༄༅། །མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་བཤད་པ།༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སཱུ࿒ཏྲ་ཨ་ལཾ་ཀཱ་ར་བྱཱ་ཁྱཱཾ། བོད་སྐད་དུ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

【A1 成立大乘品第一（廿一偈）大科二】

【B1 依釋名論體處立 三】

【C1 明能作 (karaṇa) 七】

　དོན་ཤེས་དོན་སྟོན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ངག་དང་ཚིག་རྣམས་དྲི་མེད་པས། །　　སྡུག་བསྔལ་བསྒྲལ་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེའི་ཕྱིར་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད། །　　ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཡིས་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་ལ། །　　འབྱོར་པའི་དོན་ཚུལ་བླ་མེད་གྱུར་པ་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་སྟོན་པར་བྱད། །1　

【D1 作者（主格） k.1abc】

དོན་ཤེས་དོན་སྟོན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཅི་ཞེས་བསྟན་པ་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །སུ་ཞིག་བརྒྱན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དོན་ཤེས་པའོ། །

【D2 作業（業格） k.1abc】

རྒྱན་ཅི་ཞིག་བརྒྱན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དོན་སྟོན་རབ་ཏུ་བྱེད་པའོ། །

【D3 作（具格） k.1abc】

ཅིས་ཤེ་ན། ངག་དང་ཚིག་རྣམས་དྲི་མེད་པས་ཏེ། ངག་དྲི་མ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲོང་ཁྱེར་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཚིག་དྲི་མ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚིག་དང་ཡི་གེ་རིགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། ངག་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དག་པ་མེད་པར་ནི་དོན་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །

【D4 作者目的（為格） k.1abc】

གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན༑ སྡུག་བསྔལ་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【D5 因義（從格） k.1abc】

གང་ལས་ཤེ་ན། སྡུག་བསྔལ་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བའི་འགྲོ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་གང་ཡིན་པའི་སྙིང་རྗེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་དོ། །

【D6 關係（所屬）義（屬格） k.1abc】

ཅི་ཞིག་གི་རྒྱན་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ལ་ཐེག་པ་མཆོག་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པའི་ཆོས་དེའིའོ། །

【D7 依處義（於格） k.1abc】

གང་གི་ཆེད་དུ་བརྒྱན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེས་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་ལའོ། །ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆེད་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཆེད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

【C2 明所作 (kriyā) 二】

【D1 正顯 五】

རྒྱན་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་གིས་བརྒྱན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འབྱོར་པའི་དོན་ཚུལ་བླ་མེད་གྱུར་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པའོ། །བླ་མེད་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པར་གཏོགས་པའོ། །

ད་ནི་དོན་གྱི་ཚུལ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།

　གསེར་ལས་བརྡུངས་བྱས་འདྲ་ཞིང་པདྨ་རྒྱས་པ་བཞིན། །　　བཀྲེས་པས་ཉེན་པ་གཡོས་ལེགས་ཁ་ཟས་ཟ་བ་འདྲ། །　　འཕྲིན་ཡིག་ལེགས་པ་ཐོས་འདྲ་རིན་ཆན࿒སྒྲོམ་ཕྱེ་ལྟར། །　　ཆོས་དེ་འདིར་བཤད་པ་ཡང་དགའ་བའི་མཆོག་བསྐྱེད་དོ། །2　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་དཔེ་ལྔས་ཆོས་དེའི་དོན་རྣམ་པར་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་ཏེ།

【E1 所成 k.1d; 2】

བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་།

【E2 分所知 k.1d; 2】

བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་།

【E3 所思惟 k.1d; 2】

བསམ་པར་བྱ་བ་དང་།

【E4 不可思惟 k.1d; 2】

བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་།

【E5 圓成實義 k.1d; 2】

ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་དོན་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་འདིས་རྣམ་པར་བཀྲོལ་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། གསེར་ལས་བརྡུངས་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་འདིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན་དགའ་བའི་མཆོག་བསྐྱེད་དོ། །

【D2 寄徵問顯 k.3】

གང་གི་ཚེ་ཆོས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དེ་བརྒྱན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཀླན་ཀ་འདི་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པ་སྟེ།

　གཟུགས་རྒྱན་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་མེ་ལོང་ནང་སོང་ན། །　　མཐོང་བའི་དབང་གིས་མི་རྣམས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་མཆོག་བསྐྱེད་པ། །　　དེ་བཞིན་ལེགས་གསུངས་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡི། །　　ཆོས་ཀྱང་དོན་རྣམས་ཕྱེ་བས་མཁས་རྣམས་འདི་ན་དགའ་མཆོག་བསྐྱེད། །3　

འདིས་ཅི་སྟོན་ཞེ་ན། དཔེར་ན་གཟུགས་རྒྱན་དང་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་སོང་ན་མཐོང་བའི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་མཆོག་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལེགས་པར་གསུངས་པ་དག་གིས་རྟག་ཏུ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་དེ། དེ་བས་ན་དགའ་བའི࿒ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྒྱན་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །

【C3 明用 (prayojana) 三】

【D1 明斷障因 (āvaraṇaprahāṇa-hetutva) k.4】

དེའི་འོག་ཏུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་ཆོས་དེ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་ཏེ།

　ཇི་ལྟར་བསྣམས་ན་རབ་དཀུ་ལ། །　　མྱངས་ན་ཞིམ་པའི་སྨན་བཞིན་དུ། །　　ཆོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཉིས་སུ་གནས། །　　དོན་དང་ཡི་གེ་ཤེས་པར་བྱ། །4　

【D2 明自在因 (vibhutva-he.) k.5】

　ཆོས་དཀའ་རྒྱ་ཆེན་ཟབ་མོ་འདི། །　　རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་མཉེས་པར་དཀའ། །　　མཉེས་པར་བྱས་ན་དེ་བཞིན་དུ། །　　ཡོན་ཏན་མཆོག་གིས་ནོར་སྦྱིན་བྱེད། །5　

【D3 明受用勝財因 (āryadhanopabhoga-he.) k.6】

　རིན་ཆེན་རིགས་ལྡན་རིན་ཐང་མེད། །　　ལྟ་མི་ཤེས་པའི་མི་མི་མགུ། །　　དེ་བཞིན་མི་མཁས་ཆོས་འདི་ལ། །　　བཟློག་ན་དེ་བཞིན་མགུ་བར་འགྱུར། །6　

ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་གསུམ་ལ། སྨན་གྱི་དཔེས་ནི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། གཉིས་སུ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡི་གེ་དང་དོན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པའོ། །རྒྱལ་པོའི་དཔེས་ནི་དབང་འབྱོར་བའི་རྒྱུ࿒ཉིད་དེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིན་པོ་ཆེ་རིགས་དང་ལྡན་པའི་རིན་ཐང་མེད་པའི་དཔེས་ནི། འཕགས་པའི་ནོར་ལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་མི་ནི་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དང་པོའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【B2 正成立大乘 十】

【C1 明為成立大乘佛語因分別 二】

【D1 總明 k.7】

ཁ་ཅིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡང་མ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཕན་ཡོན་འདི་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ལ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སྔར་ལུང་མ་བསྟན་ལྷན་ཅིག་བྱུང་། །　　སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་གྲུབ་པ་དང་། །　　ཡོད་དང་མེད་ན་ཡོད་མེད་དང་། །　　གཉེན་པོ་དང་ནི་སྒྲ་གཞན་ཕྱིར༑ །1　

སྔར་ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་འདི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པར་ཕྱིས་འགའ་ཞིག་གིས་ཕྱུང་བ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་འཇིགས་པ་བཞིན་དུ་སྔ་ནས་ལུང་མ་བསྟན། ལྷན་ཅིག་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་བྱུང་བར་དམིགས་ཀྱི། ཕྱིས་ནི་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་འདི་ནི་རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་མ་མོས་པའི་ཕྱིར་འདི་གཞན་དག་གིས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཏེ་གཞན་ཞིག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བཤད་དོ་ཞེ་ན་ནི། འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་སྟེ། གང་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། །དེ་སྐད་དུ་འཆད་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ། །ཡོད་དང་མེད་ན་ཡོད་མེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་ན་ནི། དེ་ཡོད་དང་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པར་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལས་གཞན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མེད་ན་ནི་དེ་མེད་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་མེད་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་གཞན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་ནི་མི་བྱའོ། །

【D2 別明 k.8-12】

ལ་ལ་སྔར་ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་མ་དགོངས་ནས་མ་འོངས་པ་འདི་ལུང་མ་བསྟན་པར་ཟད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་ཏུ་མི་རུང་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་སྤྱན། །　　བསྟན་པ་དག་ཀྱང་བསྲུང་བར་མཛད། །　　དུས་ལའང་ཡེ་ཤེས་མ་བསྒྲིབས་པ། །　　དེ་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་མི་རུང་ངོ་། །2　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་སྟོན་ཞེ་ན། རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་མ་འོངས་པ་ན་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་ཏུ་མི་རུང་བར་སྟོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་པའི་སྤྱན་ཉིད་ཀྱིས་འབད་པ་མི་མངའ་བར་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྟན་པ་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ལ་འབད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་། དུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་འོངས་པ་མཁྱེན་པའི་མཐུས་སོ། །

ལ་ལ་ཡོད་དང་མེད་ན་ཡོད་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདི་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་འདི་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　མ་ཚང་བ་དང་འགལ་བ་དང་། །　　ཐབས་མིན་དེ་ལྟར་མ་བསྟན་ཕྱིར། །　　ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་ཐེག་པ་འདི། །　　ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་མིན། །3　

མ་ཚང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་བདག་ཉིད་སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཙམ་གྱི་ཐབས་ཤིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། རང་གི་དོན་ཁོ་ན་གཞན་དག་ལ་བསྟན་པ་ནི། གཞན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་རང་གི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་ན་རང་གི་དོན་ཁོ་ན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། བདག་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འགལ་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཁོ་ནས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་འབད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་མ་ཡིན་ནོ༑ །ཐབས་མ་ཡིན་པ་ནི་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་བཙལ་ཀྱང་འདོད་པའི་དོན་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྭ་ལ་སོགས་པ་ལས་འཇོ་བ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བ་གཞན་དུའང་བསྟན་ཏོ࿒ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་བསྟན་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཁོ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ནི་མི་འོས་ཏེ། འདི་ལས་དེ་ལྟ་བུ་བསྟན་པ་མི་དམིགས་སོ། །

ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བསམ་པ་དང་ནི་བསྟན་པ་དང་། །　　སྦྱོར་བ་དང་ནི་རྟོན་པ་དང་། །　　དུས་འགལ་ཕྱིར་ན་དམན་པ་གང་། །　　དེ་ནི་དམན་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །4　

ཇི་ལྟར་འགལ་ཞེ་ན། འགལ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བསམ་པ་དང་། བསྟན་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྟོན་པ་དང་། དུས་འགལ་བ་དག་གིས་སོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ནི་བདག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་བསམ་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྟོན་པ་ཡང་ཆུང་ལ་དུས་ཀྱང་ཐུང་སྟེ། ཚེ་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་དེའི་དོན་འཐོབ་བོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དམན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ནི་མི་འོས་སོ། །

ལ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་མདོ་སྡེ་ལ་ཡང་འཇུག །འདུལ་བ་ལ་ཡང་སྣང་། ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རང་གི་མདོ་ལའང་འཇུག་པ་དང་། །　　རང་གི་འདུལ་ལའང་སྣང་ཕྱིར་དང་། །　　ཟབ་པའི་ཕྱིར་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །　　ཆོས་ཉིད་དང་ནི་འགལ་བ་མེད། །5　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཅི་སྟོན་ཞེ་ན། འདི་ནི་རང་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལའང་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ། །རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་འདུལ་བ་ལ་ཡང་སྣང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་དང་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མཚན་ཉིད་དང་འགལ་བ་མེད་དོ། །

སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པས་དེའི་ཕྱིར་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རྟོག་གེ་རྟེན་ཅིང་མ་ངེས་ལ། །　　མ་ཁྱབ་ཀུན་རྫོབ་སྐྱོ་བ་ཅན། །　　བྱིས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པར་འདོད། །　　དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་དེའི་ཡུལ་མིན༑ །6　

རྟོག་གེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ལུང་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་གཞན་ན་གཞན་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྤོབས་པ་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐྱོ་བ་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་མདོ་སྡེ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྟེན་པ་མེད་པ་ནས་སྐྱོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བར་དུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །

【C2 成立大乘無上方便義 (upāyatvayoga) k.13】

ཐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ནི་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བཤད་པ། འོ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཐབས་སུ་རུང་ཞེ་ན། ཐབས་ཉིད་དུ་རུང་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར་དང་ཟབ་པའི་ཕྱིར། །　　ཡོངས་སུ་སྨིན་དང་རྣམ་མི་རྟོག །　　དེ་ཕྱིར་འདི་ལས་གཉིས་བསྟན་ཏེ། །　　དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཐབས། །7　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཅི་སྟོན་ཞེ་ན། མཐུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། མཐུ་ལ་མོས་པའི་སྒོ་ནས་འབད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟབ་མོ་བསྟན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལས་དེ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【C3 明怖畏大乘過失 (asthānatrāsādīnavaḥ sakāraṇaḥ) k.14】

གང་དག་འདིས་སྐྲག་པ་དེའི་ཕྱིར་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྐྲག་པའི་ཉེས་དམིགས་དང࿒རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　འགྲོ་བ་དེའི་གནས་མིན་ལ་སྐྲག་པ་གདུང་བྱེད་འགྱུར། །　　བསོད་ནམས་མ་ཡིན་ཕུང་ཆེན་བསགས་བྱས་ཡུན་རིང་དུ། །　　རིགས་མེད་གྲོགས་ངན་སྔོན་དགེ་མ་བསགས་བློ་མ་སྦྱངས། །　　ཆོས་འདིས་སྐྲག་འགྱུར་འདི་ནི་དོན་ཆེན་འདི་ལས་ལྟུང་། །8　

སྐྲག་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྐྲག་པ་ནི་དེའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྐྲག་པ་སྟེ། ངན་སོང་དག་ཏུ་གདུང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ࿒ཆེན་པོ་བསགས་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཇི་སྲིད་དུ་ཞེ་ན། ཡུན་རིང་པོར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཉེས་དམིགས་གང་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་གང་གིས་ཡིན་པ་དང་། དུས་ཇི་སྲིད་དུ་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྲག་ཅེ་ན། སྐྲག་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏེ། འདི་ལ་རིགས་མེད་པའམ། གྲོགས་ངན་པའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བློ་གྲོས་མ་སྦྱངས་པའམ། སྔོན་དགེ་བ་མ་བསགས་པའོ༑ །དོན་ཆེན་འདི་ལས་ལྟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་ལས་མ་ཐོབ་པའི་ཉམས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཉེས་དམིགས་གཞན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །

【C4 明不怖畏因 (atrāsakāraṇatva) k.15】

སྐྲག་པའི་རྒྱུ་བཤད་ནས་མི་སྐྲག་པའི་རྒྱུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མི་སྐྲག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དེ་ལས་གཞན་དང་གཞན་མེད་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྗེས་སོང་ཕྱིར། །　　སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཞིང་མང་པོའི་སྒོ་ནས་རྟག་ཏུ་སྟོན་དང་ལྡན། །　　ཇི་སྐད་བཤད་བཞིན་དོན་མིན་བཅོམ་ལྡན་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ། །　　མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་བརྟགས་ན་ཆོས་འདིར་སྐྲག་མི་འགྱུར། །9　

དེ་ལས་གཞན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི࿒ཐེག་པ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི། གཞན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་མོ། །རྗེས་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་མཉམ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་གྱི། སྟོང་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །མང་པོའི་སྒོ་ནས་རྟག་ཏུ་སྟོན་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་མདོ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་དག་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དགོས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ལན་ཅིག་དགག་པ་ཙམ་མཛད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་བཤད་བཞིན་དོན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྐྲག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ༑ །བཅོམ་ལྡན་འདས་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་སྟེ་ཤེས་པར་དཀའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་ཅག་གིས་དེ་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྐྲག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་བརྟགས་ན་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །

【C5 明遮不成就因相 (pratiṣedhasiddhinimitta) k.16】

རིང་དུ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　འདི་ནི་དང་པོར་ཐོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་། །　　ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ལས་ཡང་དག་དོན་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་། །　　དེ་ལས་ཆོས་འཐོབ་དེ་ཡོད་དེ་ལས་བློ་གྲོས་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །　　གང་ཚེ་དེ་ནི་སོ་སོ་རང་རིག་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ངེས། །10　

དང་པོར་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པའི࿒ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱིས་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ཆོས་འཐོབ་བོ། །ཐོབ་པ་དེ་ཡོད་ན་དེ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཚེ་བློ་གྲོས་དེ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་ན། དེ་མེད་ན་འདི་ཇི་ལྟར་ངེས་ཏེ། འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འགྱུར།

【C6 明不可怖畏非處 (atrāsapadasthānatva) k.17】

སྐྲག་པའི་གཞིའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བདག་གིས་མི་ཤེས་སངས་རྒྱས་ཟབ་མོ་མཁྱེན་མ་ཡིན། །　　ཟབ་མོ་ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན། །　　ཅིའི་ཕྱིར་ཟབ་མོའི་དོན་རིག་པ་དག་མཐར་འགྱུར་ཞེས། །　　བྱ་བ་དེ་ནི་སྐྲག་པའི་གནས་སུ་རིགས་མ་ཡིན། །11　

རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་བདག་གིས་འདི་མི་ཤེས་པས་སྐྲག་པའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ༑ །འོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཟབ་མོ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཟབ་མོ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་སྐྲག་པའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཟབ་མོ་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་སྐྲག་པའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཟབ་མོའི་དོན་རིག་པ་དག་ཁོ་ན་ཐར་པ་ཡིན་གྱི། རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་སྐྲག་པའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

【C7 明依不信解成就 (anadhimuktita eva siddhiḥ) k.18】

མ་མོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དམན་པར་མོས་ཤིང་ཁམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དམན། །　　གྲོགས་པོ་དམན་པ་དག་གིས་ཡོངས་བསྐོར་བ། །　　ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས། །　　འདི་ལ་གལ་ཏེ་མོས་མེད་གྲུབ་པ་ཡིན༑ །12　

གང་ཞིག་དམན་པ་ལ་མོས་པ་ནི། དེས་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བསྒོས་པའི་ཁམས་དམན་པ་ཁོ་ན་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་སྟེ། གྲོགས་པོ་དམན་པ་ལ་མོས་པའི་ཁམས་ཙམ་དུ་མཚུངས་པ་དག་ཁོ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལེགས་པར་བཤད་པ་འདི་ནི་མོས་པ་མེད་པ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་མཆོག་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །

【C8 明謗未所聞經不合理 (aśrutasūtrāntapratiṣepāyoga) k.19】

མདོ་སྡེ་མ་ཐོས་པ་སྤང་དུ་མི་རུང་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཐོས་རྗེས་འབྲངས་ཏེ་བློ་ལྡན་ཐོབ་ནས་ནི། །　　གང་ཞིག་ཐོས་ལ་རབ་ཏུ་བརྙས་བྱེད་པ། །　　རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་ལུས་ལ། །　　རྨོངས་པ་གང་གི་ཕྱིར་ན་ངེས་པར་བྱེད། །13　

དེ་ལ་མ་མོས་ལ་ནི་རག་ན་མདོ་སྡེ་མ་ཐོས་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྤོང་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ࿒འབྲངས་པ་ཁོ་ནས་བློ་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་ནས་ཐོས་པ་ཉིད་ལ་བརྙས་པར་བྱེད་པའི་རྨོངས་པ་དེ་ཐོས་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལུས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་གང་གི་ཕྱིར། འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད། དེ་ལ་ནི་ཐོས་པ་ལས་སྟོབས་གཞན་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མ་ཐོས་པར་སྤོང་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

【C9 明遮瞋不如理作意 (pratighāyoniśomanasikārapratiṣedha) k.20】

གང་ཐོས་པ་དེ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱའི། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཡོངས་རྟོགས་ན། །　　བདག་ཉིད་སྙེམས་ཤིང་བློ་ཉམས་འགྱུར། །　　ལེགས་པར་གསུངས་པའང་སྤངས་པས་ན། །　　བརླག་འགྱུར་ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་སྒྲིབ། །14　

བདག་ཉིད་སྙེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་གྱི་མཁས་པ་ལས་དོན་མི་ཚོལ་བའོ། །བློ་ཉམས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པ་ལས་མ་ཐོབ་པར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས࿒སྤོང་བ་ནི། དེའི་གཞི་ལས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་བརླག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཏེ། འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །

【C10 明依不知瞋不合理 (avijānataḥ pratighātāyogaḥ) k.21】

སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དོན་མི་ཤེས་པར་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་རུང་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པ་རང་བཞིན་གདུག་པ་སྟེ། །　　མི་རིགས་པ་ཡི་གཟུགས་ལའང་མི་རིགས་ན། །　　ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཆོས་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས། །　　དེ་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་བཞག་ལེགས་ཉེས་པ་མེད༑ །15　

རང་བཞིན་གདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག࿒པ་བླའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །

ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ࿒སྒྲུབ་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A2 歸依品第二（十二偈）大科九】

【B1 明歸依殊勝 (śaraṇagamanaviśeṣa) 二】

【C1 總明 k.1】

སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་བསྡུ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཀུན་ཏུ་འགྲོ་དང་ཁས་ལེན་རྟོགས་དང་ཟིལ་གནོན་པར། །　　དབྱེ་བའི་རང་བཞིན་དོན་རྣམ་བཞི་ཡི་ཁྱད་པར་གྱིས། །　　ཐེག་པ་མཆོག་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་རབ་སོང་བ་གང་། །　　࿒དེ་ཉིད་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ། །1　

དེ་ཉིད་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་རྣམ་པ་བཞི་ནི། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་ཁས་ལེན་པ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དང་། ཁས་ལེན་པའི་དོན་དང་། རྟོགས་པའི་དོན་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དོན་ཏེ། དེ་དག་ནི་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །

དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་བྱ་དཀའ་བ་མང་བའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག་མི་སྤྲོ་བས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　གང་ཕྱིར་དང་པོར་ངེས་པར་བྱ་བ་འདི་དཀའ་སྟེ། །　　དེ་ནི་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་བསྒྲུབ་པར་དཀའ། །　　གང་ཕྱིར་གྲུབ་ན་སེམས་ཅན་ཕན་བྱེད་དོན་ཆེན་ཏེ། །　　དེ་ཕྱིར་ཐེག་ཆེན་འདི་ལ་སྐྱབས་དོན་མཆོག་ཡིན་ནོ། །2　

འདིས་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་ངེས་པ་དེ་སྨོན་ལམ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གིས་གྲགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །

【C2 別明 四】

【D1 一切遍 (sarvatraga) k.3】

སྔར་གླེངས་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བར་ཞུགས་པ་དང་། །　　ཐེག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་ལ་མཁས་པར་ལྡན། །　　གང་ཞིག་མྱ་ངན་འདས་ལ་འཁོར་ཞི་རོ་གཅིག་པ། །　　དེ་འདྲའི་བློ་ལྡན་དེ་འདིར་ཀུན་འགྲོར་ཤེས་པར་བྱ། །3　

འདིས་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པས་སོ། །ཐེག་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་ནི་འཁོར་བ་དང་ཞི་བ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཉེས་པ་དང་ཡོན་ཏན་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །

【D2 自誓 (abhyupagama) k.4-8】

ཁས་ལེན་པའི་དོན་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　གང་ཞིག་དགའ་བ་མང་པོས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་དོན་གཉེར། །　　གང་ཞིག་སྐྱོ་བ་མེད་པར་དཀའ་བ་ཡང་དག་སྤྱོད། །　　གང་ཞིག་རྣམ་སངས་རྒྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀུན་མཉམ་འགྱུར། །　　བློ་ལྡན་དེ་ནི་ཁས་ལེན་མཆོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །4　

འདིར་ནི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་གང་ཁོ་ན་ལས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ཁོ་ནའི་དངོས་པོ་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྟེ། དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། འདི་ལྟར་སྐྱོ་བ་མེད་པར་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའོ། །ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། །

ཡང་ཁས་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་དུ་ལེགས་པར་སྐྱེས་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་གྱིས་སྟོན་ཏེ།

　སངས་རྒྱས་སྲས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་ལེགས་པར་གང་སྐྱེས་པ།　 　སེམས་དང་ཤེས་རབ་དང་ནི་ཚོགས་ལྡན་སྙིང་རྗེ་འདི། །　　ས་བོན་མ་དང་མངལ་ནས་མ་མ་མཚུངས་པ་མེད། །　　བློ་ལྡན་དེ་ནི་ཁས་ལེན་མཆོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །5　

ལེགས་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་བཙུན་པར་སྐྱེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ས་བོན་དང་། མ་དང་། མངལ་གྱི་གནས་དང་། མ་མ་མཚུངས་པ་མེད་པས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ས་བོན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མའོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ནི་མངལ་གྱི་གནས་ཏེ་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་མ་མ་སྟེ་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ལེགས་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་ཅིང་། ཡང་ཁས་ལེན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་གྱིས་སྟོན་ཏེ།

　སྣ་ཚོགས་མཚན་རྣམས་ཀུན་གྱིས་དེའི་ལུས་བརྒྱན། །　　སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་བྱེད་སྟོབས་ཐོབ། །　　སངས་རྒྱས་བདེ་ཆེན་མཐའ་ཡས་ཞི་བ་རྙེད། །　　སེམས་ཅན་ཀུན་བསྐྱབ་ཐབས་ཆེན་བཤམ་པ་ཤེས། །6　

ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞིས་སྟོན་ཏེ། གཟུགས་བཟང་བའི་ཁྱད་པར་ནི། མཚན་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཚོགས་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་སྟོབས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མཐའ་ཡས་པ་ཞི་བ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཆེན་པོ་བཤམ་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་འདི་བཞིས་རྒྱལ་པོའི་སྲས་བཙུན་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རང་གི་བཟོ་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །

ཡང་ལེགས་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་སྒོ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་གྱིས་སྟོན་ཏེ།

　སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོས་དབང་བསྐུར་བྱིན། །　　དེ་ནི་ཆོས་ལ་དབང་བ་ཀུན་དང་ཡང་དག་ལྡན། །　　སངས་རྒྱས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །　　བསླབ་པ་བཅའ་བས་ཚར་བཅད་ཕན་འདོགས་བྱེད་ལ་བརྩོན། །7　

རྒྱུ་བཞིས་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་བཙུན་པར་སྐྱེས་པ་རང་གི་རིགས་མི་གཅོད་དེ། དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་དང་། དབང་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། རྩོད་པ་བརྟག་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཚར་གཅོད་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས་སོ། །དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་འོད་ཟེར་དག་གིས་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་དང་ལྡན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་བཅའ་བས་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཚར་བཅད་པ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །

ཡང་ཁས་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་གྱིས་སྟོན་ཏེ།

　བློན་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །　　བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་མཐུན་བདལ་ལ་རྟག་ཏུ་སྤྱན་བྱེད་ཕྱིར། །　　གསང་བའི་གནས་ནི་རྣམ་གསུམ་རྟག་ཏུ་ཡང་དག་འཛིན་པའི་ཕྱིར། །　　སེམས་ཅན་མང་དོན་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རབ་བྱེད་ཕྱིར། །8　

འདི་ལ་རྒྱུ་བཞིས་བློན་པོ་ཆེན་པོར་བཞག་སྟེ། བཙུན་མོའི་ནང་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ནང་ན་སྤྱོད་པ་ཉིད་དང་། མཛོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱན་ཉིད་དང་། གསང་གཏམ་ལ་ཡིད་བརྟན་པ་ཉིད་དང་། བགོ་བཤའ་ལ་དབང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་དང་། མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་བདལ་བ་རྣམས་ལ་མི་བརྗེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྤྱན་བྱེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་འཛིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་བྱེད་པའོ། །

【D3 證得 (abhigama) k.9】

རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བསོད་ནམས་ཕུང་ཆེན་སྲིད་གསུམ་བླ་མ་སྲིད་པའི་བདེ་བ་དང་། །　　སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་རབ་ཞི་བློ་མཆོག་བདེ་བ་དང་། །　　ཆོས་མང་ཕུང་པོ་མཆོག་རབ་རྟག་པའི་སྐུ་སྟེ་དགེ་བའི་ཚོགས༑ །　　བག་ཆགས་བཟློག་ཅིང་སྲིད་དང་ཞི་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ། །9　

དེ་ལ་ཆོས་འདི་ལ་མོས་པའི་དུས་ཉིད་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འཐོབ་བོ། །སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་ན་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་བླ་མ་ཉིད་དོ། །བསམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དུས་ན་སྲིད་པའི་བདེ་བའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་སྟེ། འདིས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པས་ན་རབ་ཏུ་ཞི་བའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད࿒པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་བློ་མཆོག་གི་བདེ་བའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་ན་ཆོས་མང་པོའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མཐའ་ཡས་པའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མང་ཕུང་པོའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོག་རབ་བོ། །ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པའོ། །སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསགས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཚོགས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་དེ་ལ། བག་ཆགས་བཟློག་པ་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་བརྒྱད་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་ཏོ། །

【D4 鎮服 (abhibhūti) k.10】

ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དོན་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བློ་ལྡན་ཉན་ཐོས་ཚོགས་བཅས་དགེ་བ་རྒྱ་ཆེན་དོན་ཆེ་དང་། །　　མཐའ་ཡས་རྟག་རྒྱུན་མི་འཆད་ཟད་མི་ཤེས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །　　དགེ་བ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་ཡོངས་སྨིན་བྱེད། །　　དབང་འབྱོར་རྙེད་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ཞི་བས་ཟད་མི་ཤེས། །10　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱུ་བཞིས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། དོན་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། ཚད་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཟད་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དགེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དབང་འབྱོར་པ་རྙེད་པ་སྟེ། ࿒འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དབང་འབྱོར་པའོ། །ཡོན་ཏན་དེ་བཞི་ནི་དགེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་འབྱོར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ཞི་བས་ཟད་མི་ཤེས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【B2 明勸彼〔歸依殊勝〕 (tadutsāha) k.2（cf. C1 總明）】



【B3 明彼〔歸依殊勝〕自性 (tatsvabhāva) k.11】

སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་བརྗོད་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　འདི་ནི་དེའི་དངོས་འདོད་པས་ཁས་ལེན་དེ་ཡང་སྙིང་བརྩེ་ལས་རིག་བྱ། །　　དེ་ལས་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཕན་དང་བདེ་བྱེད་དཀའ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད། །　　ངེས་པར་འབྱུང་ལ་ཐེག་པ་ཀུན་གྱིས་རྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་རྟག་ཏུ་ལྡན། །　　བརྡ་དང་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་འགྲོ་འདི་མཆོག་ཡིན། །11　

འདིས་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ལས་དང་ལྡན་པ་དང་། དབྱེ་བའི་དོན་རྣམས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་འདོད་པས་ཁས་ལེན་པ་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །

【B4 明彼因 (hetu) k.11】

དེ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ལས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའོ། །

【B5 明彼果 (phala) k.11】

དེ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའོ། །

【B6 明彼業 (karma) k.11】

སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱེད་ཅིང་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་དག་ལ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་ལས་སོ། །

【B7 明彼相應 (yoga) k.11】

ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ལ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པའོ། །

【B8 明彼差別 (prabheda) k.11】

࿒བརྡར་བཏགས་པ་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་དབྱེ་བའོ། །

【B9 明功德 (anuśaṃsa) k.12】

སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འདིར་སོང་དོན་ཆེན་ཏེ། །　　དེ་ནི་དཔག་མེད་ཡོན་ཏན་ཚོགས་འཕེལ་འགྱུར། །　　འགྲོ་བ་འདི་ལ་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པས་ཁྱབ། །　　མཚུངས་མེད་འཕགས་ཆེན་ཆོས་ཀྱང་རྒྱལ་བར་བྱེད། །12　

འདིར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་དག་གིས་སྟོན་ཏེ། རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་མང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕེལ་བས་སོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་རྟོག་གེ་དང་གྲངས་དང་དུས་ཀྱིས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ལས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་དེ་ནི་རྟོག་གེས་ཀྱང་དཔག་ཏུ་མེད་ལ་གྲངས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་དུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཡང་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ནི་སྙིང་རྗེས་ཁྱབ་པས་སོ། །སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་འཕགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །

སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A3 種性品第三（十三偈）大科四】

【B1 明有種性差別 (gotraprabheda) 二】

【C1 總明 k.1】

རིགས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྡུ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཡོད་དང་མཆོག་དང་མཚན་ཉིད་དང་། །　　རྟགས་དང࿒རིགས་རབ་དབྱེ་བ་དང་། །　　ཉེས་དམིགས་དང་ནི་ཕན་ཡོན་དང་། །　　དཔེ་རྣམ་གཉིས་ཏེ་རྣམ་པ་བཞི། །1　

འདིས་ནི་རིགས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མཆོག་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། རྟགས་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་དང་། ཕན་ཡོན་དང་། དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དེ་དག་བསྡུས་ཏེ། ཁྱད་པར་དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོར་རྣམ་པ་བཞི་བཞིའོ། །

【C2 別明 八】

【D1 有性 (astitva) k.2】

ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཁམས་རྣམས་དང་ནི་མོས་པ་དང་། །　　སྒྲུབ་པ་ཐ་དད་དབྱེ་བ་དང་། །　　འབྲས་བུ་ཐ་དད་དམིགས་པའི་ཕྱིར༑ །　　རིགས་ཡོད་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བརྗོད། །2　

སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། བ་རུ་རའི་མདོ་ལས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་དགོས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཐ་དད་པ་ཡོད་དོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་དམིགས་ཏེ། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ལ་ལ་ཐེག་པ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་མོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་མོས་པ་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་ཐ་དད་པ་དམིགས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་ངེས་པར་སྒྲུབ་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་བྱང་ཆུབ་དམན་པ་དང་། འབྲིང་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དམིགས་ཏེ། དེ་ཡང་འབྲས་བུ་ནི་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །

【D2 勝性 (agratva) k.3】

མཆོག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དེ་དགེ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། །　　ཐམས་ཅད་དང་ནི་དོན་ཆེན་དང་། །　　མི་ཟད་པ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །　　རིགས་མཆོག་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །3　

འདིར་རིགས་ནི་རྒྱུ་མཚན࿒རྣམ་པ་བཞིས་མཆོག་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། རིགས་དེ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དང་། དོན་ཆེན་པོ་དང་། མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྦྱངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཆེན་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཟད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【D3 自性 (svabhāva) k.4】

མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རང་བཞིན་དང་ནི་རྒྱས་པ་དང་། །　　དེ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་། །　　ཡོད་མེད་གཉིས་དང་ཡོན་ཏན་ནི། །　　སྒྲོལ་བའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །4　

འདིས་ནི་རིགས་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏེ། རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་། རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། བརྟེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དེ་དག་ཉིད་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མེད་དོ། །རིགས་ནི་ཡོན་ཏན་སྒྲོལ་བའི་དོན་དུ་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལས་ཡོན་ཏན་སྒྲོལ་ཞིང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【D4 相貌 (liṅga) k.5】

རྟགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སྦྱོར་བའི་སྔོན་དུ་སྙིང་རྗེ་དང་། །　　མོས་པ་དང་ནི་བཟོད་པ་དང་། །　　དགེ་བ་ཡང་དག་སྤྱོད་པ་ནི། །　　རིགས་ཀྱི་རྟགས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །5　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྦྱོར་བའི་སྔོན་རོལ་ཉིད་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱད་པ་དག་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་དོན་གྱིས་བཟོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པའོ། །

【D5 差別 (prabheda) k.6】

རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རིགས་ནི་ངེས་དང་མ་ངེས་པ། །　　རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་འཕྲོགས་དང་། །　　འཕྲོག་པ་ཉིད་དེ་མདོར་ན་རིགས། །　　དབྱེ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །6　

རིགས་ནི་མདོར་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་དང་དེ་དག་ཉིད་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་དང་འཕྲོག་པའོ། །

【D6 過失 (ādīnava) k.7】

ཉེས་དམིགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཉོན་མོངས་གོམས་དང་གྲོགས་ངན་དང་། །　　ཕོངས་དང་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དེ། །　　མདོར་ན་རིགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ནི། །　　རྣམ་པ་བཞི་རུ་ཤེས་པར་བྱ། །7　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ནི། གང་གིས་ན་རིགས་ལ་གནས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དག་ལ་མི་འཇུག་པ་ནི་མདོར་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དང་། ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །

【D7 功德 (anuśaṃsa) k.8】

ཕན་ཡོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རིང་མོ་ཞིག་ན་ངན་སོང་དུ། །　　འགྲོ་ཞིང་མྱུར་དུ་ཐར་པ་དང་། །　　དེ་ནའང་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་མྱོང་། །　　སྐྱོ་བཅས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད། །8　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ལ་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རིང་མོ་ཞིག་ན་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། དེ་དག་ནས་མྱུར་དུ་ཐར་པ་དང་། དེ་དག་ཏུ་སྐྱེས་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་མྱོང་བ་དང་། སེམས་སྐྱོ་ཞིང་དེར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །

【D8 二喻 (dvidhaupamya) 二】

【E1 金喻 (suvarṇaupamya) 四】

གསེར་གྱི་རིགས་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　གསེར་གྱི་རིགས་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །　　དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གནས། །　　ཡེ་ཤེས་དང་ནི་དྲི་མེད་ལྡན། །　　མཐུ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གནས་ཡིན་ནོ། །9　

གསེར་གྱི་རིགས࿒ཆེན་པོ་ནི་གསེར་རྣམ་པ་བཞིའི་གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ། མང་པོ་དང་། འོད་གསལ་བ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དང་། ལས་སུ་རུང་བའོ། །

【F1 極多 (prabhūta) k.9】

དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གནས་དང་།

【F2 明亮 (prabhāsvara) k.9】

ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་དང་།

【F3 無垢 (nirmala) k.9】

ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་མེད་པའི་གནས་དང་།

【F4 調柔 (karmaṇya) k.9】

མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུའི་གནས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གསེར་གྱི་རིགས་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱའོ། །

【E2 寶喻 (ratnaupamya) 四】

རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རིན་ཆེན་མཆོག་རིགས་བཞིན་ཤེས་བྱ། །　　བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །　　ཡེ་ཤེས་ཆེ་དང་ཏིང་འཛིན་འཕགས། །　　སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་གནས་ཕྱིར། །10　

རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཆེན་པོ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་བཞིའི་གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རིགས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའིའོ། །

【F1 真性 (jātya) k.10】

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།

【F2 色圓滿 (varṇasaṃpanna) k.10】

ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།

【F3 形圓滿 (saṃsthāna-saṃpanna) k.10】

འཕགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། །

【F4 量圓滿 (pramāṇa-saṃpanna) k.10】

སེམས་ཅན་མང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད࿒པའི་ཕྱིར་རོ། །

【B2 明無種性性 (agotrasthavibhāga) k.11】

རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ལ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་ངེས་ཡོད། །　　ལ་ལ་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བཅོམ། །　　ལ་ལ་ཐར་བའི་ཆ་མཐུན་དགེ་བ་མེད། །　　དཀར་པོ་དམན་པ་ཡོད་པ་རྒྱུ་དང་བྲལ། །11　

དོན་འདི་ལ་ནི་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེའི་དུས་དང་གཏན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེའི་དུས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཅིག་ཏུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་ཏུ་ཆད་པ་དང་། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མེད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་དམན་པ་ཡོད་པ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའོ། །གཏན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། གང་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་ཉིད་མེད་པའོ། །

【B3 明種性差別 (自性と增長との種性の大威德 prakṛti-paripuṣṭagotramāhātmya,自性與增長之種性大威德) k.12】

རང་བཞིན་དང་རྒྱས་པའི་རིགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཉིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ༑

　ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་གཞན་ལ་ཕན་ཕྱིར་བསྟན་པའི་ཆོས་ཆེན་ལ། །　　མི་ཤེས་བཞིན་དུ་མོས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་འབྱུང་ཞིང་སྒྲུབ་ལ་བཟོད། །　　དེ་དག་ཐ་མར་རྣམ་པ་གཉིས་མཆོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་འགྱུར་གང་ཡིན་དེ། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་ལྡན་དེ་རྒྱས་པའི་རིགས་ལས་ཤེས། །12　

ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བར་བཤད་པ་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །དོན་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཞིང࿒སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་མི་སྐྱོ་ལ། ཐ་མར་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་མཆོག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་རྒྱས་པའི་ཆེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཉིས་པོ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་ཐོས་དག་གོ། །མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །

【B4 明依果種性殊勝 (phalato gotraviśeṣaṇam) k.13】

འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རིགས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བར་ཚེགས་སུ་བཅད་པ།

　ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བྱང་ཆུབ་ཤིང་བསྐྱེད་ཕྱིར། །　　བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །　　བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད་པ་འབྲས་བུའི་ཕྱིར། །　　རིགས་མཆོག་དེ་ནི་རྩ་བ་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན། །13　

འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་རྩ་བ་བཟང་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །

རིགས་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A4 發心品第四（二八偈）大科二】

【B1 明相 (lakṣaṇa) k.1】

སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སྤྲོ་བ་ཆེ་དང་རྩོམ་པ་ཆེ། །　　དོན་ཆེ་བ་དང་འབྱུང་བ་ཆེ། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དཔའ་སྟེ༑ །　　དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སེམས་འབྱུང་བ། །1　

སྤྲོ་བ་ཆེན་པོ་ནི་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཏེ། ཟབ་མོ་དང་ཡུན་རིང་པོར་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་ནི་གོ་ཆ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སོ། །དོན་ཆེན་པོ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དོན་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་འབྲས་བུ࿒ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དོན་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་དོན་གཉིས་ལ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །

【B2 明差別 (prabheda) 六】

【C1 依現觀明 (abhisamayataḥ) k.2】

སེམས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སེམས་བསྐྱེད་དེ་ནི་ས་རྣམས་ལ། །　　མོས་དང་ལྷག་བསམ་དག་པ་དང་། །　　རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་དུ་འདོད། །　　དེ་བཞིན་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའོ། །2　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་མོས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །ས་བདུན་ལ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །

【C2 依決定明 (viniścayataḥ) （漢譯、安慧釋十一種，梵本、西藏譯十種）k.3-6】

སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ།

　དེ་ཡི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེར་འདོད། །　　རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཕན་པར་སེམས། །　　ཆོས་ལ་མོས་དང་དེ་བཞིན་དེའི། །　　ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བར་དམིགས་པའོ། །3　

　གོང་དུ་འདུན་པ་འགྲོ་བ་སྟེ། །　　སྡོམ་པ་རྒྱ་ཆེན་དེ་ཡི་རྟེན། །　　ལམ་འགོག་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །　　སློང་ཞིང་དང་དུ་ལེན་པའོ། །4　

　བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་གྱི། །　　དགེ་བ་འཕེལ་བ་དེའི་ཕན་ཡོན། །　　ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་རྟག་སྦྱོར་བ། །　　དེ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བརྗོད། །5　

　འདི་ཡི་མཐར་ཐུག་ས་ཡིན་ཏེ། །　　སོ་སོ་རང་གི་དེར་སྦྱོར་བས། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་བསྐྱེད་པ། །　　རྣམ་པར་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །6　

དེ་ལ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདིའི་རྩ་བ་ནི་གང་། བསམ་པ་ནི་གང་། མོས་པ་ནི་གང་། དམིགས་པ་ནི་གང་། འགྲོ་བ་ནི་གང་། རྟེན་ནི་གང་། ཉེས་དམིགས་ནི་གང་། ཕན་ཡོན་ནི་གང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གང་། མཐར་ཐུག་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་རྩ་བའོ། །རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་སེམས་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པའོ། །དེའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཚོལ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། དེའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཚོལ་བའི་རྣམ་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་ནས་གོང་དུ་འདུན་པ་ནི་འགྲོ་བའོ༑ །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་རྟེན་ནོ། །ལམ་གཅོད་པ་ནི་ཉེས་དམིགས་ཏེ་ལམ་གཅོད་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐེག་པ་གཞན་གྱི་སེམས་སློང་ཞིང་དང་དུ་ལེན་པའོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །རྟག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གོམས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ས་ནི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་རང་གི་ས་ལ་སྦྱོར་བས་གང་ཞིག་ས་གང་ལ་ཞུགས་པའི་ས་དེ་ནི་དེའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །

【C3 依二諦明 二】

【D1 世俗に於て施設せられたるもの (samādānasāṃketika, 於世俗之所施設事物) k.7】

ཡང་དག་པར་བླང་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　གྲོགས་སྟོབས་རྒྱུ་སྟོབས་རྩ་བའི་སྟོབས། །　　ཐོས་སྟོབས་དགེ་བ་གོམས་པ་ལས། །　　མི་བརྟན་པ་དང་བརྟན་འབྱུང་བ། །　　གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་བཤད། །7　

གཞན་གྱིས་བསྟན་ཞིང་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ༑ །དེ་ཡང་གྲོགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ངོར་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་མཐུས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ལས་ཏེ། དེའི་རིགས་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཐོས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དེ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་དང་དེ་བཤད་པ་ན་མང་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་གོམས་པ་ལས་ཏེ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་ཉན་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་གྲོགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ནི་མི་བརྟན་པར་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ལས་ནི་བརྟན་པ་འབྱུང་ངོ་། །

【D2 勝義に屬するもの (pāramārthika, 屬於勝義之事物) k.8-14】

དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་ཏེ།

　རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རབ་བསྙེན་བྱས། །　　བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རབ་བསགས། །　　ཆོས་ལ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ནི། །　　སྐྱེས་ཕྱིར་དེ་ནི་དམ་པར་འདོད། །8　

　ཆོས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ནི། །　　དེ་ཡི་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཉིད། །　　མཆོག་ལ་སེམས་མཉམ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། །　　དེ་ཡི་རབ་དགའ་ཁྱད་པར་འཕགས། །9　

　སྐྱེ་བ་རྒྱ་ཆེ་དེ་ལ་སྤྲོ། །　　བསམ་པ་ཡང་ནི་དག་པ་དང་། །　　ལྷག་མ་དག་ལ་མཁས་པ་དང་། །　　ངེས་པར་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །10　

　ཆོས་ལ་མོས་པ་ས་བོན་དང་། །　　ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་མ་ལས་སྐྱེས། །　　བསམ་གཏན་ལས་བྱུང་བདེ་བའི་མངལ། །　　སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་པའི་མ་མ་འོ། །11　

　སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་བསྒྲུབ་ཕྱིར། །　　རྒྱ་ཆེ་བར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །　　དཀའ་བ་ཡུན་རིང་མི་སྐྱེའི་ཕྱིར། །　　སྤྲོ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། །12　

　བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་དང་། །　　དེ་ཡི་ཐབས་ཤེས་རྙེད་པའི་ཕྱིར། །　　བསམ་པ་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ། །　　ས་གཞན་ཚུལ་ལ་མཁས་པ་ཉིད། །13　

　ཇི་ལྟར་རྣམ་གཞག་ཡིད་བྱེད་པས། །　　དེ་རྟོག་ཉིད་དུ་ཤེས་ཕྱིར་དང་། །　　དེ་ཉིད་ལ་ཡང་མི་རྟོག་ཕྱིར། །　　ངེས་པར་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །14　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོས་ནི༑ ལུང་དང་བསྒྲུབ་པ་དང་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་པས་དེའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་དག་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲ་བར་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་དེའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་བདག་དབྱེར་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་དོན࿒དམ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བསམ་པ་དག་པ་དང་། ལྷག་མ་ལ་མཁས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ནི་ས་བོན་དང་མ་དང་མངལ་དང་མ་མའི་བྱེ་བྲག་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོ་བ་ནི་དཀའ་བ་ཡུན་རིང་པོས་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དག་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་ཐབས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ལ་མཁས་པ་ནི། ས་གཞན་དག་ལ་མཁས་པའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། ས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཤེ་ན། འདི་ནི་རྟོག་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་ས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【C4 依喻大威德明 (aupamyamāhātmyataḥ) k.15-20】

དཔེའི་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་སྟེ།

　བསྐྱེད་པ་ས་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། །　　གཞན་ནི་བཟང་པོའི་གསེར་དང་འདྲ། །　　ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ཚེས་པ་བཞིན། །　　གཞན་ནི་མེ་དང་འདྲར་ཤེས་བྱ། །15　

　གཞན་ནི་གཏེར་ཆེན་བཞིན་ཤེས་བྱ། །　　གཞན་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་བཞིན། །　　རྒྱ་མཚོ་འདྲ་བར་ཤེས་བྱ་གཞན༑ །　　རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་རི་རབ་འདྲ། །16　

　སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་འདྲ་བ་སྟེ། །　　གཞན་ནི་མཛའ་ཆེན་འདྲར་ཤེས་བྱ། །　　ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་འདྲ་བ་དང་། །　　གཞན་ནི་ཉི་མ་འདྲར་ཤེས་བྱ། །17　

　གཞན་ནི་དྲི་ཟའི་དབྱངས་སྙན་བཞིན། །　　གཞན་ནི་རྒྱལ་པོ་འདྲར་ཤེས་བྱ། །　　དེ་བཞིན་གཞན་ནི་མཛོད་ལྟ་བུ། །　　ལམ་པོ་ཆེ་དང་འདྲར་ཤེས་བྱ། །18　

　ཐེག་པ་འདྲ་བར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །　　སེམས་བསྐྱེད་བཀོད་མ་འདྲ་བ་ཡིན། །　　ཀུན་དགའི་སྒྲ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། །　　ཀླུང་ཆེན་རྒྱུན་དང་འདྲ་བ་འོ། །19　

　རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ། །　　སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། །　　དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཕྱུག །　　སེམས་ནི་དགའ་བས་ཡང་དག་བསྐྱེད། །20　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ནི་ས་དང་མཚུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་དེའི་ཚོགས་འཕེལ་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ༑ །བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གསེར་བཟང་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་སྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོའི་ཚེས་པ་བཞིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མེ་དང་འདྲ་སྟེ༑ ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་དག་གིས་མེ་བཞིན་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་བསམ་པའོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཏེར་ཆེན་པོ་བཞིན་ཏེ། ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལས་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉམ་ང་བ་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་སྟེ། མི་ཤིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རིའི་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། ࿒རྣམ་པར་གཡེང་བས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མཛའ་བོ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡལ་བར་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དེའི་འབྲས་བུ་འབྱོར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་བཞི་ནི་ཉི་མ་དང་འདྲ་སྟེ། གདུལ་བའི་ལོ་ཏོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དྲི་ཟའི་དབྱངས་སྙན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གདུལ་བྱ࿒འདུལ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ནི་མཛོད་ལྟ་བུ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མང་པོའི་མཛོད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་ནི། ཐེག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བདེ་བླག་ཏུ་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བཀོད་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆུ་འཛིན་ཞིང་མི་ཟད་པར་འབྱིན་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར࿒ཐོས་པ་དང་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་འཛིན་ཞིང་མི་ཟད་པ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་བཤད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཀུན་དགའ་བའི་སྒྲ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐར་པ་འདོད་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྙན་པ་ཐོས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པ་ནི་རླུང་གི་རྒྱུན་དང་འདྲ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ན་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི། ས་དེར་གཏོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྤྲིན་ལྟ་བུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་སྤྲིན་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་རྣམས་དེ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། མི་ཟད་པ་ཉིད་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །

【C5 依過失功德明 二】

【D1 過失 (不發心の訶責 cittānutpādaparibhāṣā, 不發心之訶責) k.21】

སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་སྨད་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཆེར་འོས་སེམས་བསྐྱེད་སྤངས་པའི་སྐྱེ་བོ་དག །　　གཞན་དོན་སེམས་དང་དེ་ཡི་ཐབས་རྙེད་དང་། །　　དགོངས་ཆེན་དོན་དང་དེ་ཉིད་མཆོག་མཐོང་བས། །　　བདེ་བ་དེ་སྤངས་ཞི་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །21　

སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་སྤངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་མི་འཐོབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དོན་སེམས་པས་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཐབས་རྙེད་པས་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། དགོངས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མཐོང་བ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཟབ་མོ་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་རྟོགས་པས་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཆོག་གི་དོན་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བས་བདེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །

【D2 功德 (發心の讚嘆 cittotpādapraśaṃsā, 發心之讚嘆) k.22】

ངན་འགྲོ་དང་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བས་འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྔགས་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བློ་ལྡན་སེམས་མཆོག་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་། །　　མཐའ་ཡས་ཉེས་པ་བྱེད་ལས་སེམས་རབ་བསྡོམས། །　　གཉིས་འཕེལ་བྱེད་པས་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་དང་། །　　བརྩེ་ལྡན་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་དགའ། །22　

བྱང་ཆུབ࿒སེམས་དཔའི་སེམས་ཀྱི་མཆོག་དེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་བྱེད་པ་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་བསྡམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ངན་འགྲོས་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དགེ་བའི་ལས་དང་སྙིང་བརྩེ་བ་གཉིས་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དེ་དགེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བས་ཀྱང་དགའ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་དགའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་བྱ་བ་མང་པོས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབས་ཀྱང་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །

【C6 依業明 (karmadvāreṇa) 五】

【D1 制御不作〔十善〕(akaraṇasaṃvaralābha) k.23】

མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　གང་ཚེ་གཞན་གྱི་དོན་ཕྱིར་ལུས་དང་ནི། །　　སྲོག་ལ་མི་ལྟ་རབ་ངལ་ཁས་ལེན་པ། །　　དེ་ལྟ་བུ་དེ་གཞན་གྱི་གནོད་པ་ཡིས། །　　ཇི་ལྟར་ངན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ལ་འཇུག །23　

དེའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། གང་ཞིག་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཉིད་ཆེས་སྡུག་གི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པས་བདག་གི་དོན་དུ་ཉེས་པར་བྱེད་པའི་ལས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར།

【D2 不退心 (cittāvyāvṛtti) k.24-25】

སེམས་མི་ལྡོག་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　དེ་ཡིས་ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། །　　སྐྱེ་བ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་འགྲོ་ལྟར་རྟོགས་ནས། །　　འབྱོར་པའི་དུས་ན་རྒུད་པའི་དུས་ནའང་འདི། །　　ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་འཇིགས་པ་མེད། །24　

　རང་གི་ཡོན་ཏན་སེམས་ཅན་ཕན་འདོགས་དགའ། །　　བསམས་བཞིན་སྐྱེ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ། །　　རྒྱན་དང་སྟོན་མོ་ས་མཆོག་རྩེ་དགའ་བ། །　　སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་མིན་པ་རྣམས་ལ་མེད། །25　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། འབྱོར་བའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཇིགས་ལ། སྐྱེ་བ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རྒུད་པའི་དུས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་འཇིགས་ན། དེའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཇིགས་པ་གང་གིས་ལྡོག་པར་འགྱུར། གཞན་ཡང་རང་གི་ཡོན་ཏན་གྱིས་རྒྱན་དང་། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པས་དགའ་བའི་སྟོན་མོ་དང་། བསམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱིས་ས་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་རྩེད་མོས་དགའ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ནི་མེད་ན་དེ་དག་གིས་སེམས་ཇི་ལྟར་ཟློག་པར་འགྱུར།

【D3 遮怖畏苦 (duḥkhatrāsapratiṣedha) k.26】

སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པ་དགག་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　གཞན་དོན་བརྩོན་ལྡན་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་འདི། །　　གང་ཚེ་མནར་མེད་པ་ལའང་དགའ་འཛིན་པ། །　　དེ་འདྲ་བ་དག་སྲིད་ན་གཞན་རྟེན་ཅན། །　　སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ག་ལ་འཇིགས། །26　

གཞན་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་གང་ཞིག་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མནར་མེད་པ་ལ་ཡང་དགའ་བར་འཛིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་ན་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་དག་གིས་འཇིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་འདི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པའམ་སེམས་ལྡོག་པར་འགྱུར།

【D4 遮捨有情 (satvopekṣāpratiṣedha) k.27】

སེམས་ཅན་ཡལ་བར་འདོར་བ་དགག་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སློབ་དཔོན་བརྩེ་ཆེན་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པའི་བདག །　　ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་སེམས་གདུང་བ། །　　གཞན་གྱི་བྱ་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ། །　　གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བ་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཡང་ཚ། །27　

སློབ་དཔོན་སྙིང་རྗེ་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཕ་རོལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་སེམས་གདུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་བྱུང་བ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཞན་དག་གིས་བསྐུལ་བར་བྱ་དགོས་པ་ནི་ཏེ་བོར་ངོ࿒ཚ་བའོ། །

【D5 訶責懈怠 (kāuśīdyaparibhāṣā) k.28】

ལེ་ལོ་སྨད་པར་ཚིགས་སུ་གཅད་པ།

　མགོ་ལ་སེམས་ཅན་ཁུར་ཆེན་ཁྱེར་བ་ཡི། །　　སེམས་ཅན་མཆོག་ནི་དལ་གྱིས་འགྲོ་མི་མཛེས། །　　བདག་གཞན་སྣ་ཚོགས་འཆིང་བས་རབ་བཅིངས་པ། །　　བརྩོན་པ་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་ནི་བྱ་བའི་རིགས། །28　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མགོ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁུར་ཆེན་པོ་ཐོགས་ནས་ཕ་རོལ་གནོན་པ་དལ་བ་ནི་མི་མཛེས་ཀྱི། དེས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་བྱ་བར་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་འཆིང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་བཅིངས་པ་ཡིན་ནོ། །

སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A5 〔二利〕行品第五（十一偈）大科九】

【B1 明相 (lakṣaṇā) k.1】

སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　གནས་རྩོམ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཆེ་བདག་ཉིད། །　　རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །　　རྟག་ཏུ་ལེན་པ་ཆེ་དང་བཟོད་པ་ཆེ། །　　དོན་ཆེན་ཡང་དག་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད། །1　

དེ་ལ་གནས་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ནི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལེན་པ་ཆེ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་ཆེ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་དུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཆེན་ཡང་དག་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【B2 明自他利無差別 (svaparārthanirviśeṣatva) k.2】

རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　གཞན་དང་བདག་ཏུ་མཉམ་པའི་སེམས་ཉིད་དམ། །　　བདག་པས་གཞན་ཆེས་སྡུག་པ་རྙེད་ནས་ནི། །　　དེ་ལྟར་བདག་པས་གཞན་དོན་མཆོག་ཏུ་ཤེས། །　　རང་གི་དོན་གང་གཞན་གྱི་དོན་གང་ཡིན། །2　

གཞན་དང་བདག་མཉམ་པའི་སེམས་ཉིད་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྙེད་པའི་ཚེ་མོས་པའི་སྒོ་ནས་སམ། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྙེད་པའི་ཚེ། ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་རྙེད་ནས་སམ། ཡང་ན་བདག་པས་གཞན་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྙེད་ནས་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་པས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་འདུ་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལ་རང་གི་དོན་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་དོན་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གཉིས་ཀ་ཁྱད་པར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

【B3 明利他勝 (parārthaviśeṣaṇa) k.3】

གཞན་གྱི་དོན་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཇི་ལྟར་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །　　བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་གདུང་བ་རབ་བྱེད་པ། །　　དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གདུང་བའི་ལས་ཀྱིས་གཞན་དགྲ་ལ། །　　ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་མ་ཡིན། །3　

ཇི་ལྟར་འདིའི་གཞན་གྱི་དོན་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། གཞན་གྱི་དོན་དུ་བདག་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【B4 明利他行分別 (parārthapratipativibhāga) k.4-5】

གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　ཐ་དད་འབྲིང་དང་མཆོག་ཆོས་ཉིད་གནས་ལ། །　　ལེགས་པར་སྟོན་དང་མགུ་བྱེད་འཇུག་པ་དང་། །　　དོན་ལ་རྣམ་ངེས་དགེ་ལ་ཡོངས་སྨིན་བྱེད། །　　དེ་བཞིན་གདམས་ངག་གནས་དང་བློ་རྣམས་གྲོལ། །4　

　ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲུབ་དེ་བཞིན་དུ། །　　རིགས་སུ་སྐྱེ་དང་ལུང་བསྟན་དབང་བསྐུར་དང་། །　　དེ་བཞིན་གཤེགས་མཁྱེན་བླ་མེད་གོ་འཕང་སྟེ། །　　བཅུ་གསུམ་བདག་ཉིད་འདི་ནི་གཞན་གྱི་དོན། །5　

སེམས་ཅན་གྱི་རིས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རིགས་དམན་པ་དང་འབྲིང་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་གནས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཞན་གྱི་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་སྟེ། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དག་གིས་ལེགས་པར་སྟོན་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། བསྟན་པ་ཁས་ལེན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་དང་། ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དོན་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། འདོམས་པ་དང་། སེམས་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ལ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ས་བཅུ་པ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའོ། །རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཅི་རིགས་པར་རིགས་ལ་གནས་པ་གསུམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་ཡིན་ནོ། །

【B5 明利他行圓滿 (parārthapratipattisaṃpatti) k.6】

གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སྐྱེ་བོ་དང་མཐུན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་འཆད། །　　མི་འགྱིང་བ་དང་བདག་གི་མེད་ལ་མཁས། །　　བཟོད་དུལ་ཤིན་ཏུ་རིང་སོང་མི་བཟད་པ། །　　རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །6　

འདིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་འདི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་ཏོ། །འདི་ཇི་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རིགས་ལ་གནས་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་མཐུན་ཞིང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འགྱིང་བ་མེད་པར་མགུ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མི་མཐུན་པ་མི་བྱེད་པས་བདག་གི་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མི་རློམ་ཞིང་སེམས་ཅན་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་བདག་གི་བར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། དོན་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བཟོད་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན། དུལ་བས་འདོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མ་དུལ་བས་ནི་གཞན་དག་ལ་གདམས་པ་ལ་སོགས་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རིང་དུ་སོང་བའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རིང་དུ་མ་སོང་བའི་སྒྲུབ་པས་ནི། གཞན་དག་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁས་བླངས་པའི་སེམས་ཅན་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【B6 明行殊勝 (pratipativiśeṣaṇa) k.7-8】

སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　འདོད་ལྡན་སྐྱེ་བོ་འཇིགས་པ་ཆེ་ལ་འཇུག །　　སྲིད་དགའ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བདེ་གཡོ་བ་ལ། །　　ཞི་དགའ་རང་གི་ལེན་པར་རབ་ཞི་ལ། །　　སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ལེན་ཀུན་ཞི་ལ་རྟག །7　

　སྐྱེ་བོ་རྨོངས་པ་རང་གི་བདེ་དོན་བརྩོན། །　　རྟག་ཏུ་དེ་མ་ཐོབ་པར་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར༑ །　　བརྟན་པ་རྟག་ཏུ་གཞན་དོན་བརྩོན་པ་ནི། །　　གཉི་གའི་དོན་བྱས་མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར། །8　

དེ་ལ་འདོད་པ་རྣམས་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་དང་། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདེ་བ་གཡོ་བ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པའི་དགའ་བ་རྣམས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་དོན་དམ་པར་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལེན་པ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བོ་རྨོངས་པ་རྟག་ཏུ་རང་བདེ་བའི་དོན་དུ་ཞུགས་པ་ནི་བདེ་བ་མི་འཐོབ་ཀྱི། སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་འཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཞུགས་པ་ནི། རང࿒དང་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་འཐོབ་སྟེ། འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་ཡིན་ནོ། །

【B7 明迴向行境 (gocarapariṇāmana) k.9】

སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རྒྱལ་སྲས་སྤྱོད་ཚེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར། །　　དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་འཇུག་འགྱུར་བ། །　　དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རིགས་ཤིང་མཐུན་ཚིག་གིས། །　　སེམས་ཅན་ཕན་ཕྱིར་དེ་མངོན་འདུ་བྱེད་དོ། །9　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་ལམ་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་རྣམ་པ་གང་དང་གང་གིས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་དེ་དང་དེར་འབྲེལ་ཞིང་འདྲ་བའི་ཚིག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མདོ་ལས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་བཞིན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །

【B8 明遮對有情不忍 (satveṣu akṣāntipratiṣedhah) k.10】

སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་དགག་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རྟག་ཏུ་ཉེས་པས་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་སེམས་ཀྱིས། །　　སྐྱེ་བོ་ལ་ནི་བློ་ལྡན་ཉེས་པར་མི་འཛིན་ཏེ། །　　མི་འདོད་བཞིན་དུ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས། །　　སྐྱེ་བོ་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་རྣམ་པར་འཕེལ་ཕྱིར་རོ། །10　

རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེས་པར་མི་འཛིན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་དག་ནི་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་ནས་སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【B9 明行大威德 (pratipattimāhātmya) k.11】

སྒྲུབ་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སྒྲུབ་པ་འདི་ནི་སྲིད་དང་འགྲོ་བ་ཀུན། །　　ཟིལ་གྱིས་མནན་འགྲོ་ཞི་བ་མཆོག་དང་ལྡན། །　　ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་ཚོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕེལ། །　　བྱམས་པའི࿒བསམ་པས་རྟག་ཏུ་འགྲོ་བ་སྡུད། །11　

ཆེ་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ནི། སྲིད་པ་གསུམ་དང་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་གཟུགས་དངོས་པོར࿒འགྱུར་གྱི། དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིས་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་ཡོན་ཏན་གྱིས་འཕེལ་བ་པ་དང་། འགྲོ་བ་སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

སྒྲུབ་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A6 真實品第六（十偈）大科六】

【B1 明勝義相分別 (paramārthalakṣaṇavibhāga) k.1】

དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཡོད་མིན་མེད་མིན་དེ་བཞིན་མིན་གཞན་མིན། །　　སྐྱེ་དང་འཇིག་མེད་འབྲི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །　　འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པའང་མེད། །　　རྣམ་པར་དག་འགྱུར་དེ་ནི་དོན་དམ་མཚན༑ །1　

གཉིས་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ། གཉིས་མེད་པའི་དོན་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དག་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་པས་དེ་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཁོ་ན་དང་གཞན་པ་ཉིད་མེད་པས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད། འཇིག་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་དེ་བཞིན་གནས་པའི་ཕྱིར་འབྲི་བར་ཡང་མི་འགྱུར། འཕེལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གཉིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【B2 明遮顛倒我見 (ātmadṛṣṭiviparyāsapratiṣedha) k.2】

བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དགག་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བདག་ཉིད་བདག་མཚན་མིན། །　　ངན་པར་གནས་མིན་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་ཕྱིར། །　　གཉིས་ལས་གཞན་མེད་དེ་ནི་ནོར་པ་སྐྱེས། །　　དེ་ཕྱིར་ཐར་པ་ནོར་ཙམ་ཟད་པ་ཡིན། །2　

རེ་ཞིག་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཉིད་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ངན་པར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱིས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་ནི་མེད་ཀྱི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནོར་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཐར་པ་ཡང་ནོར་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའི་གྲོལ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །

【B3 明呵責顛倒 (viparyāsaparibhāṣā) k.3-4】

ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྨད་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཙམ་བརྟེན་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །　　སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་རྒྱུན་ཆགས་རྟོགས་མི་འགྱུར། །　　རིགས་མིན་རིག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་མེད། །　　ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡི་རང་བཞིན་མིན། །3　

　བརྟེན་ནས་དངོས་རབ་སྐྱེ་བར་མངོན་འཇུག་པའི། །　　སྐྱེ་བོ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་བྱས་ལ་བརྟེན། །　　གང་ཕྱིར་ཡོད་པ་མི་མཐོང་མེད་མཐོང་བ། །　　འདི་འདྲའི་མུན་ནག་རྣམ་པ་དེ་གང་ཞིག །4　

ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཏུ་ལྟ་བ་ནོར་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་མི་མཐོང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་རིག་པ་ཡིན་ནོ༑ །སྡུག་བསྔལ་མ་སྤངས་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་མེད་དོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པས་ཆོས་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་པོ་དེ་དང་དེ་དག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བྱས་ཀྱི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས࿒བྱ་བའི་ལྟ་བ་འདི་ལ་བརྟེན། འཇིག་རྟེན་གྱི་མུན་ནག་གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་ནི་མི་མཐོང་གི། མེད་པ་བདག་ཏུ་རྟོགས་པ་འདི་འདྲ་བ་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ནི་མུན་པས་མི་མཐོང་བར་ནུས་ཀྱི། མེད་པ་མཐོང་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

【B4 明我無寂生合理 (asaty ātmani śamajanmayogaḥ) k.5】

བདག་མེད་པར་ཞི་བ་རུང་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　འདི་ལ་དོན་དམ་ཚུལ་གྱིས་ཞི་བ་དང་། །　　སྐྱེ་བ་དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད། །　　འོན་ཀྱང་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་བྱེད་པ་དག །　　སྐྱེ་བ་ཟད་པས་ཞི་བ་འཐོབ་པར་བཤད༑ །5　

དོན་དམ་པའི་ཚུལ་བདག་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་གང་དག་ཐར་པའི་ལམ་སྒོམ་པ་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་པས་ཐར་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །

【B5 明對治勝義智悟入 (pratipakṣapāramārthikajñānapraveśa) k.6-9】

ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྨད་པ་བྱས་ནས་དེའི་གཉེན་པོ་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ།

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །　　མཐའ་ཡས་ཕ་རོལ་ཚོགས་རྣམས་ལེགས་བསགས་ནས། །　　ཆོས་ལ་སེམས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་ངེས་ཕྱིར། །　　དོན་གྱི་རྣམ་པ་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཅན་རྟོགས། །6　

　དེ་ཡིས་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་དོན་རིག་ནས། །　　དེར་སྣང་སེམས་ཙམ་ལ་ནི་ཡང་དག་གནས། །　　དེ་ནས་ཆོས་དབྱིངས་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། །　　བྲལ་བ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །7　

　སེམས་ལས་གཞན་མེད་པར་ནི་བློས་རིག་ནས། །　　དེ་ནས་སེམས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས། །　　བློ་དང་ལྡན་པས་གཉིས་པོ་མེད་རིག་ནས༑ །　　དེ་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས། །8　

　བློ་དང་ལྡན་པའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སྟོབས། །　　རྟག་ཏུ་ཀུན་ནས་མཉམ་པར་སོང་བ་ཡིས། །　　དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེས་ཚོགས་ཚང་ཚིང་དག །　　དུག་སྨན་ཆེན་པོས་དུག་བཞིན་སེལ་བར་བྱེད། །9　

གཅིག་གིས་ནི་ཚོགས་ཆེན་པོ་བསགས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསམ་པ࿒ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཉིད་དང་། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དེ་དག་དོན་དུ་སྣང་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཇུག་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། དུས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གྲངས་མེད་པས་འདིའི་ཕ་རོལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ན་མཐའ་ཡས་ཕ་རོལ་ཡིན་ནོ། །

གཉིས་པས་ནི་དོན་རྣམས་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་རིག་ནས་དེར་སྣང་བའི་སེམས་ཙམ་ལ་གནས་པ་སྟོན་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕན་ཆད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཏེ། འདི་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །

གསུམ་པས་ནི་ཇི་ལྟར་འདིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་འདིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཤེ་ན། སེམས་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་པ་གཟུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བློས࿒རྟོགས་ནས་གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཙམ་པོ་དེ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །དེ་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་ནས་དེ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དག་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །

བཞི࿒པས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དུས་ཀུན་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སོང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེས་པའི་ཚོགས་རིང་དུ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ། གནས་ངན་ལེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དག་དུག་སྨན་ཆེན་པོས་དུག་བཞིན་དུ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སོང་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལའོ། །

【B6 明勝義智大威德 (paramārthajñānamāhātmya) k.10】

དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཐུབ་པས་གསུངས་པའི་དམ་ཆོས་ལེགས་བཞག་པ། །　　རྩ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བློ་གྲོས་བཞག །　　དྲན་རྒྱུ་རྟོག་པ་ཙམ་རིག་བརྟན་པ་དག །　　མྱུར་དུ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་འགྲོ། །10　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཞུགས་པ་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ལེགས་པར་བཞག་པའི་རྩ་བའི་སེམས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བློ་གྲོས་བཞག་ནས་དྲན་པ་གང་དང་གང་སྐྱེ་བའི་དྲན་པ་འཇུག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མྱུར་དུ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ࿒འགྲོ་བར་འགྱུར་བས་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །

དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A7 威力品第七（十偈）大科七】

【B1 明相分別 (lakṣaṇavibhāga) k.1】

མཐུའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སྐྱེ་དང་ངག་སེམས་དགེ་དང་མི་དགེ་བསྐྱེད། །　　དེ་ཡི་གནས་དང་འབྱུང་བ་མངོན་སུམ་གང་། །　　ཤེས་པ་ཀུན་འགྲོ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བཅས་ལ། །　　ཐོགས་མེད་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་མཐུ་ཡིན་ནོ། །1　

གཞན་དག་གི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཅི་སྨྲ་བའི་ཚིག་ཤེས་པ་ནི། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བསྐྱེད་པ་ཤེས་པ་ནི། སྔོན་གྱི་གནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ན࿒གདུལ་བྱ་དག་འཁོད་པ་དེའི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ནི། ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་དྲུག་པོ་དེ་དག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་མངོན་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐུའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ། རང་བཞིན་གྱི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །

【B2 明因 (hetu) k.2】

རྒྱུའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཤིན་ཏུ་དག་ཐོབ་ནས། །　　མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། །　　ཇི་ལྟར་རྣམ་གནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས། །　　མཐུ་འགྲུབ་པ་ཡི་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །2　

རྟེན་གང་དང་། ཡེ་ཤེས་གང་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་དག་གིས་མཐུ་དེ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་སྟོན་ཏོ། །

【B3 明果 (phala) k.3】

འབྲས་བུའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　གང་གིས་འཕགས་དང་ལྷ་དང་ཚངས་པ་ཡི། །　　གནས་པ་དཔེ་མེད་རྒྱ་ཆེས་རྟག་ཏུ་གནས། །　　ཕྱོགས་སུ་དེ་སོང་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དག །　　ཡང་དག་མཆོད་བྱེད་རྣམ་པར་དག་པ་བསྐྱེད། །3　

མཐུ་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བར་གནས་པ࿒མཚུངས་པ་མེད་པ་མཆོག་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ཏུ་སོང་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའོ། །

【B4 明業 (karma) 六】

【C1 見 (darśana) k.4】

ལས་རྣམ་པ་དྲུག་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ༑ མཐོང་བའི་ལམ་དང་སྟོན་པའི་ལས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　འཆགས་དང་འཇིག་བཅས་སེམས་ཅན་བཅས་པ་ཡི། །　　འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀུན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་། །4ab　

【C2 示現 (saṃdarśana) k.4】

　དབང་ལྡན་ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་དེ་དག་དང་། །　　རྣམ་བཅས་སྣ་ཚོགས་དག་ཀྱང་ཡང་དག་སྟོན། །4cd　

བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འཆགས་པ་དང་འཇིག་པ་དང་བཅས་ཤིང་སེམས་ཅན་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་ལ། དབང་བཅུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དབང་དང་ལྡན་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དེ་དག་དང་། གཞན་ཡང་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ། ས་བཅུ་པའི་ས་བརྒྱད་པ་ལས་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །

【C3 光明 (raśmi) k.5】

འོད་ཟེར་གྱི་ལས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　འོད་ཟེར་བཏང་བས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའི། །　　ངན་སོང་བ་དག་མཐོ་རིས་འགྲོ་བར་བྱེད། །　　བདུད་གནས་གཞལ་མེད་ཁང་མཐོ་མཛེས་པ་དག །　　བདུད་བཅས་ཀུན་དུ་བསྐྱོད་ཅིང་སྐྲག་པར་བྱེད། །5　

འོད་ཟེར་གྱི་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སྟོན་ཏེ། ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དད་པ་བསྐྱེད་ནས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་གནས་བདུད་དང་བཅས་པ་རྣམས་བསྐྱོད་པས་མི་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །

【C4 遊戲 (vkrīḍana) k.6】

རྣམ་པར་རོལ་པའི་ལས་དང་སྤྲུལ་པའི་ལས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དེ་ནི་མཆོག་ཚོགས་ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན། །　　དཔག་མེད་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཀུན་སྟོན་ཞིང་། །6ab　

【C5 變化 (nirmāṇa) k.6】

　ལས་དང་སྐྱེ་དང་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་ཡིས། །　　སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་དུས་ཀུན་གནས། །6cd　

སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པས་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྲུལ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ༑ སྤྲུལ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་བཟོའི་ལས་ཀྱི་གནས་སྤྲུལ་པ་དང་། འདུལ་བའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་པ་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཆོག་སྤྲུལ་པའོ། །

【C6 清淨國土 (kṣetrapariśuddhi) k.7】

ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཡེ་ཤེས་དག་ལ་དབང་ཕྱིར་ཞིང་རྣམས་ནི། །　　ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་བསྟན་ཕྱིར་དག་པ་འཐོབ། །　　སངས་རྒྱས་མཚན་མི་གྲགས་པར་སངས་རྒྱས་མཚན། །　　ཡང་དག་བསྒྲགས་པས་དེ་དག་ཁམས་གཞན་འགྱེད། །7　

ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། སྣོད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཤེལ་དང་བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཡང་དག་པར་བསྒྲགས་པས་དད་པ་ལེན་དུ་བཅུག་ནས་དེ་དང་མི་འབྲལ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ཏུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【B5 明相應 (yoga) k.8】

ལྡན་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　འདབ་གཤོག་ཀུན་དུ་རྒྱས་པའི་བྱ་བཞིན་དུ། །　　སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད། །　　སངས་རྒྱས་ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པ་ཐོབ། །　　སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་ཚིག་གཟུང་འོས་པར་འགྱུར། །8　

ལྡན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་སྟེ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བསྔགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །

【B6 明起 (vṛtti) k.9】

འཇུག་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་རིག་པ་གསུམ། །　　རྣམ་ཐར་བརྒྱད་དང་དེ་བཞིན་ཟིལ་གནོན་བརྒྱད། །　　ཟད་པར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན། །　　དཔག་ཏུ་མེད࿒པར་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་མཐུ། །9　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་གིས་འཇུག་སྟེ༑ མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རིག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དག་གིས་སོ། །

【B7 明大威德 (māhātmya) k.10】

དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དྲུག་གིས་མཐུ་བཤད་ནས། དེའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དེ་ནི་དབང་མཆོག་ཐོབ་པའི་བློ་དང་ལྡན། །　　འགྲོ་བ་དབང་མེད་རང་དབང་བཀོད་རྟག་ཏུ། །　　གཞན་ལ་ཕན་བྱ་གཅིག་ཏུ་མངོན་དགའ་སྟེ། །　　སེང་གེ་བཞིན་དུ་རབ་བརྟན་སྲིད་ན་སྤྱོད། །10　

ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་ཏེ། །བདག་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོག་ལ་དབང་ཐོབ་པས་འགྲོ་བ་ཉོན་མོངས་པས་རང་དབང་མེད་པ་རང་དབང་ཡོད་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་དབང་གི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དང་། རྟག་ཏུ་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་དགའ་བའི࿒ཕྱིར་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དང་། སྲིད་པས་མི་འཇིགས་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །

མཐུའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A8 成熟品第八（二十二偈）大科二】

【B1 明自成熟分別 (ātmaparipākavibhāga)二】

【C1 明九種自成熟相二】

【D1 總明 k.1】

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བསྡུ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དགའ་དང་དད་དང་རབ་ཞི་སྙིང་བརྩེ་དང་། །　　བཟོད་དང་ཡིད་གཞུངས་མཐུ་ཅན་ཉིད་དང་ནི། །　　མི་འཕྲོགས་པ་དང་ཡན་ལག་ལྡན་པ་རབ། །　　དེ་ནི་རྒྱལ་སྲས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན། །1　

དགའ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བཤད་པའི་ཆོས་ལའོ༑ །དད་པ་ནི་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལའོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །སྙིང་བརྩེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའོ། །བཟོད་པ་ནི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལའོ། །ཡིད་གཞུངས་པ་ནི་ལེན་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དག་ལའོ། །མཐུ་ཅན་ཉིད་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལའོ། །མི་འཕྲོགས་པ་ནི་བདུད་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་དག་གིས་སོ། །ཡན་ལག་ལྡན་པ་ནི། སྤོང་བའི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་དགུ་པོ་དེ་ནི་མདོར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【D2 別明 九】

【E1 希求 (ruci) k.2】

དགའ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　གྲོགས་མཆོག་ལ་སོགས་གསུམ་དང་བརྩོན་རབ་དང་། །　　མཐར་ཕྱིན་དམ་པ་དང་ནི་ཆོས་མཆོག་སྡུད། །　　དམ་ཆོས་ཆེར་གཟུང་ཕྱིར་ནི་སྙིང་རྗེ་ཅན། །　　ཡང་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད། །2　

གྲོགས་པོ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །བརྩོན་པའི་རབ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་རྩོམ་པའོ། །མཐར་ཕྱིན་པའི་དམ་པ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྡུད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྲུང་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་འཚེ་བ་དག་ལས࿒སྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དགའ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གྲོགས་པོ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་སོ། །དེའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བརྩོན་པའི་རབ་དང་མཐར་ཕྱིན་པའི་དམ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ལས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྡུད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །

【E2 淨信 (prasāda) k.3】

དད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཡོན་ཏན་ཤེས་དང་སེམས་ཀྱང་མི་ཕྱེད་དང་། །　　ཏིང་འཛིན་མྱུར་དུ་ཐོབ་དང་འབྲས་བུ་མྱོང་། །　　སྟོན་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱ་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི། །　　ཡང་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད༑ །3　

དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་དང་ལས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་ནི་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་རྒྱུའོ། །ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་མི་ཕྱེད་པ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ལས་སོ། །

【E3 寂靜 (praśama) k.4】

རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཤིན་ཏུ་སྡོམ་ཞིང་ཉོན་མོངས་རྟོག་པ་སྤོང་། །　　བར་ཆད་མེད་ཅིང་དགེ་ལ་མངོན་པར་དགའ༑ །　　རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་བསལ་བའི་ཕྱིར། །　　ཡང་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད། །4　

ཉོན་མོངས་སེལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རབ་ཏུ་ཞི་བ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་དང་ལས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དག་གིས་དབང་པོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྡོམ་པ་ནི་རྒྱུའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་པ་དང་དགེ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་ལས་སོ། །

【E4 慈悲 (kripā) k.5】

སྙིང་བརྩེ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རང་བཞིན་སྙིང་བརྩེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་། །　　དམན་པའི་སེམས་ཀྱང་ཡང་དག་རབ་ཏུ་སྤོང་། །　　ཁྱད་པར་འགྲོ་དང་འགྲོ་བའི་མཆོག་གྱུར་ལུས། །　　གཞན་ལ་སྙིང་བརྩེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན། །5　

དེ་རང་བཞིན་ཏེ་རིགས་དང་། གཞན་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་བ་དང་། ཐེག་པ་དམན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་པས་ལུས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ལས་སོ། །

【E5 忍 (kṣānti) k.6】

བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ༑

　རང་བཞིན་བརྟན་པ་སོ་སོར་བརྟགས་སྒོམ་པ། །　　གྲང་སོགས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་རྟག་མི་མཇེད། །　　ཁྱད་པར་འགྲོ་དང་དགེ་ལ་མངོན་པར་དགའ། །　　བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད། །6　

བརྟན་པ་དང་མི་མཇེད་པ་དང་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་རིགས་དང་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་སྒོམ་པ་ནི་རྒྱུའོ། །གྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་རྣམས་ཇི་མི་མཇེད་པ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །བཟོད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང་། དགེ་བ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་ལས་སོ། །

【E6 強記 (medhā) k.7】

ཡིད་གཞུངས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རྣམ་སྨིན་དག་ཅིང་ཐོས་སོགས་དྲན་མི་བརྗེད། །　　དེ་བཞིན་ལེགས་བཤད་ཉེས་པར་སྨྲས་པ་དག །　　རབ་ཤེས་བློ་ཆེན་སྐྱེ་བར་རུང་བ་ཉིད། །　　ཤིན་ཏུ་ཡིད་གཞུངས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན། །7　

དེ་ལ་ཡིད་གཞུངས་པ་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དག་ནི་རྒྱུའོ། །དྲན་པས་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་བྱས་ནས་རིང་མོ་ཞིག་ལོན་པ་དང་སྨྲས་ནས་རིང་མོ་ཞིག་ལོན་པ་མི་བརྗེད་པ་དང་། ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྨྲས་པ་དོན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་གཞུངས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་རུང་བ་ཉིད་ནི་ལས་སོ། །

【E7 有力 (prabalavatva) k.8】

མཐུ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དགེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཁམས་གཉིས་བརྟས་པ་དང་། །　　རྟེན་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་རུང་བའི་མཆོག །　　ཡིད་ལ་བསམ་གྲུབ་འགྲོ་བའི་མཆོག་གྱུར་པ། །　　མཐུ་ཐོབ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །8　

དེ་ལ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་བརྟས་པ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུའོ། །རྟེན་རྟོགས་པར་བྱ་བར་རུང་བ་ནི། དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཡིད་ལ་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གྲུབ་པ་དང་འགྲོ་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ལས་སོ། །

【E8 堅固 (ahāryatā) k.9】

མི་འཕྲོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཆོས་བཟངས་རིགས་པས་རྣམ་དཔྱད་བསམ་པ་ཅན། །　　རྟག་ཏུ་བདུད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱེད་པ་མེད། །　　ཁྱད་པར་རྙེད་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན། །　　མི་འཕྲོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །9　

དམ་པའི་ཆོས་ལ་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་བསམ་པ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུའོ། །ལམ་ལ་བདུད་ཀྱི་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་ཤིང་བདུད་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པ་ནི་ལས་སོ། །

【E9 具斷支 (prāhāṇikāṅgasamanvāgama) k.10】

སྤོང་བའི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དགེ་བ་བསགས་དང་རྟེན་ཀྱང་བརྩོན་པར་རུང་། །　　དབེན་དང་དགེ་བ་མཆོག་ལ་མངོན་པར་དགའ། །　　རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྡན་པ་ཡི། །　　ཡང་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །10　

དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པའོ། །རྟེན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བཟོད་པ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །དབེན་པ་དང་དགེ་བའི་མཆོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་ལས་སོ། །

【C2 明九種自成熟大威德 (navavidhātmaparipākamāhātmya) k.11】

བདག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམ་པ་དགུའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམ་དགུ་སྨིན་པའི་བདག །　　ཕ་རོལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱེད་རུང་དང་ལྡན། །　　ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱུན་འཕེལ་བདག་ཉིད་ཅན༑ །　　རྟག་ཏུ་འགྲོ་བའི་གཉེན་མཆོག་གྱུར་པ་ཡིན། །11　

དེའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཞན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་སྟོན་པར་གྱུར་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་འཕེལ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་གཉེན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །

【B2 明成熟有情分別 (satvaparipākavibhāga) 五】

【C1 明自性 (svabhāva) k.12】

སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཅིག་གོ། །

　ཇི་ལྟར་རྨ་དང་ཟས་ལ་དེ་དག་གི། །　　࿒གཟག་དང་དཔྱད་དུ་རུང་བ་སྨིན་འདོད་ལྟར། །　　དེ་བཞིན་རྟེན་འདིར་ཕྱོགས་གཉིས་ཞི་བ་དང་། །　　དེ་བཞིན་དཔྱད་པ་ཉིད་དུ་སྨིན་པ་བསྟན། །12　

འདིས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རང་བཞིན་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྨའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་བརྟོལ་རན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཁ་ཟས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དཔྱད་དུ་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་རྨ་དང་ཁ་ཟས་ལྟ་བུ་ལ་གཟགས་པ་ལྟ་བུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞི་བ་དང་དཔྱད་པ་ལྟ་བུ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས࿒དཔྱད་པ་དག་ཏུ་རུང་བ་ནི་རྟེན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་སྟེ། ཕྱོགས་གཉིས་ནི་འདིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【C2 明差別 (prabheda) k.13】

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ།

　ལུས་ཅན་བྲལ་བར་སྨིན་བྱེད་དེ་བཞིན་དུ། །　　ཡོངས་སྨིན་རབ་སྨིན་མཐུན་པར་སྨིན་བྱེད་གཞན། །　　ལེགས་པར་སྨིན་བྱེད་རྟོགས་པ་སྨིན་བྱེད་དང་། །　　རྟག་སྨིན་གོང་དུ་སྨིན་བྱེད་བཤད་པར་འདོད། །13　

འདིས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟོན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བྲལ་བར་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི། རབ་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། འཚམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་མཐུན་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །གུས་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ལེགས་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །རྟོགས་པས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱིས་རྟག་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་དོན་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་རིམ་གྱིས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་ནི་གཞན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །

【C3 明意樂 (āśaya) k.14-15】

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ།

　ཇི་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ཕན་པའི་བསམ་པས་འདིར། །　　འགྲོ་ཀུན་རྣམ་པར་སྨིན་བྱེད་གནས་པ་ལྟར། །　　དེ་བཞིན་ཕ་དང་མ་དང་གཉེན་བཤེས་རྣམས། །　　བུ་དང་གཉེན་པོ་རྣམས་ལ་ལེགས་མི་གནས། །14　

　ཇི་ལྟར་བརྩེ་བདག་བདེ་དང་ཕན་སྦྱོར་ཕྱིར། །　　སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བྱམས་འདོད་དེ་ལྟར་ནི། །　　སྐྱེ་བོ་བདག་ལ་བྱམས་པར་མི་འདོད་ན། །　　རབ་སྡུག་སྐྱེ་བོ་གཞན་བསྟན་སྨོས་ཅི་དགོས། །15　

འདི་གཉིས་ཅིས་ཅི་སྟོན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་བསམ་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། ཕ་མ་དང་གཉེན་བཤེས་ཀྱི་བསམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་བདག་ལ་བྱམས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་བདག་ལ་བྱམས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱོར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྦྱོར་བ་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏེ།

【C4 明依波羅蜜行加行成熟有情 (prayogeṇa pāramitāpratīpattyā) k.16-21】

སྦྱིན་པ་ཇི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དག །　　གཞན་ལ་མི་སྦྱིན་པ་ནི་ཡོད་མེད་དེ། །　　ཕན་འདོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་སྨིན་བྱེད། །　　མཉམ་པར་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་ངོམས་མི་འགྱུར། །16　

སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་དང་། མི་མཉམ་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་དང་། ངོམས་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཚེ་འདི་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་འདོགས་པས་ཏེ། ཕོངས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བསྟན་པ་རང་བཞིན་ལྷག་པར་འཚེ་བ་མེད། །　　བདག་དགའ་བག་ཡོད་འདི་ལ་གཞན་འགོད་ཅིང་། །　　ཕན་རྣམ་གཉིས་འདོགས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། །　　རྒྱུ་མཐུན་ཡོན་ཏན་བརྒྱུད་པས་གཞན་སྨིན་བྱེད། །17　

ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བསྟན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་འཚེ་བ་མེད་པ་ནི་ལྷག་པར་འཚེ་བ་མེད་པ་སྟེ། ས་གཉིས་པ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །བདག་ཉིད་དེ་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འགོད་པས་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་པས་སོ། །གཞན་ལ་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་དག་བརྒྱུད་པས་བྱེད་དེ། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པ་དག་ཕན་ཚུན་མཐུན་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

བཟོད་པ་ཇི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　གཞན་གནོད་བྱེད་ལ་ཕན་བྱེད་བློ་ལྡན་པ། །　　གནོད་བྱེད་དྲག་པོ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་བཟོད། །　　ཐབས་རིག་གནོད་བྱེད་བཟོད་པ་དེ་དག་གིས། །　　གནོད་བྱེད་དགེ་བ་ཡང་དག་ལེན་དུ་འཇུག །18　

གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། གནོད་པ་བྱེད་པ་དྲག་པོ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། ཕན་པ་བྱེད་པའི་བློ་ཉིད་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན༑ གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མི་མཇེད་པའི་ཕྱིར་ཚེ་འདི་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཐབས་ཤེས་པ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མི་མཇེད་པ་དེ་དག་གིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་དད་པར་བྱས་ནས་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་འདོགས་པས་སོ། །

བརྩོན་འགྲུས་ཇི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རྒྱལ་སྲས་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། །　　སེམས་ཅན་ཚོགས་རབ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ན། །　　ཕ་རོལ་སེམས་དགེ་གཅིག་གིས་ཕྱིར་ཡང་ནི། །　　བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་དུའང་སྐྱོ་མི་འགྱུར། །19　

བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ཡུན་རིང་པོར་མི་སྐྱོ་བས་ཏེ། ཡུན་རིང་པོར་མི་སྐྱོ་བ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་དགེ་བ་གཅིག་གི་ཕྱིར་ཡང་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཏུ་མི་སྐྱོ་བས་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སེམས་དགེ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་ཚེ་འདི་དང་། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་འདོགས་པས་སོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །

བསམ་གཏན་ཇི་ལྟ་བུས࿒སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཡིད་ཀྱི་དབང་ནི་བླ་ན་མེད་ཐོབ་ནས༑ །　　གཞན་གྱིས་མཆོད་འདོད་ཐམས་ཅད་ངེས་བཅོམ་སྟེ། །　　མཆོག་གི་བསྟན་ལ་གཞན་དག་འདུན་བྱེད་ཅིང་། །　　དེ་དག་དགེ་བས་ཡང་དག་འཕེལ་བར་བྱེད༑ །20　

བསམ་གཏན་གྱི་དབང་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པ་གཞན་གྱིས་མཆོད་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བཅོམ་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། གཞན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་འདུན་པར་བྱེད་པ་དང་། འདུན་པར་བྱས་པ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་སྤེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །

ཤེས་རབ་ཇི་ལྟ་བུས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དེ་ཉིད་དགོངས་དོན་ཚུལ་ལས་རབ་ངེས་ཏེ། །　　སེམས་ཅན་ཐེ་ཚོམ་ཤིན་ཏུ་སེལ་བར་བྱེད། །　　དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་དེ་གུས་པས། །　　རང་གཞན་དགེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་འཕེལ་བྱེད། །21　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་ཚུལ་དང་། དགོངས་པའི་དོན་གྱི་ཚུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་བསྟན་པ་ལ་གུས་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །

【C5 總終偈 (nigamanaśloka) k.22】

མཇུག་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །　　འགྲོ་ཀུན་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའམ་དགེ་གསུམ་ལ། །　　རྣམ་པ་ཆུང་དང་མཆོག་དང་འབྲིང་དག་གིས། །　　འཇིག་རྟེན་ཡོད་དང་མཉམ་པར་འཇུག་པས་འདུལ། །22　

འདིས་ནི་སུས་འདུལ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། གང་གིས་འདུལ་བ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་དང་། གང་འདུལ་བ་སྟེ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་དང་། གང་དུ་འདུལ་བ་སྟེ་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའམ། ཐེག་པ་གསུམ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་དང་། དུས་ཇི་སྲིད་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་མདོར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་ཆུང་ངུ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའིའོ། །མཆོག་ནི་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའིའོ། །འབྲིང་ནི་བདུན་པ་ལ་གནས་པའི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ཡོད་པ་ཇི་སྲིད་པ་དེ་དང་མཉམ་པར་འཇུག་པས་ཏེ། གཏན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A9 菩提品第九（八六偈）大科二】

【B1 略說 二】

【C1 明一切種知者性 (sarvākārajñatā) 二】

【D1 標三】

【E1 明修證 (samudāgama) k.1】

ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། གསུམ་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པར་གྱུར་པའོ། །

　དཀའ་སྤྱོད་དཔག་མེད་བརྒྱ་ཕྲག་དང་། །　　དཔག་མེད་དགེ་བ་བསགས་པ་དང་། །　　དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དུས་དང་ནི། །　　དཔག་མེད་སྒྲིབ་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར། །1　

【E2 明自性 (svabhāva) k. 2abc】

　སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་པ། །　　རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་འཐོབ། །2ab　

【E3 明喻 (aupamya) k.2d】

　རིན་ཆེན་སྣོད་ནི་ཕྱེ་བ་ལྟར། །　　སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡང་དག་བསྟན། །2cd　

【D2 釋 k.3】

　ངལ་བརྒྱས་རྨད་བྱུང་དཀའ་སྤྱད་དགེ་ཀུན་བསགས། །　　བསྐལ་མཆོག་དུས་རིང་འགྲོ་བའི་སྒྲིབ་ཀུན་ཟད། །　　སར་གཏོགས་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་བཅོམ་སངས་རྒྱས་ཏེ། །　　དེ་ནི་མཐུ་ཆེ་རིན་ཆེན་སྣོད་ཕྱེ་བཞིན། །3　

ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དཔེའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་བསྟན་ཏོ༑ །དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་ཇི་སྙེད་དང་། དགེ་བའི་ཚོགས་ཇི་སྙེད་དང་། དུས་ཇི་སྲིད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཇི་ཙམ་སྤངས་པས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའོ། །སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འཐོབ་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཕྱེ་བ་ནི་དེའི་དཔེའོ། །

【C2 明具威力無二相 二】

【D1 標 二】

【E1 相 (lakṣaṇa) k.4】

སངས་རྒྱས་ཉིད་དེའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མཐུ་དང་བཅས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། གསུམ་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པར་གྱུར་པའོ༑ །

　ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཉིད། །　　ཆོས་ནི་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །　　དེ་ནི་ཆོས་དཀར་རང་བཞིན་ཡང་། །　　དེ་ཡིས་དེ་ནི་བརྗོད་མ་ཡིན། །4　

【E2 威力 (anubhāva) k.5】

　རིན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །　　དེ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་བཞིན། །　　དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །　　དེ་ནི་སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་འདོད། །5　

དེ་བཞིན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་དེ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་ལ་ཆོས་གང་ཡང་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་རྣམས་དེའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་ནི་ཆོས་དཀར་པོའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གིས་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ༑ །རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་དང་། སྤྲིན་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་མཐུ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་དེ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཞིང་ལ་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་རྣམས་རབ་ཏུ་བསྐྲུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【D2 釋 k.6】

　སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀུན་ལྡན་པའམ་ཡང་ན་ཆོས་ཀུན་བྲལ་བ་སྟེ།　 　རིན་ཆེན་ཆོས་རབ་ཆེ་ཡངས་འབྱུང་ཕྱིར་རིན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་བཞིན། །　　སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་ལེགས་བཤད་མི་ཟད་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་འབེབས་པས་ན། །　　འབྱུང་པོའི་ལོ་ཏོག་དཀར་པོ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་འཕེལ་རྒྱུ་ཕྱིར་སྤྲིན་དང་འདྲ། །6　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པ་འདིས་ནི་དོན་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་རབ་ཏུ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་བཤད་པ་མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་པས་ན་ཞེས་བྱ་བར࿒འདིར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཀར་པོའི་ལོ་ཏོག་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྲིན་དང་འདྲའོ། །

【B2 廣說 十二】

【C1 明佛無上救護義 (buddhatvasya śaraṇatva-ānuttaryaḥ) 三】

【D1 略明三雜染救護 (saṃkleśaparitrāṇa) k.7】

སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་སྐྱབས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔའོ། །

　རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་ཚོགས་ཀུན་དང་། །　　ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། །　　རྒ་དང་འཆི་བ་དག་ལས་ཀྱང་། །　　སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ། །7　

འདིས་ནི་མདོར་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་དོན་གྱིས་སྐྱབས་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །

【D2 廣明害等救護 (upadravādiparitrāṇa) 二】

【E1 正明害等救護 k.8】

　འཚེ་བ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། །　　ངན་སོང་དང་ནི་ཐབས་མིན་དང་། །　　འཇིག་ཚོགས་ཐེག་པ་དམན་དག་ལས། །　　དེ་ཕྱིར་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པའོ། །8　

གཉིས་པ་འདིས་ནི་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་ཐོབ་བོ། །འོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣ་བ་ཐོབ་བོ། །སེམས་འཁྲུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རང་གི་སེམས་ཐོབ་བོ། །ནད་འགོ་བ་རྣམས་ནི་ཞི་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ངན་སོང་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་དེར་སོང་བ་རྣམས་ཐར་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེར་མི་འགྲོ་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ལས་སློང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་ཚོགས་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ནི་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བགྲོད་པ་གཅིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【E2 兼明救護無上義 二】

【F1 正明無上義 k.9】

　སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་སྐྱབས་ནི་དཔེ་མེད་མཆོག་ཏུ་འདོད། །　　སྣ་ཚོགས་འཇིགས་འགྱུར་འཇིག་ཚོགས་ཀུན་དང་ཐེག་པ་དང་། །　　ངན་སོང་རྣམ་མང࿒སྡུག་བསྔལ་ཐབས་མིན་སོང་བ་རྣམས། །　　སྐྱེ་དང་འཆི་དང་ཉོན་མོངས་ངན་སོང་ཀུན་ལས་སྲུང་། །9　

གསུམ་པ་འདིས་ནི་གང་གིས་ན་སྐྱབས་དེ་ཉིད་དཔེ་མེད་ཅིང་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །

【F2 別明所以成無上因 k.10】

　སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པའི་སྐུ་གང་ཡིན། །　　དམ་པའི་ཆོས་ལ་སེམས་ཅན་རབ་འདུལ་མཁྱེན་པ་གང་། །　　འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་གང་། །　　སངས་རྒྱས་ཉིད࿒དེ་འདིར་ནི་སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འདོད། །10　

བཞི་པ་འདིས་ནི་རྒྱུ་གང་དག་གིས་སྐྱབས་དེ་དེ་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་ཏེ། རང་གི་དོན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དོན་མཐར་ཐུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཐབས་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐུགས་རྗེས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【D3 明死等救護 (maraṇādiparitrāṇa) k.11】

　འཇིག་རྟེན་ཇི་སྲིད་སེམས་ཅན་གྱི། །　　གནོད་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཀུན། །　　བཟློག་ཅིང་འབྱོར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །　　སངས་རྒྱས་སྐྱབས་ཆེན་ཉིད་དུ་འདོད།11　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་པ་འདིས་ནི་དུས་ཇི་སྲིད࿒ཅིག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཇི་རྙེད་ཅིག་གི་གང་གི་དོན་དུ་སྐྱབས་ཡིན་པ་དེ་མདོར་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱོར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【C2 明轉依 (āśrayaparāvṛtti) 四】

【D1 依所對治之種子離及能對治之圓滿明轉依 (vipakṣabījaviyogataḥ pratipakṣasaṃpattiyogataś ca) k.12】

གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་པ་སྟེ།

　གང་ལ་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་དུས་རིང་རྟག་ལྡན་པ། །　　སྤོང་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་རབ་ཏུ་བཅོམ་གྱུར་ཞིང་། །　　གནས་གྱུར་ཆོས་དཀར་ཡོན་ཏན་མཆོག་རབ་ལྡན་པ་ཐོབ་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད། །　　དེ་ནི་མི་རྟོག་རབ་དག་ཤིན་ཏུ་ཡུལ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ལམ་གྱིས་འཐོབ། །12　

འདིས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་བོན་དང་བྲལ་བ་དང་། གཉེན་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ལམ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པས་དེ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པ་ཡང་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་དང་། དེའི་རྫས་ལ་ཐོབ་པ་ཤེས་བྱ་མཐའ་ཡས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་འཐོབ་པས་སོ། །དུས་རིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སོ། །སྤོང་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་རྣམ་པ་དག་གིས་སོ། །

【D2 明從他轉依勝性 (anyāśrayaparāvṛttibhyas tadviśeṣam) k.13】

　དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་དེར་བཞུགས་ནས། །　　རི་དབང་མཐོ་སྟེང་བཞུགས་བཞིན་འགྲོ་ལ་གཟིགས། །　　ཞི་བར་མངོན་དགའི་འགྲོ་ལའང་ཐུགས་རྗེ་ན། །　　སྲིད་ལ་མངོན་དགའི་སྐྱེ་བོ་གཞན་ཅི་སྨོས། །13　

གཉིས་པ་འདིས་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པ་ནི་རིའི་དབང་པོ་མཐོན་པོ་ལ་བཞུགས་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དམན་པ་ལ་གཟིགས་སོ། །གཟིགས་ནས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལའང་ཐུགས་རྗེ་ན། དེ་དག་ལས་གཞན་པ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།

【D3 明轉依之十差別 (tad-daśaprabheda) k.14】

　གནས་ལ་འཇུག་དང་རབ་འཇུག་མི་འཇུག་དང་། །　　ལྡོག་དང་ཀུན་འཇུག་གཉིས་དང་གཉིས་མིན་དང་། །　　མཉམ་དང་ཁྱད་འཕགས་ཀུན་འགྲོ་བདག་ཉིད་ནི། །　　དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་གྱུར་འདོད། །14　

གསུམ་པ་འདིས་ནི་དེའི࿒ཕན་ཡོན་གྱི་དབྱེ་བ་སྟོན་ཏེ། གནས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ༑ །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ࿒འཇུག་པས་ན་འཇུག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ལ་མི་འཇུག་པས་མི་འཇུག་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལྡོག་པས་ཟློག་པའོ། །གཏན་དུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར࿒ཀུན་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་འཇུག་པའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟོན་པར་འཇུག་པས་གཉིས་སུ་འཇུག་པའོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཉིད་གཉིས་སུ་མི་འཇུག་པ་ནི་གཉིས་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་དུ་འཇུག་པའོ། །སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འཇུག་པའོ། །ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་འཇུག་པའོ། །

【D4 舉三種喻明轉依自性佛 k.15-17】

　ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྟག་ཏུ་ཀུན་སོང་འདོད། །　　དེ་བཞིན་དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་ཀུན་སོང་འདོད། །　　ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གཟུགས་གྱུར་ཀུན་ཏུ་སོང་། །　　དེ་བཞིན་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཚོགས་ཀུན་སོང་། །15　

བཞི་པ་འདིས་ནི་བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་ཕྱེད་སྔ་མ་དང་ཕྱེད་ཕྱི་མ་དག་གིས་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཉིད་ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཀུན་ཏུ་སོང་བ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་དུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །

　ཇི་ལྟར་ཆུ་ཡི་སྣོད་ཆག་ན། །　　ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་བ། །　　དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ངན་པ་ལ། །　　སངས་རྒྱས་གཟུགས་ཀྱང་མི་སྣང་ངོ་། །16　

ལྔ་པ་འདིས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཡང་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མི་སྣང་བ་དཔེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །

　ཇི་ལྟར་མེ་ནི་གཞན་དུ་འབར། །　　གཞན་དུ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་ལྟར། །　　དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་། །　　སྣང་དང་མི་སྣང་ཤེས་པར་བྱ། །17　

དྲུག་པ་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གདུལ་བ་དག་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བས་དེ་སྣང་ལ། བཏུལ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་དེ་མི་སྣང་བ་མེ་འབར་བ་དང་ཞི་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །

【C3 明無功用無間佛事業 k.18-21】

སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད࿒པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ།

　ཇི་ལྟར་རྔ་དག་མ་བརྡུངས་པར། །　　སྒྲ་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ལྟར། །　　དེ་བཞིན་རྒྱལ་བ་གཟོ་མེད་པར། །　　བཤད་པ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་། །18　

　ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་འབད་མེད་པར། །　　རང་གི་འོད་ནི་སྟོན་པ་ལྟར། །　　སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་གཟོ་མེད་པར། །　　དེ་བཞིན་མཛད་པ་ངེས་པར་སྟོན། །19　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རྔ་མ་བརྡུངས་པའི་སྒྲ་དང་། ནོར་བུའི་འོད་དང་ཆོས་མཐུན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲུབ་བོ། །

　ཇི་ལྟར་མཁའ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི། །　　བྱ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྣང་། །　　དེ་བཞིན་ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་ཡང་། །　　རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད། །20　

　ཇི་ལྟར་མཁའ་ལ་རྟག་ཏུ་ནི། །　　བྱ་བ་ཉམས་ཞིང་འབྱུང་བ་ལྟར། །　　དེ་བཞིན་ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་ཡང་། །　　སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འབྲི། །21　

འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་འཆད་པ་མེད་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །

【C4 明於無漏界佛之三種甚深義 (anāsravadhātu-gāmbhīrya) 三 】

【D1 廣說甚深義 三】

【E1 明相甚深義 (lakṣaṇagāmbhīrya) 四】

【F1 清淨 (viśuddhi)相 k.22】

ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཟབ་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་དྲུག་གོ། །

　སྔ་མ་ཕྱི་མར་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། །　　སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་པ། །　　དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་འདོད། །　　དག་པ་མ་ཡིན་མ་དག་མིན། །22　

སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་སོ། །

【F2 勝我 (paramātma)相 k.23】

　སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་དག་ན། །　　བདག་མེད་མཆོག་གི་བདག་ཐོབ་པས། །　　སངས་རྒྱས་དག་པའི་བདག་ཐོབ་ཕྱིར། །　　བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བདག་ཏུ་གྱུར། །23　

ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཆོག་སྟོན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་མེད་པ་མཆོག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པ་མཆོག་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམ་པར་དག་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་མཆོག་གི་བདག་ཉིད་དག་པ་འཐོབ་བོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དག་པའི་བདག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པ་འདི་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བདག་གི་མཆོག་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །

【F3 無記別 (avyākṛta)相 k.24】

　དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཡོད་མིན་ཞིང་། །　　མེད་པར་ཡང་ནི་མི་བརྗོད་དོ། །　　དེ་ལྟས་སངས་རྒྱས་དེ་སྐད་འདྲི། །　　ལུང་མ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་འདོད། །24　

རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནོངས་ཕན་ཆད་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་འདྲི་བ་ལ་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་འདོད་དོ༑ །

【F4 解脫 (vimukti)相 k.25】

　ཇི་ལྟར་ལྕགས་ལ་ཚ་བ་དང་། །　　མིག་ལ་རབ་རིབ་ཞི་བ་ལྟར། །　　སངས་རྒྱས་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། །　　ཡོད་དང་མེད་པར་མི་བརྗོད་དོ། །25　

ཇི་ལྟར་ལྕགས་ལ་ཚ་བ་ཞི་བ་དང་། མིག་ལ་རབ་རིབ་ཞི་བ་ནི་གདུང་བ་དང་རབ་རིབ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་ལ། ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་གདུང་བ་དང་རབ་རིབ་ལྟ་བུ་འདོད་ཆགས་དང་མ་རིག་པ་དག་ཞི་བ་ནི་ཡོད་པར་མི་བརྗོད་དེ། སེམས་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ནི་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【E2 明處甚深義 (sthāna-gām.) k.26】

　ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས༑ །　　མཁའ་ལྟར་ལུས་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །　　སྔོན་གྱི་ལུས་རྗེས་འབྲང་བའི་ཕྱིར༑ །　　གཅིག་མིན་མང་པོ་ཉིད་མ་ཡིན། །26　

ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་སྔོན་གྱི་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་ལྟར་ལུས་མེད་པས་ན་མང་པོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །

【E3 明業甚深義 (karma-gm.) 十】

【F1 寶依止業 (ratnāśrayatva-karma) k.27ab】

　སྟོབས་སོགས་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ལ། །　　བྱང་ཆུབ་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་འདྲ། །27ab　

【F2 成熟有情業 (satvaparipācana-ka.) k.27cd】

　འགྲོ་བའི་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་ལ། །　　སྤྲིན་ཆེན་དང་ཡང་འདྲ་བར་འདོད། །27cd　

【F3 到邊際業 (niṣṭhāgamana-ka.) k.28ab】

　བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་རབ་རྫོགས་ཕྱིར། །　　ཟླ་བ་ཉ་བ་ལྟ་བུར་འདོད། །28ab　

【F4 說法業 (dharmadeśanā-ka.) k.28 cd】

　ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །　　ཉི་མ་ཆེན་པོ་འདྲ་བར་འདོད། །28cd　

རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་དང་། སྤྲིན་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། ཟླ་བ་ཉ་བ་ཉིད་དང་། ཉི་མ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【F5 變化等所作業 (nirmāṇādikritya-ka.) k.29-30】

　ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི། །　　འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་འདྲེས་ཤིང་། །　　རྟག་ཏུ་བྱ་བ་གཅིག་ལ་འཇུག །　　འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་སྣང་བར་བྱེད། །29　

　དེ་བཞིན་ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་ཡང་། །　　སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་འདྲེས་ཤིང་། །　　མཛད་པ་གཅིག་ནི་མཛད་པ་ལ། །　　ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་མཛད་པར་འདོད། །30　

གཅིག་གིས་ནི་འོད་ཟེར་འདྲེས་པར་བྱ་བ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེས་ཕྲིན་ལས་འདྲ་བ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་གཅིག་ཉིད་ནི་སྨིན་པ་དང་སྐེམས་པ་ལ་སོགས་པར་བྱ་བ་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཛད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །

【F6 智轉業 (jñānapravṛtti-ka.) k.31】

　དཔེར་ན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གཅིག་　　བྱུང་ན་འོད་ཟེར་ཀུན་འབྱུང་བ།　 　དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་། །　　ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །31　

དུས་གཅིག་ཏུ་འོད་ཟེར་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དུས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པར་སྟོན་ཏོ། །

【F7 無分別業 (avikalpana-ka.) k.32】

　ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དག །　　འཇུག་ལ་བདག་གིར་བྱ་བ་མེད། །　　དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། །　　འཇུག་ལ་བདག་གིར་མཛད་མི་མངའ། །32　

【F8 種種相智業 (citrākārajñāna-ka.) k.33（cf. F7 無分別業）】

　ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གཅིག་བཏང་བས། །　　འགྲོ་འདི་སྣང་བར་བྱེད་པ་ལྟར། །　　དེ་བཞིན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ། །　　སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་སྣང་། །33　

བདག་གིར་བྱ་བ་མེད་པ་དང་། །ཤེས་བྱ་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་བྱེད་པ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །

【F9 智不轉業 (jñānāpravṛtti-ka.) k.34】

　ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་རྣམས། །　　སྤྲིན་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་པར་འདོད། །　　དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་རྣམས། །　　སེམས་ཅན་གྱི་ནི་ཉེས་པས་བསྒྲིབས། །34　

ཇི་ལྟར་འོད་ཟེར་རྣམས་རབ་ཏུ་སྣང་བར་བྱ་བ་ལ་སྤྲིན་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་སྙིགས་མ་ལྔ་ཤས་ཆེ་བའི་ཉེས་པས་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲིབས་སོ། །

【F10 智殊勝業 (jñānaviśeṣa-ka.) k.35】

　ཇི་ལྟར་མདུད་པའི་དབང་གིས་ན། །　　གོས་ལ་ཚོན་བཀྲ་མི་བཀྲ་བ། །　　དེ་བཞིན་འཕེན་པའི་དབང་གིས་ན། །　　གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་བཀྲ་མི་བཀྲ། །35　

ཇི་ལྟར་མདུད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གོས་ལ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཚོན་ཁྲ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཁྲ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བཀྲ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཁྲ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །

【D2 略說甚深義 k.36】

　དྲི་མེད་དབྱིངས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །　　མཚན་ཉིད་དང་ནི་གནས་པ་དང་། །　　ཕྲིན་ལས་ཟབ་པ་འདི་བཤད་པ། །　　མཁའ་ལ་ཚོན་གྱིས་རི་མོ་འདྲི། །36　

དྲི་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཟབ་པ་རྣམ་པ་འདི་གསུམ་བཤད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིས་ནི་མཚན་ཉིད་ཟབ་པའོ། །ལྔ་པས་ནི་གནས་པ་ཟབ་སྟེ། གཅིག་པ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཕྲིན་ལས་ཟབ་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཟབ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། བདག་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ལུང་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་བཤད་དོ། །ཕྲིན་ལས་ཟབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་། མཐར་ཐུག་པར་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་། ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་། སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་། ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་། ཡེ་ཤེས་མི་འཇུག་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འདྲ་བ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ལས་བརྩམས་ཏེ་བཤད་དོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་དེ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ལ་ཟབ་མོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟོན་པ་དེ་ནི་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་གྱིས་འདྲི་བ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །

【D3 明法界如來藏 k.37】

　དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །　　ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་དག་གྱུར་པ། །　　དེ་བཞིན་གཤེགས་ཉིད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །　　འགྲོ་ཀུན་དེ་ཡི་སྙིང་པོ་ཅན། །37　

དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།

【C5 明自在分別 (vibhutvavibhāga) 三】

【D1 依增上威力殊勝明自在 (prabhāvotkarṣaviśeṣeṇa) k.38-39】

དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འབྱོར་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཅིག་གོ། །

　ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པས་ནི། །　　འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །　　རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་པ་ཡིས། །　　ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡང་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །38　

　དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །　　འབྱོར་པའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །　　དེ་ཡིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡི། །　　འབྱོར་པའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །39　

འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །

【D2 依相貌差別甚深義殊勝明 (prakāraprabheda-gāmbhīryaviśeṣābhyām) k.40】

　སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ནི། །　　གང་གི་གང་དུ་ཇི་ལྟར་དང་། །　　ཇི་ཙམ་དུས་གང་འཇུག་པ་ནི། །　　བསམ་ཡས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འདོད། །40　

གསུམ་པ་འདིས་ནི་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཟབ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གིས་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་གང་ཟག་གང་གི་དོན་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་དུ་དང་། ཇི་ལྟར་ཏེ་ཅི་འདྲ་བ་དག་གིས་དང་། མང་ཉུང་ཅི་ཙམ་པ་དང་། དུས་གང་གིས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །

【D3 依轉差別明自在差別 (parāvṛttibhedena) 二】

【E1 廣說 七】

【F1 五根轉 (pañcendriyaparāvṛtti) k.41】

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས࿒འབྱོར་པའི་དབྱེ་བ་སྟོན་ཏོ༑ །

　དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་གཞན་གྱུར་ན། །　　དོན་ཀུན་འཇུག་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི༑ །　　ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་། །　　འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །41　

དབང་པོ་ལྔ་གཞན་དུ་གྱུར་ན། དབང་པོ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་དོན་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་འབྱོར་པ་དམ་པ་དང་། དེ་ལ་ཡང་སོ་སོར་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་བ་ལ་འབྱོར་པ་དམ་པ࿒རྣམས་ལ་གཉིས་འཐོབ་བོ། །

【F2 染污意轉 (manasaḥ parā.) k.42】

　ཡིད་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན། །　　འབྱོར་དང་མཐུན་སྤྱོད་མི་རྟོག་པའི། །　　ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་ལ། །　　འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །42　

ཡིད་གཞན་དུ་གྱུར་ན་འབྱོར་པ་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འབྱོར་པའི་མཆོག་རྙེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་འཇུག་གོ། །

【F3 有義執轉 (sārtha-udgraha-parā.) k.43】

　དོན་བཅས་འཛིན་པ་གཞན་གྱུར་ན། །　　ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་དག །　　བསྟན་ཕྱིར་ཞིང་ནི་དག་པ་ལ། །　　འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །43　

དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དང་། འཛིན་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འབྱོར་པའི་མཆོག་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །

【F4 分別轉 (vikalpa-parā.) k.44】

　རྣམ་རྟོག་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ནི། །　　དུས་རྣམས་རྟག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་དང་། །　　ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཐོགས་མེད་ལ། །　　འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །44　

རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ཡེ་ཤེས་དང་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ལ་འབྱོར་པའི་མཆོག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །

【F5 所依轉 (pratiṣṭhā-parā.) k.45】

　རྟེན་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན། །　　སངས་རྒྱས་དྲི་མེད་གནས་ལ་ནི། །　　མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། །　　འབྱོར་པའི་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །45　

རྟེན་གཞན་དུ་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །

【F6 欲染轉 (maithuna-parā.) k.46】

　འཁྲིག་པ་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ནི། །　　སངས་རྒྱས་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། །　　མོ་མཐོང་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ལ། །　　འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །46　

འཁྲིག་པ་གཞན་དུ་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། བུད་མེད་མཐོང་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་གཉིས་ལ་འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །

【F7 虛空想轉 (ākāśasaṃjñā-vyāvṛtti) k.47】

　ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་གཞན་གྱུར་ན། །　　བསམས་པའི་དོན་ནི་འབྱོར་པ་དང་། །　　འགྲོ་གཟུགས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ། །　　འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །47　

ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་གྱུར་ན་གཉིས་ཁོ་ན་ལ་སྟེ། གང་གིས་ན་ནམ་མཁའི་མཛོད་དུ་འགྱུར་བ་བསམས་པའི་དོན་འབྱོར་པ་དང་། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ནམ་མཁར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དང་། གཟུགས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་འབྱོར་པའི་མཆོག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །

【E2 略說 k.48】

　དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་དྲི་མེད་པའི། །　　གནས་ན་གཞན་གྱུར་དཔག་མེད་པས། །　　བསམ་ཡས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཡི། །　　འབྱོར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འདོད། །48　

དེ་ལྟར་སྒོ་འདིས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཕྲིན་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པའི་འབྱོར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【C6 明佛之成熟有情因相 (buddhasya satvaparipākanimittatva) 七】

【D1 明次第成熟因相 (yādṛśasya paripākasya nimittam) k.49】

སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་ནོ། །

　འདི་ན་འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་ཕྱོགས་རྒྱལ་བའི་ལེགས་བཤད་པས། །　　དགེ་བ་འཕེལ་བའི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་དག་མཆོག་ཏུ་འགྲོ། །　　དགེ་བ་མ་བསགས་དགེ་བ་འཕེལ་བར་མཆོག་ཏུ་འགྲོ། །　　དེ་ལྟར་མ་སྨིན་སྨིན་པ་རྟག་འགྲོ་མ་ལུས་མིན། །49　

འདིས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ཅི་འདྲ་བའི་རྒྱུར࿒གྱུར་པ་དེ་སྟོན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཆོག་ཏུའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསགས་པ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པར་རོ། །མ་སྨིན་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བའི་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བས་སྨིན་པར་འགྲོའོ༑ །སྨིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཆོག་ཏུ་འགྲོའོ། །དེ་ལྟར་དུས་རྟག་ཏུ་འགྲོ་ཡང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །

【D2 明成熟希有非希有相 (paripākasyāścaryaṃ nāścaryaṃ lakṣaṇam) k.50】

　དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་ཕྱོགས་བརྟན་རྣམས་རྟག་པར་དུས་ཀུན་དུ༑ །　　བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་དཀའ་ཡོན་ཏན་མཆོག་ལྡན་རྨད་བྱུང་ཅན། །　　རྟག་བརྟན་སྐྱབས་མེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་གང་ཡིན་པ་ཐོབ་པ་དེ། །　　ཡ་མཚན་ཆེ་ལ་ཚུལ་བཟང་སྤྱད་ཕྱིར་ཡ་མཚན་ཆེ་བའང་མེད། །50　

འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་ཡ་མཚན་ཆེ་བ་དང་། ཡ་མཚན་ཆེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །རྟག་པར་དུས་ཀུན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟག་ཏུ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རོ། །ཚུལ་བཟང་སྤྱད་པ་ནི་དེ་དང་མཐུན་པའི་ལས་སྤྱད་པའོ། །

【D3 明一時依多門加行成熟方便 (yugapad bahumukhaparipācanopāyaprayoge nimittatvam) k.51】

　དེ་ནི་ཅིག་ཅར་ལ་ལར་སྒོ་མང་བརྒྱ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། །　　ལ་ལར་སྐྱེ་བ་མི་སྣང་ལ་ལར་སྐྱེ་བོའི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། །　　ལ་ལར་བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་ལ་ལར་དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་སྟོན་ཀྱང་། །　　དེ་ནི་གནས་དེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཡོ་མི་མངའ་ལ་ཐམས་ཅད་མཛད། །51　

གསུམ་པ་འདིས་ནི་ཅིག་ཅར་སྒོ་མང་པོ་ནས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་ཐབས་ལ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གང་ལ་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བའོ། །སྐྱེ་བོའི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ནི་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །གནས་དེ་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལས་སོ། །

【D4 依不現行明加行成熟因相 (paripākaprayoganimittatvam anabhisaṃskāreṇa) k.52】

　སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འདི་སྙམ་ལུས་ཅན་འདི་ནི་བདག་གིས་སྨིན་བྱས་ཤེའམ། །　　འདི་ནི་རབ་ཏུ་སྨིན་བྱ་གཞན་ཡང་ད་ལྟར་སྨིན་པར་བྱེད་སྙམ་དུ། །　　འདུ་མཛད་མི་མངའ་བར་ཡང་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་རྟག་པར་སྒོ་གསུམ་ནས། །　　དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས࿒ཀྱིས་ནི་སྐྱེ་བོ་རབ་ཏུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད། །52　

བཞི་པ་འདིས་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མི་མངའ་བར་སྟོན་ཏེ། སྒོ་གསུམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སོ། །

【D5 明不現行成熟喻 (anabhisaṃskāra-paripācanadṛṣṭānta) k.53】

　ཇི་ལྟར་ཉི་མ་འབད་མེད་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་འོད་ཟེར་དག །　　རབ་འབྱམ་གསལ་བ་མང་པོས་ལོ་ཏོག་རྣམ་སྨིན་བྱེད་པ་ལྟར། །　　དེ་བཞིན་ཆོས་ལྡན་ཉི་མའང་རབ་ཞི་བྱེད་པ་ཆོས་ཀྱི་འོད། །　　རབ་འབྱམ་དག་གིས་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམ་སྨིན་མཛད། །53　

ལྔ་པ་འདིས་ནི་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མི་མངའ་བར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་དཔེ་སྟོན་ཏོ། །

【D6 明依展轉成熟 (paraṃparayā paripācanaṃ) k.54】

　ཇི་ལྟར་མར་མེ་གཅིག་ལས་མར་མེའི་ཚོགས་རབ་མང་། །　　དཔག་མེད་གྲངས་མེད་འབྱུང་ཡང་དེ་ལ་ཟད་པ་མེད། །　　དེ་བཞིན་སྨིན་པ་གཅིག་ལས་སྨིན་པའི་ཚོགས་རབ་མང་། །　　གྲངས་མེད་དཔག་མེད་འབྱུང་ཡང་དེ་ལ་ཟད་པ་མེད། །54　

དྲུག་པ་འདིས་ནི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་བསྟན་ཏོ། །

【D7 雖被成熟者悟入解脫明法界無飽足增上 (paripakvānāṃ vimuktipraveśe dharmadhātor atṛptim avṛddhiṃ ca) k.55】

　ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ན་ཆུ་ཡིས་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །　　ཆུ་ཆེན་མང་པོ་རབ་ཏུ་འབབ་པས་འཕེལ་བར་ཡང་ནི་མི་འགྱུར་བ། །　　དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཁམས་ཀྱང་དག་པ་འཇུག་པ་རྟག་རྒྱུན་མི་འཆད་པས། །　　ངོམས་པ་མི་མངའ་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་དེ་འདིར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་མཆོག །55　

བདུན་པ་འདིས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཇུག་པ་ལ་རྒྱ་མཚོ་དཔེར་བརྗོད་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གོ་སྐབས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ངོམས་པ་ཡང་མི་མངའ་ལ། ལྷག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཕེལ་བ་ཡང་མི་མངའ་བར་སྟོན་ཏོ། །

【C7 明清淨法界 (dharmadhātuviśuddhi) 六】

【D1 自性 (svabhāva) k.56】

ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིའོ། །

　ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད། །　　སྒྲིབ་གཉིས་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། །　　དངོས་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལ་དམིགས། །　　དབང་ཟད་མི་ཤེས་མཚན་ཉིད་དོ། །56　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་དང་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཤེས་པ་དག་ལ་དབང་ཟད་མི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །

【D2 因 (hetu) k.57ab】

　དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ཐམས་ཅད་ནས། །　　བསྒོམས་པ་ལས་ནི་ཡང་དག་འབྱུང་། །57ab　

【D3 果 (phala) k.57cd】

　སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རྣམ་ཀུན་དུ། །　　གཉིས་བསྐྱེད་མི་ཟད་འབྲས་བུ་ཅན། །57cd　

གཉིས་པ་འདི་ནི་རྒྱུའི་དོན་དང་འབྲས་བུའི་དོན་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་བསྒོམས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུའོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་གཉིས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའོ། །

【D4 業 (karma) k.58ab】

　སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སྤྲུལ་པའི། །　　སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཅན་ཏེ། །58ab　

【D5 相應 (yoga) k.58cd】

　ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་སྒོ་དང་། །　　དཔག་ཏུ་མེད་པ་གཉིས་དང་ལྡན། །58cd　

གསུམ་པ་འདི་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི࿒དོན་དང་ལྡན་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྤྲུལ་པ་ནི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དག་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པའོ། །

【D6 起 (vṛtti) k.59】

　རང་བཞིན་ཆོས་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །　　སྤྲུལ་པ་དག་གིས་ཐ་དད་འཇུག །　 　འདི་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམ་དག་གི། །　　ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པར་བཤད། །59　

བཞི་པ་འདི་ནི་འཇུག་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཇུག་པས་ཐ་དད་དུ་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །

【C8 明佛身分別 (buddhakāyavibhāga) 二】

【D1 正明三身 二】

【E1 總明 k.60】

སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་ནོ། །

　སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དབྱེ་བ། །　　རང་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། །　　གཞན་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། །　　དང་པོ་གཉིས་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །60　

སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རང་བཞིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི་གང་གིས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ཏུ་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མཛད་པའོ། །སྤྲུལ་པ་ནི་གང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའོ། །

【E2 別明 三】

【F1 受用身 (sāṃbhogika-kāya) k.61】

　ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཁམས་ཀུན་དུ། །　　འཁོར་ཡོངས་སྡུད་དང་ཞིང་དང་མཚན། །　　སྐུ་དང་ཆོས་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །　　མཛད་པ་དག་གིས་ཐ་དད་དོ། །61　

དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་། མཚན་དང་། སྐུ་དང་། ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། མཛད་པ་དག་གིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །

【F2 自性身 (svabhāvika-kā.) k.62】

　རང་བཞིན་སྐུ་ནི་མཉམ་པ་དང་། །　　ཕྲ་ཞིང་དེ་དང་འབྲེལ་པ་དང་། །　　དགྱེས་དགུར་ལོངས་སྤྱོད་ལྡན་པ་ལ། །　　ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་འབྱོར་རྒྱུར་འདོད་དོ། །62　

སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་དང་། ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་དགྱེས་པར་ལོངས་སྤྱོད་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་པ་འབྱོར་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །

【F3 變化身 (nairmāṇika-kā.) k.63-64】

　སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་དཔག་མེད་པ། །　　སྤྲུལ་པའི་སྐུར་ནི་འདོད་པ་སྟེ། །　　དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། །　　རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གཉིས་ལ་གནས། །63　

སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་བྱེ་བྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྤྲུལ་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། གཉིས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །

　བཟོ་དང་སྐྱེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཆེ། །　　མྱ་ངན་འདས་པ་རྟག་སྟོན་པས། །　　སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འདི་ནི། །　　རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཆེན་ནོ། །64　

སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་གདུལ་བའི་དོན་དུ་པི་ཝང་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་བཟོ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །

【D2 傍明三身】

【E1 明三身攝諸佛身 k.65】

　སྐུ་གསུམ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །　　སྐུ་བསྡུས་པར་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ། །　　སྐུ་གསུམ་དག་གིས་རང་གཞན་གྱི། །　　དོན་འདི་རྟེན་དང་བཅས་པར་བསྟན། །65　

སྐུ་གསུམ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ལ། སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྟེན་དང་བཅས་པར་བསྟེན་ཏེ། གཉིས་པོ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །

【E2 依所依(āśraya)意樂(āśaya)業(karma)明諸佛三身無差別 k.66】

　དེ་དག་རྟེན་དང་དགོངས་པ་དང་། །　　ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད། །　　རང་བཞིན་དང་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད། །　　རྒྱུན་གྱིས་དེ་དག་རྟག་པ་ཉིད། །66　

སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་མེད་དེ། རྟེན་གྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོངས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ནི࿒ཕྲིན་ལས་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གང་གིས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྐུ་རྟག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་ཏེ། ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་ཏེ། །མི་སྣང་བར་བྱས་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྤྲུལ་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【C9 明佛智分別 (buddhajñānavibhāga) 三】

【D1 總明四智 k.67】

སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་སྟེ།

　མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་མི་གཡོ་སྟེ། །　　ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན། །　　མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་རྟོག །　　བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །67　

སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་དང་གཡོ་བའོ། །

【D2 別明四智 四】

【E1 明大圓鏡智 (ādarśajñāna) 二】

【F1 明轉得第八識 k.68】

　མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ང་ཡི་མེད། །　　ཡོངས་སུ་མ་ཆད་རྟག་ཏུ་ལྡན། །　　ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མ་རྨོངས་ལ། །　　རྟག་ཏུ་དེ་ལ་མངོན་ཕྱོགས་མིན། །68　

མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྟག་ཏུ་ང་ཡི་བ་མེད་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་དང་། དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་དང་། རྟག་ཏུ་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་རྨོངས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །

【F2 明大圓鏡智用 k.69】

　ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །　　ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་ཆེན་པོ་འདྲ། །　　ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །　　ཡེ་ཤེས་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་ཕྱིར་སྟེ། །69　

མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །

【E2 明平等性智 (samatājñāna) 二】

【F1 明轉得第七識 k.70】

　སྒོམ་པ་དག་པས་སེམས་ཅན་ལ། །　　མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདོད། །　　མི་གནས་ཞི་བར་ཞུགས་པ་ནི། །　　མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་འདོད། །70　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྒོམ་པ་དག་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཞུགས་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་འདོད་དོ། །

【F2 明平等性智用 k.71】

　དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བྱམས་པ་དང་། །　　ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དག་དང་ལྡན༑ །　　སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མོས་པ་བཞིན། །　　སངས་རྒྱས་སྐུ་ནི་ངེས་པར་སྟོན༑ །71　

དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ངེས་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁ་དོག་སྔོན་པོར། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཁ་དོག་སེར་པོར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །

【E3 明妙觀察智 (pratyavekṣājñāna) 二】

【F1 明轉得第六識 k.72】

　སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །　　ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་རྟག་མི་ཐོགས། །　　ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་རྣམས་ཀྱི། །　　གཏེར་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན། །72　

【F2 明妙觀察智用 k.73】

　འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་ནི། །　　འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་མཛད་པ། །　　ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་ཡི། །　　ཆོས་ཆེན་ཆར་ནི་རབ་ཏུ་འབེབས། །73　

སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །

【E4 明成所作智 (kṛtyānuṣṭhānajñāna) 二】

【F1 明轉得前五識 k.74】

　བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །　　ཁམས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་ཤིང་། །　　དཔག་མེད་བསམ་ཡས་སྤྲུལ་པ་ཡིས། །　　སེམས་ཅན་དོན་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །74　

བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྲུལ་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པའོ༑ །

【F2 明成所作智用 k.75】

　སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་དེ་རྟག་ཏུ། །　　མཛད་པ་གྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། །　　གྲངས་དང་ཞིང་གིས་རྣམ་ཀུན་ཏུ། །　　བསམ་མི་ཁྱབ་པར་ཤེས་པར་བྱ། །75　

སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་མཛད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་གྲངས་དང་ཞིང་གི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【D3 明四智因 k.76】

　འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་སེམས་མཉམ་ཕྱིར། །　　ཡང་དག་ཆོས་རབ་སྟོན་ཕྱིར་དང་། །　　བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །　　ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་ཡང་དག་འབྱུང་། །76　

དེ་ལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ནི་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལའོ། །སེམས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【C10 明佛不一不異 k.77】

སངས་རྒྱས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། དུ་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ༑

　ཐ་དད་རིགས་དོན་ཡོད་ཕྱིར་དང་། །　　རྫོགས་དང་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། །　　སངས་རྒྱས་གཅིག་མིན་དྲི་མེད་གནས། །　　ཐ་དད་མིན་ཕྱིར་མང་པོའང་མིན། །77　

སངས་རྒྱས་ནི་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་དེ་ལ་གཅིག་ཁོ་ན་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི། གཞན་དག་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་གྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དོན་མེད་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །སུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་མི་འགོད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ཡང་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་མེད་པར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་རུང་ལ། སངས་རྒྱས་གཞན་མེད་པར་ཡང་ཚོགས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཐོག་མའི་སངས་རྒྱས་འགའ་ཡང་མེད་པས་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཏུ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་མང་པོ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འདོད་དོ། །

【C11 明悟入佛性方便 二 】

【D1 正明悟入方便 二】

【E1 明正方便 三】

【F1 明悟入初地方便 k.78】

སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི། ཐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིའོ། །

　མེད་པ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ནི། །　　ཡོད་པ་ཡི་ནི་དམ་པ་ཡིན། །　　རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་དམིགས་པ། །　　དམིགས་པ་ཡི་ནི་མཆོག་ཏུ་འདོད། །78　

ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་དམ་པ་ཡིན་ལ། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །

【F2 明悟入二地乃至十地方便 k.79ab】

　སྒོམ་པ་རྣམ་པར་མི་ལྟ་བའི། །　　སྒོམ་པ་དམ་པར་འདོད་པ་སྟེ། །79ab　

【F3 明悟入佛地方便 k.79cd】

　ཐོབ་པར་ལྟ་བ་མེད་རྣམས་ཀྱི། །　　ཐོབ་པ་ཡང་ནི་དམ་པར་འདོད། །79cd　

སྒོམ་པ་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྒོམ་པ་དམ་པ་ཡིན་ལ། ཐོབ་པའི་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐོབ་པ་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །

【E2 明非方便 k.80】

　བླ་མ་རིང་དང་མཚན་མ་དང་། །　　བདག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་ལྟ་བ་ཡི། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་ཅན། །　　བྱང་ཆུབ་ལས་ནི་རིང་ཞེས་བྱ། །80　

གང་དག་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་བླ་མ་ཡ་མཚན་གྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་ལྟ་བ་དང་། དེ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་བྱ་བ་དུས་རིང་བར་ལྟ་བ་དང་། མཚན་མ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པར་ལྟ་བ་དང་། བདག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་སུ་ལྟ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ནི་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ལས་རིང་བ་ཞེས་བྱའོ། །

【D2 總終偈 (nigamanaśloka) k.81】

　ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་དག་ཀུན། །　　རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ལྟ་བ་ཡི། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟོགས་མེད་རྣམས། །　　བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅེས་ངེས་པར་བརྗོད། །81　

འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོག་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་རྟོག་པ་ཙམ་དེ་ལ་ཡང་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟོག་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་དང་འདྲ་བར་ངེས་པར་བརྗོད་དོ། །

【C12 明諸佛相互同一事業 (buddhānām anyonyaikakāryatva) k.82-85】

སངས་རྒྱས་རྣམས་ཕན་ཚུན་མཛད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིའོ༑ །

　ཀླུང་དག་ས་ཡི་འོག་ཏུ་མ་སོང་བ། །　　གནས་རྣམས་ཐ་དད་ཆུ་ཡང་ཐ་དད་པ། །　　ཆུ་ཡང་ཆུང་ཞིང་བྱ་བ་ཐ་དད་བྱེད། །　　ཆུར་གནས་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོའི་ཉེར་སྤྱད་འགྱུར། །82　

　རྒྱ་མཚོར་སོང་བར་གྱུར་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །　　གནས་རྣམས་གཅིག་ཅིང་ཆུ་ཡང་ཆེ་ལ་གཅིག །　　བྱ་བ་གཅིག་ཅིང་ཆུ་ལ་གནས་པ་ཡི། །　　སྲོག་ཆགས་མང་པོའི་རྟག་ཏུ་ཉེར་སྤྱད་ཆེ། །83　

　སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མ་ཞུགས་བརྟན་པ་རྣམས། །　　རྟེན་ཀྱང་ཐ་དད་བློ་གྲོས་ཐ་དད་ཅིང་། །　　རྟོགས་ཆུང་རང་གི་བྱ་བ་ཐ་དད་ལ། །　　སེམས་ཅན་ཉུང་དོན་རྟག་ཏུ་ཉེར་སྤྱད་འགྱུར། །84　

　སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཞུགས་ན་དེ་དག་ཀུན། །　　རྟེན་ཀྱང་གཅིག་ཅིང་རྟོགས་པ་ཆེ་ལ་གཅིག།　 　མཛད་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་རྟག་པར་ཡང་། །　　སེམས་ཅན་ཚོགས་ཆེའི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ཆེ། །85　

དེ་ལ་ཀླུང་གི་གནས་ཐ་དད་པ་ནི་རང་གི་སྣོད་ཐ་དད࿒པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ནི་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་མོའི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【C13 明勸希求佛性 (buddhatvaprotsahana) k.86】

སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས། །　　དཔེ་མེད་ལྡན་ཕྱིར་ཕན་བདེའི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། །　　བདེ་དགེ་དམ་པ་མི་ཟད་འབྱུང་གནས་ཕྱིར། །　　བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དགེ་བླང་བའི་རིགས། །86　

དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དཀར་པོའི་ཆོས་དཔེ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བར་གནས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བདེ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་མཆོག་ཟད་མི་ཤེས་པའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་དང་ལྡན་པས་དེར་སྨོན་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས࿒བླང་བའི་རིགས་སོ། །

བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A10 信解品（明信品）第十（十四偈）大科七】

　སྡོམ་ནི་དང་པོ་སྒྲུབ་སྐྱབས་རིགས། །　　དེ་བཞིན་དུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་དང་། །　　རང་གཞན་དོན་དང་དེ་ཉིད་དོན། །　　མཐུ་དང་ཡོངས་སྨིན་བྱང་ཆུབ་བོ། །1　

བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐབས་འདི་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ། རིལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལེའུའི་རྗེས་སུ࿒འབྲངས་ཏེ་སྦྱར་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །

【B1 明差別相分別 (prabhedalakṣaṇavibhāga) k.1-2】

མོས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ། །

　སྐྱེ་དང་མ་སྐྱེས་འཛིན་དང་གཟུང་གྱུར་དང་། །　　གྲོགས་བླངས་བདག་ཉིད་དང་ནི་ནོར་པ་དང་། །　　མ་ནོར་གཞན་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་གཞན། །　　སྒྲས་བྱུང་ཚོལ་བ་དང་ནི་ལྟ་བ་པའོ། །2　

སྐྱེས་པ་ནི་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་ནང་གི་སྟེ། གང་གིས་དམིགས་པ་ལ་མོས་པར་བྱེད་པའོ། །གཟུང་བར་གྱུར་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྡེ་གང་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་མོས་པའོ། །གྲོགས་པོ་ལས་བླངས་པ་ནི་རགས་པའོ༑ །བདག་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཕྲ་བའོ། །ནོར་པ་ནི་དམན་པ་སྟེ་ལོག་པར་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ནོར་བར་ནི་གྱ་ནོམ་པའོ། །མངོན་སུམ་པ་ནི་ཉེ་བ་སྟེ༑ །རྐྱེན་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ནི་རིང་བ་སྟེ་བཟློག་པའོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཚོལ་བ་པ་ནི་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བའོ༑ །ལྟ་བ་པ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །

　འཕྲོགས་དང་འདྲེས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མ་འདྲེས། །　　དམན་དང་རྒྱ་ཆེ་བསྒྲིབས་དང་མ་བསྒྲིབས་དང་། །　　བརྩོན་དང་མ་བརྩོན་བསགས་དང་མ་བསགས་པ། །　　བརྟན་ཞུགས་རིང་དུ་སོང་བའི་མོས་པའོ། །3　

འཕྲོགས་པ་ནི་ཆུང་ངུའོ། །འདྲེས་པ་ནི་འབྲིང་པོའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་དང་མ་འདྲེས་པ་ནི་ཆེན་པོའོ༑ དམན་པ་ནི་ཐེག་པ་གཞན་ལའོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལའོ། །བསྒྲིབས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའོ། །མ་བསྒྲིབས་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །བརྩོན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་དང་གུས་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བརྩོན་པ་ནི་དེ་དག་དང་བྲལ་བའོ། །བསགས་པ་ནི་རྟོག་པར་རུང་བའོ། །མ་བསགས་པ་ནི་བཟློག་པའོ། །བརྟན་པར་ཞུགས་པ་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པའོ། །རིང་དུ་སོང་བ་ནི་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ལའོ། །

【B2 明障 (adhimuktiparipantha) k.3-5】

མོས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་མོ། །

　ཡིད་ལ་མི་བྱེད་མང་བ་དང་། །　　ལེ་ལོ་རྣལ་འབྱོར་འཁྲུགས་པ་དང་། །　　གྲོགས་ངན་དགེ་བ་ཞན་པ་དང་། །　　ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་ལ་བྱེད། །4　

སྐྱེས་པ་ལ་ནི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་མང་བ་བར་དུ་གཅོད་དོ། །མ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་ལེ་ལོའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་རྣལ་འབྱོར་འཁྲུགས་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོགས་པོ་ལས་བླངས་པ་ནི། གྲོགས་པོ་ངན་པ་སྟེ་ལོག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་མོས་པ་ལ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཉམ་ཆུང་བའོ། །མ་ནོར་བ་ལ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བར་དུ་གཅོད་དེ། དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

　བག་མེད་པ་དང་ཐོས་པ་ཉུང་། །　　ཐོས་དང་བསམ་པ་ཉུང་ངུས་ཆོག །　　ཞི་བ་ཙམ་གྱིས་ང་རྒྱལ་དང་། །　　དེ་བཞིན་མ་འདྲིས་ཡིན་པར་འདོད། །5　

མངོན་སུམ་པ་ལ་ནི་བག་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བག་ཡོད་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཐོས་པ་ཉུང་བ་སྟེ། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་མ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོལ་བ་པ་ལ་ནི་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དང་བསམ་པ་ཉུང་ངུས་ཆོག་པར་འཛིན་པའོ། །ལྟ་བ་པ་ལ་ནི་བསམ་པ་ཙམ࿒གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དང་། ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པའོ། །འཕྲོགས་པ་དང་། འདྲེས་པ་དག་ལ་ནི་མ་འདྲེས་པ་བར་དུ་གཅོད་དོ། །

　མི་སྐྱོ་བ་དང་དེ་བཞིན་སྐྱོ། །　　སྒྲིབ་པ་དང་ནི་མི་བརྩོན་པ། །　　ཚོགས་མ་བསགས་པ་མོས་པ་ཡི། །　　བར་དུ་གཅོད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །6　

དམན་པ་ལ་ནི་འཁོར་བ་ལས་མི་སྐྱོ་བའོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་སྐྱོ་བའོ། །མ་བསྒྲིབས་པ་ལ་ནི་སྒྲིབ་པའོ། །བརྩོན་པ་ལ་ནི་མི་བརྩོན་པའོ། །བསགས་པ་ལ་ནི་མ་བསགས་པ་བར་དུ་གཅོད་དོ། །

【B3 明功德 (adhimuktāv anuśaṃsaḥ) k.6-10a】

མོས་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ།

　བསོད་ནམས་ཆེ་དང་འགྱོད་པ་མེད། །　　ཡིད་བདེ་བ་དང་བདེ་བ་ཆེ། །　　ཆུད་མི་ཟ་དང་བརྟན་པ་དང་། །　　དེ་བཞིན་ཁྱད་པར་འགྲོ་བ་དང་། །7　

　ཆོས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། །　　བདག་དང་གཞན་དོན་ཐོབ་པའི་མཆོག །　　མངོན་ཤེས་མྱུར་བ་དེ་དག་ནི། །　　མོས་པ་ཡི་ནི་ཕན་ཡོན་ཡིན། །8　

སྐྱེས་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོའོ༑ །འདས་པའི་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛིན་པ་དང་གཟུང་བར་གྱུར་པའི་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་གྲོགས་པོས་བསྐྱེད་པའི་ནི་ཆུད་མི་ཟའོ། །བདག་ཉིད་མོས་པའི་ནི་བརྟན་པའོ། །མ་ནོར་བ་དང་། མངོན་དུ་བ་དང་། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འབྲིང་གི་བར་གྱི་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའོ། །ཆེན་པོའི་ནི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །ཐེག་པ་དམན་པའི་ནི་བདག་གི་དོན་ཐོབ་པའོ། །རྒྱ་ཆེན་པོའི་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཐོབ་པའི་མཆོག་གོ། །མ་བསྒྲིབས་པ་དང་། བརྩོན་པ་ལ་སོགས་པ་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ཉིད་དོ། །

【B4 明勸信解大乘 (mahāyānādhimuktāu samādāpanam) k.10bcd】

　འདོད་པ་ཅན་ནི་དེ་ཁྱི་འདྲ། །　　ཏིང་ངེ་འཛིན་པའི་རུས་སྦལ་བཞིན། །　　རང་དོན་བྱེད་པའི་དེ་བྲན་འདྲ། །　　གཞན་དོན་བྱེད་པའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན། །9　

　ཇི་ལྟར་ཁྱི་ནི་རྟག་ཏུ་ལྟོགས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་ཆོག་མི་ཤེས། །　　ཇི་ལྟར་རུས་སྦལ་དེ་ནི་ཆུ་ཡི་ནང་ན་ཀུན་ནས་བསྐུམས་ཤིང་འདུག །　　ཇི་ལྟར་བྲན་ནི་རྟག་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པའི་ལུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྒྱུ། །　　ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཡང་ནི་བཀའ་ཡིས་ཡུལ་ལ་དབང་བསྒྱུར་གནས་པ་ལྟར། །10　

　དེ་བཞིན་གཡེམ་དང་གནས་དང་རང་གཞན་ཕན་བྱ་དོན་བྱེད་པའི། །　　མོས་པ་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་རྟག་ཏུ་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །　　ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་དེ་མཆོག་ཚུལ་བཞིན་རིག་ནས་ནི། །　　འདི་ན་བརྟན་པས་དེ་ལ་དེ་ཉིད་རྟག་པར་རབ་ཏུ་ཚོལ། །11　

ཡང་འདོད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ནི་ཁྱི་དང་འདྲའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རུས་སྦལ་བཞིན་ནོ། །རང་གི་དོན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བྲན་དང་འདྲའོ། །གཞན་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་ནོ། །དོན་དེ་ཉིད་གཞན་གྱིས་བསྟན་ནས། གཞན་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །

【B5 明遮昏沈 (layapratiṣedha) k.11】

མོས་པ་ལ་ཞུམ་པ་དགག་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　གང་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མིར་གྱུར་པ། །　　ཚད་མེད་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ། །　　རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་དེའི་ཕྱིར། །　　ཞུམ་པ་དང་དུ་བླང་མི་བྱ། །12　

རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ཞུམ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མིར་གྱུར་པས་འཐོབ་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པས་འཐོབ་པ་དང་། རྟག་ཏུ་འཐོབ་པའོ། །

【B6 明信解殊勝福 (adhimuktipuṇyaviśeṣaṇa) k.12-13】

མོས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　གཞན་དག་ལ་ནི་ཟས་བྱིན་པའི། །　　བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་ཇི་ལྟ་བར། །　　བདག་ཉིད་ཟ་བའི་མ་ཡིན་པ། །　　དེ་བཞིན་གཞན་དོན་རྟེན་གྱི་ཆོས། །13　

　བསྟན་ལས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡི། །　　བསོད་ནམས་ཆེར་འབྱུང་ཐོབ་པ་ལྟར། །　　རང་གི་དོན་གྱི་རྟེན་གྱི་ཆོས། །　　བསྟན་ལས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །14　

ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁ་ཟས་བྱིན་པའི་བསོད་ནམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟར། རང་གི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདག་ཉིད་ཟ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྟེན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་གསུངས་པའི་བསོད་ནམས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པ་ལྟར་རང་གི་དོན་གྱི་རྟེན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

【B7 明果 (phalaparigraha) k.14】

མོས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དེ་ལྟར་འཕགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ནི་ཡངས་གྱུར་ལ། །　　བློ་དང་ལྡན་པས་རྟག་ཏུ་མོས་པ་ཆེ་བསྐྱེད་ན། །　　བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་རྒྱུན་མི་འཆད་དང་དེ་འཕེལ་དང་། །　　ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་འགྱུར། །15　

གང་ལ་དང་གང་ཞིག་དང་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བུས་འབྲས་བུ་གང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པས་མོས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་རྒྱ་ཆེན་པོས་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཕེལ་བ་དང་། མོས་པ་དེ་ཉིད་འཕེལ་བ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པ་མེད་པས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །

མོས་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A11 求法品（述求品）第十一（七八偈）大科十九】

【B1 明求所緣 (ālambanaparyeṣṭi) 二】

【C1 總明三慧所緣境 k.1】

ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་སྐབས་ལས། དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིའོ། །

　སྡེ་སྣོད་དག་གིས་གསུམ་མམ་གཉིས་ཀྱང་རུང་། །　　བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྒྱུ་ནི་དགུས་འདོད་དོ། །　　དེ་ནི་བག་ཆགས་རྟོགས་དང་ཞི་བ་དང་། །　　རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད། །1　

སྡེ་སྣོད་གསུམ་ནི། མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་རྣམས་སོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཐེག་པ་དམན་པ་དང་། ཐེག་པ་མཆོག་གི་བྱེ་བྲག་གིས࿒རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །གསུམ་པོའམ། གཉིས་པོ་དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གསུམ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་དགུས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོར་ནི་མདོ་སྡེ་སྟེ། གང་ཞིག་དོན་གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ࿒དེ་ལ་དེ་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་གཉིས་ལ་སྦྱོར་བའི་གཉེན་པོར་ནི་འདུལ་བ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་འདོད་པའི་བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་རྗེས་སུ་གནང་བའི་སྒོ་ནས་བདག་ཉིད་དུབ་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་མཐའོ། །རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ཆོས་མངོན་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མདོ་སྡེས་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་བཤད་དོ། །འདུལ་བས་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མངོན་པ་བས་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མདོ་སྡེས་ནི་ཆོས་དང་དོན་བཤད་དོ། །འདུལ་བས་ནི་ཆོས་དང་དོན་སྒྲུབ་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པས་དེ་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མངོན་པས་ནི་ཆོས་དང་དོན་འབྲེལ་པའི་གཏམ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། རྒྱུ་དགུ་པོ་འདིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་ཏེ། དེས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེས་ནི་བག་ཆགས་རྟོགས་དང་ཞི་བ་དང་། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད། །ཐོས་པས་ནི་སེམས་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །བསམས་པས་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །བསྒོམས་པས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དང་། ལྷག་མཐོང་གིས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །

【C2 別明 二】

【D1 略明三藏四義 k.2】

　མདོ་དང་ཆོས་མངོན་འདུལ་བ་དག །　　མདོར་ན་དོན་ནི་རྣམ་བཞིར་འདོད། །　　བློ་དང་ལྡན་པས་དེ་ཤེས་ནས། །　　རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ། །2　

མདོ་སྡེ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་དང་། འདུལ་བ་དེ་དག་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། སོ་སོ་རེ་རེ་ཞིང་དོན་རྣམ་པ་བཞི་བཞི་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་རྣམས་ཤེས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འཐོབ་བོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་དོན་ཤེས་པས་ཀྱང་ཟག་པ་ཟད་པ་འཐོབ་བོ། །

【D2 正明 三】

【E1 明經四義 k.3ab】

　གནས་རྣམས་དང་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། །　　ཆོས་དོན་སྨོས་ཕྱིར་མདོ་ི་ི་ཆོསཆོཡིན་ནོ། །3ab　

【E2 明論四義 k.3cd】

　མངོན་དུའི་ཕྱིར་དང་ཡང་ཡང་དང་། །　　ཟིལ་གནོན་རྟོགས་ཕྱིར་མངོན་པའི་ཆོས། །3cd　

ཇི་ལྟར་ན་སོ་སོ་རེ་རེ་ཞིང་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་དང་དོན་སྨོས་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་ནི་ཡུལ་གང་དུ། གང་གིས་གང་གི་ཕྱིར་བཤད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པའི࿒བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཆོས་ནི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དོན་ནི་དགོངས་པའོ། །མངོན࿒དུ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དང་ཡང་གི་ཕྱིར་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་ནི་ཆོས་མངོན་པ་སྟེ། བདེན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་སྟོན་པའི࿒ཆོས་ནི་ཆོས་མངོན་པ་སྟེ། ཆོས་རེ་རེ་ལ་ཡང་གཟུགས་ཅན་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་མང་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཆོས་ནི། ཆོས་མངོན་པ་སྟེ། བརྩད་པ་དང་བརྩད་པའི་གཞི་ལ་སོགས་པས་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་མདོ་སྡེའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་ན་ཆོས་མངོན་པའོ། །

【E3 明律二種四義 k.4】

　ལྟུང་དང་འབྱུང་དང་ལྡང་བ་དང་། །　　ངེས་པར་འབྱུང་དང་གང་ཟག་དང་། །　　བཅས་པ་དང་ནི་རབ་དབྱེ་དང་། །　　རྣམ་པར་ངེས་ཕྱིར་འདུལ་བ་ཉིད། །4　

ལྟུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། ལྡང་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནས་འདུལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ལྟུང་བ་ནི་ལྟུང་བའི་རིས་ལྔའོ། །ལྟུང་བ་རྣམས་འབྱུང་བ་ནི་མི་ཤེས་པ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་དང་། མ་གུས་པ་ལས་སོ། །ལྡང་བ་ནི་བསམ་པས་ཡིན་གྱི་ཆད་པའི་ལས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། བཤགས་པ་དང་། བསླབ་པ་བྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཆད་པའི་ལས་ཁས་ལེན་པ་དང་། བསླབ་པ་བཅས་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཕྱིར་གློད་པ་དང་། དགེ་འདུན་ཚོགས་པས་བསླབ་པའི་གཞི་བག་ཡངས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་བག་ཡངས་སུ་བྱས་པ་དང་། དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་དག་ཕོ་སྨོས་ཀྱི་མཚན་གྱུར་པ་ན་ལྟུང་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་རྟེན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་གྱིས་རྣམ་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། བདེན་པ་མཐོང་བས་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་ཡང་ཕྲ་མོ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པའོ། །ཡང་དོན་རྣམ་པ་བཞིས་འདུལ་བ་ཡིན་པར࿒རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་ལས་ནི་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསླབ་པ་འཆའ་བའོ། །བཅས་པ་ལས་ནི་ནམ་གང་ཟག་གི་ཉེས་པ་གསོལ་བ་ན། སྟོན་པས་དགེ་འདུན་བསྡུས་ཏེ་བསླབ་པ་འཆའ་བར་མཛད་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་ནི་གང་བསླབ་པའི་གཞི་བཅས་པ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ࿒རྣམ་པར་ཕྱེ་བའོ༑ །རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས་ནི་དེ་ལ་ལྟུང་བའམ། ལྟུང་བ་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【B2 明求所緣得 (ālambanalābha-pa.) 三】

【C1 明內、外、內外三所緣得 k.5】

དམིགས་པ་རྙེད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་མོ། །

　དམིགས་པ་ཆོས་དང་ནང་དང་ནི། །　　ཕྱི་དང་གཉིས་ནི་ཡིན་པར་འདོད། །　　དོན་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གཉིས་པོ་རྙེད། །　　གཉིས་པོ་དག་ནི་མི་དམིགས་པས། །5　

དམིགས་པ་ཆོས་ནི་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་ནང་དང་ཕྱིའོ། །དེ་ལ་འཛིན་པར་གྱུར་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་ནང་སྟེ་དམིགས་པ་ཆོས་སོ། །གཟུང་བར་གྱུར་པ་ནི་ཕྱིའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ནང་དང་ཕྱིའི་དམིགས་པ་གཉིས་ནི་དོན་གཉིས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྙེད་དེ། གལ་ཏེ་གཟུང་བའི་དོན་ལས་འཛིན་པའི་དོན་ཐ་མི་དད་པར་མཐོང་བའམ། འཛིན་པའི་དོན་ལས་གཟུང་བའི་དོན་ཐ་མི་དད་པར་མཐོང་ནའོ། །ཕྱི་ནང་གི་དམིགས་པ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྙེད་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །

【C2 明法所緣得 k.6-7ab】

　ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པས་བཤད་བཞིན་དོན། །　　རབ་དང་དོན་དུ་སྣང་བ་ནི། །　　བརྗོད་ལས་ཡིན་པར་རབ་འཛིན་ཕྱིར། །　　སེམས་ནི་མིང་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། །6　

　ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་གསུམ་གྱིས། །　　ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར། །7ab　

【C3 明三所緣得法所緣得關係 k.7cd】

　དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྙེད་པ། །　　སྔར་བཤད་དེ་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །7cd　

ཆོས་ལ་དམིགས་པ་རྙེད་པ་ནི། །ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གསུམ་གྱིས་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་དག་གིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ལ་རབ་ཏུ࿒དང་བ་དེ་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་དེ་རྙེད་དེ། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་དག་གིས་སོ། །རབ་ཏུ་དང་བ་ནི་མོས་པ་སྟེ། ངེས་པའོ། །རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དུ་སྣང་བ་ནི་བརྗོད་པ་ལས་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་དེ་རྙེད་དེ། གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ལས་དོན་འདི་སྣང་གི །དམིགས་པ་གཉིས་རྙེད་པ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ལས་གཞན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མཐོང་ནའོ། །སེམས་མིང་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་དེ་རྙེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་མི་དམིགས་པས་རྙེད་པ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་གཉིས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྙེད་པ་སྔར་བཤད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【B3 明求作意 (manasikāra-pa.) k.8-12】

ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ།

　རིགས་གསུམ་པ་དང་བྱ་བ་བྱེད། །　　མི་གནོད་རྟེན་བཅས་གཞན་ཡིན་ཏེ། །　　མོས་པ་འཇོག་པར་བྱེད་དང་གཞན། །　　འདུན་པ་དྲག་པོར་བྱེད་པ་དང་། །8　

　དམན་དང་རྫོགས་རྟེན་རྣམ་པ་གཉིས། །　　བརྗོད་དང་བཅས་དང་བརྗོད་མེད་ཉིད། །　　ཤེས་པ་དང་ནི་མཚུངས་ལྡན་པ། །　　རྣལ་འབྱོར࿒རྒྱུ་བདག་བཅས་པ་དང་། །9　

　དེ་ནི་འདྲེས་ལ་དམིགས་པ་དང་། །　　མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་དེ། །　　རྣམ་པ་ལྔ་དང་རྣམ་བདུན་ཉིད། །　　འདི་ཡི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལྔ། །10　

　རྣམ་པ་བསྒོམ་དང་ལྡན་པ་ནི། །　　བཞི་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། །　　དེ་ནི་ལམ་གཉིས་རང་བཞིན་ཏེ། །　　ཕན་ཡོན་གཉིས་དང་ནོད་པ་དང་། །11　

　སྦྱོར་བ་པ་དང་དབང་སྒྱུར་དང་། །　　ཆུང་དང་རྒྱ་ཆེའི་བདག་ཉིད་དེ། །　　རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་བྱེད་འདི། །　　ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད། །12　

རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དེ། རིགས་ངེས་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། རྟེན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། མོས་པ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ངེས་པ་དང་། སྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་དང་། ཕན་ཡོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ནོད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དབང་སྒྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཆུང་ངུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རིགས་ངེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་བསགས་པའི་གང་ཡིན་པའོ། །རྟེན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི། གནོད་པ་དང་བཅས་པ་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་རྟེན་ཅན་དང་། གནོད་པ་མེད་པ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྟེན་ཅན་གང་ཡིན་པའོ། །མོས་པ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཉེར་བསྡོགས་དང་དངོས་གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ་རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་། རྟོག་པ་ཡང་མེད། དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པའོ། །ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུ་དང་། རྣལ་འབྱོར་མི་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། མདོ་དང་སྡོམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། ཉེ་བར་གཏོད་པ་དང་། ཇི་སྙེད་གཟུང་བ་དང་། ཇི་སྙེད་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའོ༑ །མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། མིང་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཚིག་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཡི་གེ་ལ་དམིགས་པ་དང་། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ནི། ལུས་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཚོར་བ་དང་། སེམས་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ངེས་པ་ནི། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཞི་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། དེ་རབ་ཏུ་རིག་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཞི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ལམ་མོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དེ་རབ་ཏུ་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའོ། །སྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི། རྣམ་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། མཐོང་བའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་པ་ནི། མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ࿒པ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དག་གི་དུས་ནའོ། །འཐོབ་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། རྟེན་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། བསལ་བའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དག་གི་དུས་ནའོ། །ཆོག་པར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པ་ནི་གང࿒གི་ཚེ་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ན་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །རྒོད་པའི་གཉེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནའོ། །ཞུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི། གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་ན་སྟེ། འདི་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་པོ་དག་གི་དུས་ན་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་གནས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཆོས་མི་བརྗེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། སེམས་གནས་པའི࿒རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི་དབང་པོ་དག་གི་དུས་ནའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་ནི་སྟོབས་དག་གི་དུས་ནའོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ࿒སྤྲོ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་དང་། ལས་སུ་རུང་བ་དང་། སེམས་གནས་པ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དག་གི་དུས་ནའོ། །ཐོབ་པར་ངེས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ས་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཞུགས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་ཚུལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། སྔོན་བསྒོམས་པས་ཐོབ་པའི་ལམ་གོམས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཆོས་ལ་གནས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མི་བརྗེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སེམས་གནས་པས་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གི་དུས་ནའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་དག་ལ་ནི་བཤད་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཕན་ཡོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གནས་ངན་ལེན་སེལ་བ་དང་། ལྟ་བའི་མཚན་མ་སེལ་བའོ། །ནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་གདམས་ངག་ནོད་པར་བྱེད࿒པ་གང་ཡིན་པའོ། །སྦྱོར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གྲངས་ཉེ་བར་རྟོག་པ་སྦྱོར་བ་པ་ནི་གང་གིས་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མིང་དང་། ཚིག་དང་ཡི་གེའི་གྲངས་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །གནས་པ་ཉེ་བར་རྟོག་པར་སྦྱོར་བ་པ་ནི་གང་གིས་གནས་རྣམ་པ་གཉིས་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཚད་ཡོད་པར་གནས་པ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། །ཚད་མེད་པར་གནས་པ་ནི་མིང་དང་ཚིག་དག་གོ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་སྦྱོར་བ་པ་ནི། གང་གིས་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་གཉིས་སུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མིང་དུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། དོན་དུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མིང་དུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །ཡི་གེ་ནི་ཀུན་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རིམ་པ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་སྦྱོར་བ་པ་ནི་གང་གི་མིང་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་དོན་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །རྟོགས་པ་སྦྱོར་བ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གློ་བུར་བ་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་རྟོགས་པ་དང་། དོན་མི་དམིགས་པ་རྟོགས་པ་དང་། དམིགས་པ་མི་དམིགས་པ་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པ་དང་། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་དང་། བསམ་པ་དམན་པ་རྟོགས་པ་དང་། ཡངས་ཤིང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་རྟོགས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྟོགས་པའོ། །དབང་བསྒྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །

【B4 明求法如々 (dharmatatva-pa.) 二】

【C1 明三性如々 k.13】

ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ༑ །

　རྟག་ཏུ་གཉིས་བྲལ་འཁྲུལ་པའི་རྟེན་གང་ཡིན་དང་གང་ཞིག་རྣམ་ཀུན་དུ། །　　བརྗོད་པར་ནུས་མ་ཡིན་ཞིང་སྤྲོས࿒པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ཁོ་ན། །　　ཤེས་བྱ་སྤང་བྱ་རང་བཞིན་དྲི་མེད་འདོད་གང་རྣམ་པར་སྦྱང་བྱ་སྟེ། །　　དེ་ནི་ནམ་མཁའ་གསེར་དང་ཆུ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་དག་འདོད། །13　

དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟག་ཏུ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པའི་རྟེན་ནི་གཞན་གྱི་དབང་སྟེ། དེས་དེར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་པོ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ལས་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་གོ། །རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་གསེར་དང་ཆུ་ལྟ་བུར་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དག་པར་མི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །

【C2 明法法性不一不異 k.14】

　འགྲོ་བ་དག་ན་དེ་ལས་གཞན་ཡང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ལ། །　　འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ཡང་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་བློ། །　　ཡོད་པ་ཀུན་ནས་སྤངས་ཏེ་མེད་ལ་མངོན་ཞེན་གང་ཡིན་པ། །　　འཇིག་རྟེན་རྨོངས་པའི་རྣམ་པ་ཚབས་ཆེན་འདི་གོ་ཇི་ལྟ་བུ། །14　

འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ལས་གཞན་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【B5 明求於如々似幻義 (tatve māyopama-pa.) 十一】

【C1 明幻相 (māyālakṣaṇa) 三】

【D1 依他起と遍計所執との上に於ける幻相（於依他起與遍計所執之幻相）k.15】

དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅོ་ལྔའོ། །

　ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་དེ་བཞིན་དུ། །　　ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་བརྗོད། །　　སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་བར། །　　དེ་བཞིན་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པ་བརྗོད། །15　

འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཤིང་དང་བོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མའི་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་དེ་ལ་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་རྟ་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང་གསེར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་དེའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དེ་ལ་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【D2 約幻相明二諦 k.16】

　ཇི་ལྟར་དེ་ལ་དེ་མེད་པ། །　　དེ་བཞིན་དུ་ནི་དོན་དམ་འདོད། །　　ཇི་ལྟར་དེ་ནི་དམིགས་པ་ལྟར། །　　དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཉིད། །16　

ཇི་ལྟར་དེ་ལ་དེ་མེད࿒པ་སྟེ། སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དེ་ལ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དབང་དེ་ལ་ཀུན་࿒བརྟགས་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་དོན་དམ་པར་འདོད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དེ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཀུན་བརྟགས་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་དམིགས་སོ༑ །

【D3 幻相の滅、轉依（幻相之滅與轉依）k.17】

　དེ་མེད་ན་ནི་དེ་ཡི་རྒྱུ། །　　གསལ་བར་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བར། །　　དེ་བཞིན་གནས་ནི་གཞན་གྱུར་ན། །　　ཡང་དག་མ་ཡིན་རྟོག་པ་དམིགས། །17　

ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དེ་མེད་ན་དེའི་རྒྱུ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཡང་དག་པ་གསལ་བར་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་ན་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་དམིགས་སོ། །

【C2 明於轉依自在行 (parāvṛttāu kāmacāraḥ) k.18】

　ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་མ་འཁྲུལ་བ། །　　དེ་ཡི་རྒྱུ་ལ་འདོད་དགུར་སྤྱོད། །　　དེ་བཞིན་སྡོམ་བརྩོན་མ་འཁྲུལ་བ། །　　གནས་གཞན་གྱུར་ལ་དགྱེས་དགུར་སྤྱོད། །18　

ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་མ་འཁྲུལ་བ་དེའི་རྒྱུ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་འདོད་དགུར་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཕགས་པ་འཁྲུལ་བ་མི་མངའ་བ་ཡང་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ་འདོད་དགུར་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་དོ། །

【C3 約喻明似幻義 (dṛṣṭāntasaṃbandha) 二】

【D1 明有無 k.19】

　དེ་ལྟ་བུ་ནི࿒དེ་ལ་ཡོད། །　　དེ་ཡི་དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །　　དེ་ལྟས་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ། །　　ཡོད་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད། །19　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【D2 明有無無差別 k.20】

　དེ་ལ་ཡོད་པ་མེད་མ་ཡིན། །　　མེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །　　སྒྱུ་མ་དག་ལ་སོགས་པ་ལ། །　　ཡོད་མེད་ཁྱད་པར་མེད་པའང་བརྗོད། །20　

དེ་ལ་ཡོད་པ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པར་མེད་པ་ཡིན་ལ། གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །

【C4 約義明似幻義 (arthasaṃbandha) 二】

【D1 明有無 k.21】

　དེ་བཞིན་གཉིས་སྣང་དེ་ལ་ཡོད། །　　དེ་ཡི་དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །　　དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། །　　ཡོད་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད། །21　

དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་འདི་ལ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནི་ཡོད་དོ། །གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་བརྗོད་དོ། །

【D2 明有無無差別 k.22】

　དེ་ལ་ཡོད་པ་མེད་མ་ཡིན། །　　མེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །　　གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི། །　　ཡོད་མེད་ཁྱད་པར་ཆེ་བའང་བརྗོད། །22　

དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡང་བརྗོད་དེ། གཉིས་པོ་སྣང་བར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོར་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །

【C5 約用明似幻義 (prayojanasaṃbandha) k.23】

　སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་ཡི། །　　མཐའ་རྣམས་དགག་པར་བྱ་ཕྱིར་དང་། །　　ཐེག་པ་དམན་པས་འགྲོ་བ་དག །　　དགག་པར་བྱ་ཕྱིར་འདོད་པ་ཡིན། །23　

ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གཅིག་ཏུ་ཆད་པ་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པ་འདིར་ཡང་འདོད་ཅེ་ན། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་དགག࿒པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐེག་པ་དམན་པས་འགྲོ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་ནས་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རིག་ནས་སྐུར་པ་འདེབས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་ནས་ཡོད་པས་ཡིད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཐེག་པ་དམན་པས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་ངོ་། །

【C6 約因相明似幻義 (nimittasaṃbandha) k.24】

　འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་འཁྲུལ་པ་ནི། །　　གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། །　　གཟུགས་ཅན་མིན་རྣམས་རིག་པར་འདོད། །　　མེད་ཕྱིར་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་མེད་འགྱུར༑ །24　

གཟུགས་སུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་སུ་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཤོས་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་མེད་དེ། རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【C7 喻分別 (dṛṣṭāntavibhāga) 二】

【D1 世間極成喻 k.25】

　སྒྱུ་མའི་གླང་པོའི་གཟུགས་འཛིན་པ། །　　འཁྲུལ་ཕྱིར་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་སྟེ། །　　དེ་ལ་ཇི་བཞིན་གཉིས་མེད་ཀྱང་། །　　གཉིས་པོ་དག་ཏུ་ཉེ་བར་དམིགས། །25　

【D2 聖教喻 k.26】

　ཀེང་རུས་ཀྱི་ནི་གཟུགས་འཛིན་པ། །　　འཁྲུལ་ཕྱིར་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་སྟེ། །　　དེ་ལ་ཇི་བཞིན་གཉིས་མེད་ཀྱང་། །　　གཉིས་པོ་དག་ཏུ་ཉེ་བར་དམིགས། །26　

སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེའི་གཟུགས་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་པ་ལས་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་གཉིས་སུ་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཇི་ལྟ་བར་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་དམིགས་སོ། །ཀེང་རུས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དེར་འཛིན་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ལས་གཉིས་སུ་བརྗོད་དེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །

【C8 所對治能對治分別二】

【D1 明所對治法 k.27】

　འཁྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་གང་ཡིན། །　　དེ་བཞིན་ཡོད་དང་དེ་བཞིན་མེད། །　　ཡོད་མེད་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། །　　ཡོད་དང་མེད་དང་སྒྱུ་མ་འདྲ༑ །27　

འཁྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །

【D2 明能對治法 k.28】

　གཉེན་པོའི་ཆོས་ནི་གང་ཡིན་པ༑ །　　དེ་བཞིན་མེད་དང་དེ་བཞིན་ཡོད། །　　དེ་བཞིན་མེད་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད༑ །　　སྒྱུ་མ་དང་ཡང་འདྲ་བར་བསྟན། །28　

གཉེན་པོའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས࿒ཀྱིས་བཟུང་བ་དེ་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པ་དང་། བལྟམས་པ་དང་། མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ༑ དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །

【C9 明斷方法 (prahāna-naya) k.29】

དཔེའི་དོན་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོ་སྒྱུ་མ་ཡིན། །　　རྒྱལ་པོ་གཞན་གྱིས་ཕམ་པ་ལྟར། །29ab　

【C10 明解脫喻 (vimuktidṛṣṭānta) k.29】

　གང་དག་གིས་ནི་ཆོས་མཐོང་བའི། །　　རྒྱལ་སྲས་དེ་དག་ང་རྒྱལ་མེད། །29cd　

གཉེན་པོའི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དཔེའི་དོན་གྱིས་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འགྲུབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཕམ་པར་བྱེད་པ་ནི། རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་པོ་འབེབས་པ་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཤེས་པས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ང་རྒྱལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །

【C11 明幻等八喻義 (māyādyaṣṭāupamyārtha) k.30】

　སངས་རྒྱས་རྣམས་སངས་རྒྱས་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་དེ་ལས་འདུས་བྱས་དག །　　གསུངས་པ་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་སྨིག་རྒྱུ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་མིག་ཡོར་དང་། །　　བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་དང་ནི་ཆུ་ཟླའི་གཟུགས་འདྲ་སྤྲུལ་དང་འདྲར་ཤེས་བྱ། །　　࿒དྲུག་དང་དྲུག་དང་གཉིས་དང་དྲུག་ཚན་གཉིས་དང་གསུམ་པོ་རེ་རེར་འདོད། །30　

གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ། བདག་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ནི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ། དེ་ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་དངོས་པོར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། འཁྲུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཁོ་ན་སྟེ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་ནི། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་གྲིབ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཁོ་ན་སྟེ༑ དེའི་དབང་གིས་འབྱུང་བས་སོ། །དྲུག་ཚན་གཉིས་སུ་འདོད་པ་ནི་དྲུག་ཚན་གཉིས་སུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་ནི་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཆུ་ཟླའི་གཟུགས་ལྟ་བུ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ནི། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【B6 明求所知 (jñeya-pa.) k.31】

ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཡང་དག་མིན་རྟོག་ཡང་དག་མིན། །　　ཡང་དག་མ་ཡིན་མིན་མི་རྟོག །　　རྟོག་མིན་མི་རྟོག་མ་ཡིན་པ༑ །　　ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་བརྗོད། །31　

ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པ་ནི༑ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་བར་གང་ཡིན་པའོ། །མི་རྟོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །

【B7 明求雜染清淨 (saṃkleśa-vyavadāna-pa.) 二】

【C1 雜染 k.32】

ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　རང་གི་ཁམས་ལས་གཉིས་སྣང་ཞིང་། །　　མ་རིག་ཉོན་མོངས་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །　　འཇུག་པའི་རྣམ་རྟོག་རང་འབྱུང་སྟེ། །　　རྫས་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡི། །32　

རང་གི་ཁམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་ས་བོན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་སོ། །གཉིས་སུ་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བའོ། །མ་རིག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་དག་ལ་མ་རིག་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་ཡོད་པས་ན་འདི་དག་ནི་མ་རིག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །རྫས་གཉིས་སྤངས་པ་ནི། གཟུང་བའི་རྫས་དང་། འཛིན་པའི་རྫས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ། །

【C2 清淨 k.33】

　དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཡི། །　　རང་གི་དབྱིངས་ལ་གནས་ལྡན་ཕྱིར། །　　དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་མེད་པར། །　　འཇུག་སྟེ་པགས་དང་མདའ་བཞིན་ནོ། །33　

དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རང་གི་དབྱིངས་ལ་གནས་ལྡན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་དབྱིངས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་གནས་པ་ནི་མིང་ལ་སེམས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པས་སྒོམ་པའི་ལམ་དང་ངོ་། །གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མེད་པར་འཇུག་སྟེ། པགས་པ་དང་མདའ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་པགས་པ་དེ་ཉིད་ཁེངས་པ་དང་བྲལ་བས་མཉེན་པོར་འགྱུར་བ་དང་། མདའ་དེ་ཉིད་མེས་བསྲོས་པ་དང་དྲང་པོར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པ་དག་གིས་སེམས་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་ན་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ཉིད་ཡང་གཉིས་སུ་སྣང་བར་མི་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ། །

【B8 明求唯記識義 (vijñaptimātratā-pa.) k.34-35】

རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　སེམས་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། །　　དེ་བཞིན་ཆགས་སོགས་སྣང་བའམ། །　　དད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་འདོད། །　　ཉོན་མོངས་དགེ་ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན། །34　

སེམས་ཙམ་པོ་འདི་གཟུང་བར་སྣང་བ་དང་། འཛིན་པར་སྣང་བ་དང་། གཉིས་སུ་སྣང་བར་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པར་སྣང་བ་འམ། དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་སུ་སྣང་བར་འདོད་ལ། དེ་དག་ཏུ་སྣང་བ་ལས་གཞན་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། དགེ་བ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མེད་དེ༑ དཔེར་ན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལས་གཞན་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །

　སེམས་ནི་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་དང་། །　　རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་དུ་འཇུག །　　དེ་ལ་སྣང་སྟེ་ཡོད་དང་མེད། །　　དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ། །35　

སེམས་འདི་ཉིད་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་སུ་སྣང་བའམ། ཞེ་སྡང་དུ་སྣང་བའམ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་སུ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དང་། ཅིག་ཅར་དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་དུ་འཇུག་གོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་དགེ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ལ་སྣང་བ་ཡོད་པ་འམ། མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【B9 明求相 (lakṣaṇa-pa.) 二】

【C1 標 k.36】

མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱད་དེ། གཅིག་གིས་ནི་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བཤད་དོ། །

　སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ། །　　ཕན་གདགས་ཕྱིར་ནི་མཚན་གཞི་དང་། །　　མཚན་ཉིད་དང་ནི་མཚོན་པ་དག །　　རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་དག་བཤད། །36　

འདིས་ནི་བསྟན་ཏོ། །

【C2 釋 三】

【D1 明所相 (lakṣya, 色、心、心所、心不相應行、無為) k.37】

　སེམས་ནི་ལྟ་བཅས་གང་ཡིན་དང་། །　　དེ་ཡི་གནས་སྐབས་མི་འགྱུར་བ། །　　འདི་ནི་མདོར་ན་མཚན་གཞི་སྟེ། །　　རབ་ཏུ་དབྱེ་ན་ཚད་མེད་དོ། །37　

དེ་ལ་སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་གཟུགས་སོ། །ལྟ་བ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེའི་གནས་སྐབས་ནི་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །མི་འགྱུར་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། ࿒དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མཚན་གཞི་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་ན་ནི་ཚད་མེད་དོ། །

【D2 明能相 (遍依圓の三性の相, lakṣaṇa, 遍依圓三性之相) 三】

【E1 遍計所執相 (parikalpitalakṣaṇa) k.38-39】

　ཇི་ལྟར་བརྗོད་དོན་འདུ་ཤེས་ཀྱི། །　　རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡི་བག་ཆགས་དང་། །　　དེ་ལས་ཀྱང་དོན་སྣང་བ་ནི། །　　ཀུན་བརྟགས་པ་ཡི་མཚན་ཉིད་དོ། །38　

མཚན་ཉིད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་། བརྗོད་པ་དེའི་བག་ཆགས་དང་། བག་ཆགས་དེ་ལས་ཀྱང་ཐ་སྙད་ལ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་བརྗོད་པའི་དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་དོན་དུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་དོན་གྱིས་འདུ་ཤེས་སོ༑ །དེའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་བརྟག་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་བག་ཆགས་གང་ལས་ཡིན་པ་དེ་གཉི་ག་འདིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞེད་དོ། །

　མིང་དང་དོན་ནི་ཇི་ལྟ་བར༑ །　　དོན་དང་མིང་དུ་སྣང་བ་གང་། །　　ཡང་དག་མིན་རྟོག་རྒྱུ་མཚན་ནི། །　　ཀུན་བརྟགས་པ་ཡི་མཚན་ཉིད་དོ། །39　

རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མིང་དང་དོན་ཇི་བཞིན་པར་ནི་མིང་དང་དོན་ཇི་ལྟ་བར་རོ། །དོན་དང་མིང་དུ་སྣང་བ་ནི་དོན་དང་མིང་དུ་སྣང་བའོ། །གལ་ཏེ་མིང་ཇི་ལྟ་བར་དོན་ནམ། དོན་ཇི་ལྟ་བར་མིང་དུ་སྣང་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་དམིགས་པ་འདི་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བརྟག་པར་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མིང་དང་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་པས་སོ། །

【E2 依他起相 (paratantralakṣaṇa) k.40】

　རྣམ་གསུམ་རྣམ་གསུམ་སྣང་བ་ཅན། །　　འཛིན་དང་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། །　　ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ནི། །　　གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །40　

འདི་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ཡོད་པས་ན། །རྣམ་པ་གསུམ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ནི་གནས་སུ་སྣང་བ་དང་། དོན་དུ་སྣང་བ་དང་། ལུས་སུ་སྣང་བའོ། །ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ནི་ཡིད་དང་། འཛིན་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པར་སྣང་བ་སྟེ། ཡིད་ནི་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཚོགས་སོ། །རྟོག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་དང་པོ་ནི་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི་འཛིན་པའི࿒མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་འདི་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །

【E3 圓成實相 (pariniṣpannalakṣaṇa) k.41】

　མེད་དང་ཡོད་ཉིད་གང་ཡིན་དང་། །　　ཡོད་དང་མེད་པ་མཉམ་ཉིད་དང་། །　　མ་ཞི་ཞི་དང་རྣམ་མི་རྟོག །　　ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །41　

ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་དག་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གློ་བུར་བ་དག་གིས་མ་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །

【D3 明表相 (lakṣaṇā, 資糧、加行、見道、修道、究竟道) 二】

【E1 正釋五表相 k.42】

　རྒྱུ་མཐུན་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་ནི། །　　ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །　　སེམས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་དང་། །　　དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མཐོང་། །42　

མཚོན་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། གཞི་དང་། བསྐྱེད་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། སྣང་བ་དང་རྟེན་ཏོ། །དེ་ལ་གཞི་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྐྱེད་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། གོང་དུ་མིང་ལ་གནས་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོ། །སྣང་བ་ནི་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། གང་གིས་ཡོད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ལ། མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའོ། །རྟེན་ནི་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པའོ། །

【E2 別釋轉依 k.43】

　དེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །　　འཕགས་རིགས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་པ། །　　མཉམ་དང་ཁྱད་འཕགས་འབྲི་མེད་ཅིང་། །　　འཕེལ་མེད་པ་ཡི་མཚན་ཉིད་འདོད། །43　

མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་འཕགས་པའི་རིགས་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་འཕགས་པ་དག་དང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་པའི་རིགས་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དག་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཆགས་དང་བཅས་ཏེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྲུལ་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་འགག་པ་ནི་འབྲི་བ་ཡང་མེད་ལ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་སྐྱེ་བ་ན་འཕེལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་མཚན་གཞི་དང་། མཚན་ཉིད་དེ་མཚོན་པར་བྱེད་དོ། །

【B10 明求解脫 (vimukti-pa.) 二】

【C1 明無漏界即解脫 二】

【D1 明依阿賴耶識轉解脫 k.44】

རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་སྟེ།

　ས་བོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །　　གནས་དོན་ལུས་སུ་སྣང་བ་དག །　　གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཟག་མེད་དབྱིངས། །　　དེ་ནི་རྟེན་ཀུན་འགྲོ་བ་ཅན། །44　

ས་བོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་དང་དོན་དང་ལུས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དེ་ནི་རྟེན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང࿒སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ལ་མངའ་བ་ཡིན་ནོ། །

【D2 明依前七識轉解脫 二】

【E1 正明前七識轉 k.45ab】

　ཡིད་དང་འཛིན་དང་རྣམ་པར་རྟོག །45a　

【E2 明依前七識轉四種自在 二】

【F1 標列 k.45cd】

　གྱུར་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་དང་། །　　ཞིང་དང་ཡེ་ཤེས་ལས་དག་ལ། །　　དབང་གི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །45bcd　

གྱུར་པའི་དོན་ནི་ཡིད་དང་འཛིན་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟློག་པ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་ཞིང་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ལས་དག་ལ་དབང་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །

【F2 地への配屬（地之配屬） k.46】

　དབང་དེ་མི་གཡོ་ལ་སོགས་པའི། །　　ས་གསུམ་ལ་ནི་རྣམ་བཞི་སྟེ། །　　གཅིག་ལ་རྣམ་གཉིས་དེ་ལས་གཞན། །　　དབང་རེ་རེར་ནི་འདོད་པ་ཡིན། །46　

དབང་དེ་ཡང་ས་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་ས་གསུམ་ལ་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ས་མི་གཡོ་བ་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཞིང་ལ་དབང་ངོ་། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ས་ལ་ནི་དབང་རེ་རེ་སྟེ། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ལ་ནི་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ལས་རྣམས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་ལ་དབང་ངོ་། །

【C2 明所取能取不可得（初地入見道）即解脫 三】

【D1 依唯記識性之不顯現明 k.47】

　བློ་དང་ལྡན་པས་སྲིད་གཏོགས་བདག་མེད་རྣམ་པ་གཉི་གའང་རིག་འགྱུར་ལ། །　　དེ་ཡང་མཉམ་པར་ཤེས་ནས་དེ་ནི་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཉིད་འཇུག །　　དེ་ནས་དེ་ལ་ཡིད་གནས་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་དེ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །　　དེ་མི་སྣང་བ་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ་མཆོག་ཏུ་དམིགས་དང་བྲལ་བའོ། །47　

རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྲིད་པ་གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ࿒གཉི་ག་རིག་པར་གྱུར་ལ། བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་ཀུན་བརྟགས་པའི་གང་ཟག་མེད་པ་བཞིན་དུ། ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར། མཉམ་པར་ཤེས་ནས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འཛིན་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་གོ། །དེ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ལ་ཡིད་གནས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །དེ་མི་སྣང་བ་ནི་གྲོལ་བ་མཆོག་ཏུ་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་དག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【D2 依不見唯名明 k.48】

　ཚོགས་ཀྱིས་གཞི་དང་བསྐྱེད་ཡོད་ན། །　　མིང་ཙམ་དུ་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར། །　　མིང་ཙམ་མཐོང་སྟེ་དེར་མཐོང་ན། །　　དེ་ཡང་ཕྱིས་ནི་མི་མཐོང་ངོ་། །48　

རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཚོགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་བསགས་པའི་སྔོན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའོ༑ །བསྐྱེད་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །མིང་ཙམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་སྟེ། དོན་དང་བྲལ་བར་རོ། །མིང་ཙམ་དུ་མཐོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་སྟེ། མིང་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་མཐོང་ན་དེ་ཡང་ཕྱིས་མི་མཐོང་བ་ཉིད་དེ། དོན་མེད་ན་དེའི་རྣམ་པར་རིག་པ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །

【D3 依心住於無二之唯心明 k.49】

　སེམས་ནི་གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས། །　　བདག་ལྟའི་ཞགས་པས་ཟིན་པར་ནི། །　　རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ། །　　ནང་དུ་གནས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འདོད། །49　

རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སེམས་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་རྣམས་སུ་གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་ཞགས་པས་ཟིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྒྱུ་སྟོན་ཏེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཟིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་དེ་སེམས་ཁོ་ན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ༑ དམིགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【B11 明求無自性性 (niḥsvabhāvatā-pa.) 二】

【C1 明無自性性 k.50】

ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　རང་དང་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ། །　　མེད་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ལ། །　　མི་གནས་ཕྱིར་དང་འཛིན་བཞིན་དེ། །　　མེད་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་འདོད། །50　

རང་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་འགགས་པ་རྣམས་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འཛིན་པ་བཞིན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། གཙང་བ་དང་། བདག་གམ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །

【C2 明自性涅槃 (prakṛtiparinirvṛta) k.51】

　ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྟེན་ཡིན་པས། །　　ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཡིས། །　　སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་གཟོད་ནས་ཞི། །　　རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་པ་གྲུབ། །51　

ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་སྟེ། གང་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མ་འགགས་པའོ༑ །࿒གང་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འགགས་པ་དེ་ནི་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བའོ། །གང་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྟེན་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ࿒གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །

【B12 明求無生法忍 (anutpattidharmakṣānti-pa.) k.52】

མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འཕགས་པ་སྟེ།

　ཐོག་མ་དང་ནི་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་དང་། །　　རང་གི་མཚན་ཉིད་རང་དང་གཞན་དུ་འགྱུར། །　　ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཁྱད་པར་ལ། །　　སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པར་བཤད། །52　

ཆོས་བརྒྱད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བཟོད་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའོ། །དེ་ཐོག་མ་ནི་འཁོར་བ་ལ་སྟེ། དེ་ལ་ཐོག་མ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་སྟེ། འཁོར་བ་ན་ཆོས་གང་དག་སྔར་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཉིད་སྐྱེ་བ་ནི་མེད་དེ། དེའི་ངོ་བོར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ནམ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །རང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ལའོ། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྤངས་པ་ལ་སྟེ། ཟད་པ་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ལ࿒ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་བལྟའོ། །ཁྱད་པར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམས་ལ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་དེ་དག་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པར་བཤད་དོ། །

【B13 明求一乘義 (ekayānatā-pa.) 二】

【C1 一乘之七義 k.53】

ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་ཏེ།

　ཆོས་དང་བདག་མེད་གྲོལ་བ་རྣམས། །　　མཚུངས་ཕྱིར་རིགས་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །　　བསམ་གཉིས་ཐོབ་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར། །　　མཐར་ཐུག་ཕྱིར་ན་ཐེག་གཅིག་ཉིད། །53　

ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐ་མི་དད་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། བགྲོད་པར་བྱ་བས་ན་ཐེག་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི࿒གང་ཟག་རྣམས་བདག་མེད་པ་འདྲ་བས་བདག་མེད་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། འགྲོ་བ་པོས་ན་ཐེག་པ་ཡིན་པས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། འགྲོ་བས་ན་ཐེག་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་མ་ངེས་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་ན་རིགས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། འདིས་འགྲོ་བས་ན་ཐེག་པ་ཡིན་པས་སོ། །བསམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉན་ཐོས་དེའི་རིས་སུ་ངེས་པ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སྤྱད་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཁྱད་པར་ཕྱོགས་ཙམ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ཐ་མི་དད་པར་མོས་པའི་སྒོ་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བསམ་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་སངས་རྒྱས་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། ང་ནི་ལན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། གང་ཕན་ཆད་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཁོ་ན་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མདོ་དེ་དང་དེ་ལས་ནི་དགོངས་པ་དེ་དང་དེས་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པར་རིག་པར་བྱའི། ཐེག་པ་གསུམ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

【C2 明佛說一乘意趣 二】

【D1 總明引接不決定聲聞攝受不定菩薩 k.54】

ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་པ་དེ་དང་དེས་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བཤད་ཅེ་ན།

　ཁ་ཅིག་དག་ནི་དྲང་ཕྱིར་དང་། །　　གཞན་དག་ཡང་དག་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །　　རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ས་ནི། །　　མ་ངེས་རྣམས་ལ་ཐེག་གཅིག་བཤད། །54　

ཁ་ཅིག་དྲང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་མ་ངེས་པ་གང་དག་ཡིན་པའོ། །གཞན་དག་ཡང་དག་པར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་མ་ངེས་པ་གང་དག་ཡིན་པའོ། །

【D2 別明引接不決定聲聞種性 二】

【E1 明引接見乘義（見四諦）不決定聲聞 k.55-58】

　ཉན་ཐོས་མ་ངེས་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །　　ཐེག་དོན་མཐོང་དང་མ་མཐོང་བའི། །　　དོན་མཐོང་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དང་། །　　འདོད་ཆགས་བྲལ་མིན་འདི་དམན་པའོ། །55　

ཉན་ཐོས་མ་ངེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཐེག་པའི་དོན་མཐོང་བ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཐེག་པའི་དོན་མ་མཐོང་བ་ནི་བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དོན་མཐོང་བ་ཡང་འདོད་པ་དག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའོ། །དོན་མཐོང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམན་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་བུལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

　དེ་གཉིས་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པ། །　　སྲིད་པ་དག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར། །　　བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བསྒྱུར་བ་ཡི། །　　སྐྱེ་བ་དང་ནི་ཡང་དག་ལྡན༑ །56　

དོན་མཐོང་བ་དེ་གཉིས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་སྲིད་པ་དག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་དེ་སྐྱེ་བར་བསྒྱུར་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །

　གཅིག་ནི་སྨོན་ལམ་དབང་གིས་ན། །　　སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །　　ཅིག་ཤོས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། །　　ལྡན་ཕྱིར་སྤྲུལ་པས་རབ་ཏུ་སྒྲུབ། །57　

དེ་གཉིས་ལ་གཅིག་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཏོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་ལྡན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་དག་གིས་འཛིན་ཏོ། །

　དེ་གཉིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ནི། །　　རང་སེམས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་ལྡན་པས། །　　མྱ་ངན་འདས་ལ་མངོན་དགའི་ཕྱིར། །　　རྟོགས་པ་བུལ་བ་ཡིན་པར་འདོད། །58　

དེ་གཉི་ག་ཡང་རང་གི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་སེམས་སྐྱོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ལྷག་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་བུལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【E2 明引接不見乘義（不見四諦）不決定聲聞 k.59】

　དོན་བྱས་མ་ཡིན་དེ་སངས་རྒྱས། །　　མེད་པར་སྐྱེས་ནས་སྤྲུལ་དོན་གཉེར། །　　བསམ་གཏན་དོན་བརྩོན་དེར་བརྟེན་ནས། །　　བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །59　

བདེན་པ་མཐོང་བ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དོན་མ་བྱས་པ་སློབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་མེད་པའི་དུས་སུ་སྐྱེས་ནས་སྤྲུལ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བསམ་གཏན་གྱི་དོན་དུ་བརྩོན་པར་འགྱུར་ཞིང་སྤྲུལ་པ་དེ་ལ་ཡང་བརྟེན་ནས་རིམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་གསུམ་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་དགོངས་ནས། དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས་མེའི་དཔེས་ཉན་ཐོས་སུ་གྱུར་ནས། རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྔོན་བདེན་པ་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་དང་། གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་དུས་སུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གཏན་བསྐྱེད་ནས་སྐྱེ་བའི་ལུས་བོར་ཏེ། སྤྲུལ་པའི་ལུས་འཛིན་པ་དང་། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །

【B14 明求明處 (vidyāsthāna-pa.) k.60】

རིག་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་བརྩོན་པར་མ་བྱས་པར། །　　འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་མི་འགྱུར་ཏེ། །　　དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དག་ཚར་བཅད་རྗེས་གཟུང་དང་། །　　བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་བྱ་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་བརྩོན་བྱེད། །60　

རིག་པའི་གནས་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ནང་རིག་པ་དང་། གསོ་བ་རིག་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དང་། སྒྲ་རིག་པ་དང་། བཟོའི་ལས་ཀྱི་གནས་རིག་པའོ། །དེ་དག་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཙལ་བར་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ཏེ། བྱེ་བྲག་མེད་པར་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དང་། སྒྲ་རིག་པ་ནི་གཞན་དེ་དག་ལ་མ་མོས་པ་རྣམས་ཚར་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །གསོ་བ་རིག་པ་དང་། བཟོའི་ལས་ཀྱི་གནས་རིག་པ་ནི་གཞན་དེ་དག་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །ནང་རིག་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །

【B15 明求界增長 (dhātupuṣṭi-pa.) 二】

【C1 明四四作意 k.61-72】

ཁམས་བརྟས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གསུམ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་དག་ཁམས་བརྟས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།

　རྒྱུ་དམིགས་ནས་ནི་དགའ་བ་དང་། །　　རྟེན་ལ་དེ་རྗེས་དྲན་པ་དང་། །　　འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་འདོད་པ་དང་། །　　ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་བཞིན་མོས་པའོ། །61　

དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་དམིགས་ནས་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནས་བདག་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་དམིགས་ནས་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། རེ་ཞིག་དང་པོ་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ལ་གནས་པ་བདག་ཉིད་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་མཐོང་བ་དང་། རྒྱུ་དམིགས་ནས་དགའ་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁམས་བརྟས་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ལ་གནས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་དེའི་འོག་ཏུ་རྟེན་ལ་དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བདག་ཉིད་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་དང་འདི་སྙམ་དུ་འདི་སྐད་བདག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོད་པས་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའམ་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི་གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ཅིག །གཞན་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཐབས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་འོག་ཏུ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་པ་བཞིན་དུ་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་མོས་སོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་གོ་རིམས་ནི་དེ་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱའོ། །

　མཐུ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་དག་གིས། །　　དགའ་དང་ངེས་པར་མི་སྐྱོ་དང་། །　　མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ལ། །　　སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །62　

མཐུས་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་དག་པར་མཐོང་ནས་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ནི། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་། ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་དང་། རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ངེས་པར་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འབབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངེས་པར་སྐྱོ་བ་མེད་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ལ་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་འཆགས་པ་དང་། གཉེན་པོ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། དེའི་ཆེད་ཀྱི་ཆོས་བཤད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའོ། །

　རབ་དང་ཡང་དག་ནོད་པ་དང་། །　　གཞན་ལ་སྦྱིན་པར་འདུན་པ་དང་། །　　གོ་ཆ་དང་ནི་སྨོན་ལམ་དང་། །　　མངོན་པར་དགའ་དང་བྱ་བའི་ཡིད། །63　

མོས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆེད་ཀྱི་ཆོས་དང་དོན་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཡང་དག་པར་ནོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཆོས་དེ་ཉིད་ལ་མི་སྨོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པ་ལས་བརྩམས་ནས། སྦྱིན་པར་འདུན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། གཞན་དག་ལ་ཆོས་དང་དོན་རབ་ཏུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་གོ་ཆ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་གྱོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཀྱེ་མ་བདག་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཁོ་ན་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཐབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དག་གིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

　སྦྱིན་སོགས་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་ནི། །　　མཐུ་ཐོབ་པ་དང་ཡོངས་སྨིན་དང་། །　　མཆོད་པ་དང་ནི་བསྟེན་པ་ལ། །　　ཡང་དག་སྤྲོ་བ་མཆོག་དང་བརྩེ། །64　

སྤྲོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་པོ࿒སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་བར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་མཐུ་ཐོབ་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ཁོ་ནས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་སྦྱོར་བས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། མཆོད་པ་སྟེ། སྦྱིན་པས་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིའི་མཆོད་པ་དང་། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འདོམས་པའི་དོན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བརྩེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞིས་ཡིན་ཏེ༑ སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པས་བྱམས་པ་དང་། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་དང་འགྲོགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། སེམས་ཅན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་དང་། དེ་དག་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་མོས་པའི་སྒོ་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །

　མ་བྱས་ངན་པར་བྱས་པ་ལ། །　　ངོ་ཚ་འགྱོད་དང་ཡུལ་ལ་དགའ། །　　སྐྱོ་ལ་དགྲ་བོའི་འདུ་ཤེས་དང་། །　　འགོད་དང་བརྗོད་པའི་བློ་གྲོས་སོ། །65　

ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་ཆོས་ལས་བརྩམས་ཏེ། ངོ་ཚ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་པ་འམ། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་འམ། ལོག་པར་བྱས་པ་དག་ལ་ངོ་ཚ་བའོ། །ངོ་ཚ་ནས་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡུན་མི་རིང་བར་འགྱོད་པར་བྱེད་དོ༑ །མགུ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོ་བ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བས་སྐྱོ་བ་ལ་དགྲ་བོའི་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགོད་པར་འདུན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་འགོད་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ལ་སྣོད་ཇི་ལྟ་བ࿒བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

　སྦྱིན་སོགས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །　　རྟེན་ཡིན་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་མིན། །　　གཉིས་པོ་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ནི། །　　ཡོན་ཏན་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག །66　

རྟེན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་རྟེན་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་གྱི། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེར་སྣ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དུ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །

　བསགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིས། །　　དགའ་དང་དོན་ཆེན་མཐོང་བ་དང་། །　　རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་དང་། །　　དེ་འཛིན་རྐྱེན་དང་ཕྲད་འདོད་པ། །67　

བསགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསགས་ན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོའི་དོན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པའི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛིན་པར་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆེད་ཀྱི་ཆོས་དང་དོན་འཛིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐྱེན་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

　ལོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་བདུན། །　　སྤོང་བའི་མཐུ་ནི་ཐོབ་པ་དང་། །　　ངོ་མཚར་ངོ་མཚར་མེད་པ་ལ། །　　འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་དོ། །68　

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་བདུན་སྤོང་བའི་མཐུ་ཐོབ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ལོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་བདུན་ནི་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དང་། ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བར་ལོག་པར་འཛིན་པ་གཉིས་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཏུ་ལོག་པར་འཛིན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མ་ཞི་བར་ལོག་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་སྟོན་ཏོ། །ངོ་མཚར་ལ་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་བཞི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཡུན་རིང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ལན་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་ལྟ་བའི་འདུ་ཤེས࿒སོ། །ངོ་མཚར་མེད་པ་ལ་ཡང་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་བཞི་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། ངོ་མཚར་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཡུན་རིང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཡོད་ན་རང་དང་གཞན་ལ་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང་། དེ་དག་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་ལས་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྙེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལན་ལ་རེ་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་འཐོབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་ཉིད་དོ། །

　སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པ་དང་། །　　བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་དང་། །　　གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལན་རེ་དང་། །　　གསུམ་དུ་སྨོན་དང་རྒྱུན་དུའོ། །69　

སྙོམས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་རེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་འཇུག་པས་སོ། །སྨོན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། སེམས་ཅན་དག་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་གནས་གསུམ་དུ་སྨོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་མཐར་ཐུག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མཐར་ཐུག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་སྨོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་དུས་དོན་ཡོད་པར࿒བྱེད་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

　སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །　　ཚུ་རོལ་མི་གནས་སེམས་པ་དང་། །　　དེས་དམན་དར་བའི་སེམས་ཅན་ལ། །　　མི་དགའ་བ་དང་རབ་དགའ་བའོ། །70　

ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚུ་རོལ་དུ་མི་གནས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། སེམས་ཅན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་དམན་པ་རྣམས་ལའོ། །དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། སེམས་ཅན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་དར་བ་རྣམས་ལའོ། །

　སྒོམ་པ་བཅོས་དང་ཡང་དག་ལ། །　　མ་དད་པ་དང་དད་པ་དང་། །　　དང་དུ་མི་ལེན་ཡིད་བྱེད་དང་། །　　ལུང་བསྟན་ངེས་པར་དགའ་བའོ། །71　

མ་དད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་བསྒོམ་པ་ལའོ། །དད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ལའོ། །དང་དུ་མི་ལེན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་འདུལ་བར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལུང་བསྟན་པ་འཐོབ་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ངེས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་འཐོབ་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ༑ །

　ཕྱི་མའི་ཚེ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །　　འཇུག་སེམས་མཉམ་པར་ལྟ་བའི་ཕྱིར༑ །　　མཆོག་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིས། །　　བདག་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ངེས་འཛིན་ཕྱིར། །72　

ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཕན་ཆད་འགྲོ་བ་གང་དུ་སོན་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་བདག་ལྷན་ཅིག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྟག་ཏུ་བྱ་བར་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆོག་གི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པས་བདག་ཉིད་གཙོ་བོའི་ངོ་བོར་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【C2 總終偈 k.73】

　ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུའི་རྒྱུས་བྱུང་བ། །　　དགེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་འདི་དག །　　རྟག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །　　ཁམས་ནི་བརྟས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །73　

ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཇུག་སྡུད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟེ་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【B16 明求法之差別 (dharmaparyeṣṭibheda) k.74-75】

ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　རྒྱས་དང་ལྷག་པའི་བསམ་དང་ཆེན་པོ་ནི། །　　བརྟན་པའི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཡིན་པར་འདོད། །　　དེ་དག་གི་ནི་སྤང་དང་བཅས་པ་དང་། །　　སྤང་བ་མེད་དང་དེ་བཞིན་དབང་འབྱོར་པའོ། །74　

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚོལ་བ་ནི། །　　སྐུ་མེད་པ་དང་བཅས་དང་སྐུ་ཐོབ་དང་། །　　སྐུ་ཡོངས་རྫོགས་དང་ང་རྒྱལ་མང་བ་དང་། །　　ང་རྒྱལ་ཕྲ་དང་ང་རྒྱལ་མེད་པར་འདོད། །75　

ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་སྟེ། རྒྱས་པ་ནི་ཐོས་པ་ལ་མོས་པ་རྒྱས་པས་སོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་རྒྱུན་གྱིས་སོ། །ཆེན་པོ་ནི་དབང་འབྱོར་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །སྤང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་དང་པོའོ། །སྤང་བ་མེད་པ་ནི་གཉིས་པའོ༑ །དབང་འབྱོར་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །སྐུ་མེད་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་དང་བཅས་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པ࿒ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །སྐུ་ཐོབ་པ་ནི་ས་བདུན་པོ་དག་ལའོ། །སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ལའོ། །ང་རྒྱལ་མང་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལའོ། །ང་རྒྱལ་ཕྲ་བ་ནི་ས་བདུན་པ་དག་ལའོ། །ང་རྒྱལ་མེད་པ་ནི་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ལའོ། །

【B17 明求法之因性 (dharmahetutva-pa.) k.76】

རྒྱུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བསྟན་བཅོས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མིན་ལ། །　　མཚན་དང་དེ་བཞིན་ནད་མེད་དང་། །　　མངོན་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་དང་། །　　དེ་ཟད་མི་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ། །76　

ཆོས་ནི་གཟུགས་ལ་ནི་མཚན་གྱི་རྒྱུའོ། །གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ནད་མེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་གི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚངས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཀོན་པའི་དོན་གྱིས་རིན་པོ་ཆེའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ཆུད་མི་ཟ་བའི་དོན་གྱིས་ནོར་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་དོན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མཚན་རྣམས་ནི་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་རིན་པོ་ཆེར་འདུ་ཤེས་སོ། །ནད་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨན་དུ་འདུ་ཤེས་སོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནོར་དུ་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་དག་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འདུ་ཤེས་ཏེ། ཟད་པས་འཇིགས་པ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །

【B18 明求分別 (vikalpa-pa.) k.77】

རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མེད་དང་ཡོད་པ་དང་། །　　སྒྲོ་འདོགས་སྐུར་པའི་རྟོག་དང་གཅིག་ཉིད་དུ་མ་ཉིད། །　　རང་དང་ཁྱད་པར་རྟོག་དང་མིང་དོན་ཇི་བཞིན་དུ། །　　མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་ཡང་དག་སྤང་བར་བྱ། །77　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པར་རྟོག་པ࿒རྣམ་པ་བཅུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་ཤཱ་རིའི་བུ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་གི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་གཟུགས་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད། འགག་པ་ཡང་མེད། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མེད། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་མིང་ནི་བཅོས་མ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བར་མིང་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མིང་དེ་དག་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ན་མངོན་པར་མི་ཞེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཇི་ལྟ་བར་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །

【B19 總終偈 (nigamanaśloka) k.78】

　དེ་ལྟར་བློ་གྲོས་དགེ་བ་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་བསྟེན་ནས། །　　དེ་བཞིན་ཉིད་བཅས་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་བཙལ་བ། །　　དེ་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པར་འགྱུར། །　　དེ་ནི་རྒྱ་མཚོ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་གང་། །78　

མཇུག་སྡུད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་ཏེ། ཐབས་ཀྱིས་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ནི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ༑ །རང་གི་དོན་གྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་རྒྱ་མཚོ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་གང་བའི་ཕྱིར་རོ། །

ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A12 說法品（弘法品）第十二（二十四偈） 大科十一】

【B1 明遮慳 (mātsaryapratiṣedha) k.1】

ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སེར་སྣ་དགག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བརྟན་པ་རྣམས་ནི་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཚེགས་ཆེས་རྙེད་ཅིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་དག །　　རབ་དགའི་ཡིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་རྣམས་རྒྱ་ཆེན་རྟག་གཏོང་ན། །　　ཆོས་ཡངས་སྐྱེ་དགུ࿒རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཕན་བྱེད་ཚེགས་ཆེས་རྙེད་མིན་ཞིང་། །　　ཤིན་ཏུ་བཏང་ཡང་ཟད་མེད་འཕེལ་འགྱུར་བ་ལྟ་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་སྨོས་ཅི་དགོས། །1　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སྙིང་རྗེས་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཚེགས་ཆེན་པོས་རྙེད་ཅིང་ཟད་པར་འགྱུར་བས་སྙིང་པོ་མེད་པ་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་གཏོང་ན། ཆོས་གང་ཞིག་ཚེགས་ཆེན་པོས་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཤིན་ཏུ་བཏང་ཡང་ཟད་པ་མེད་ལ། འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།

【B2 明說法有效無效 (dharmanāirarthakyasārthakya) k.2-3】

ཆོས་ལ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དང་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　གང་ཕྱིར་སོ་སོ་རང་རིག་བྱ་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་མ་བསྟན། །　　ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་སྦྲུལ་ཆེན་ལྟ་བུས་རིགས་བཤད་དབུགས་འདྲའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས། །　　སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཀུན་ནས་དྲངས་ཏེ་ཉིད་ཞི་ཞལ་གྱི་སྒོ། །　　རྣམ་པར་དག་པ་རྒྱ་ཆེན་ཐུན་མོང་ཟད་མི་ཤེས་ལ་ཡང་དག་བཀོད། །2　

དེ་ལ་སྦྲུལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཞི་བ་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་དག་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བ་དང་། གཏན་དུ་བའི་ཕྱིར་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །

　དེ་ལྟས་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་སྒོམ་པ་གང་ཡིན࿒དེ་ནི་དོན་མེད་མིན། །　　དེ་ལྟས་བདེ་བར་གཤེགས་ཀྱི་བསྟན་པ་གང་ཡིན་དེ་ཡང་དོན་མེད་མིན། །　　གལ་ཏེ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མཐོང་འགྱུར་ན་སྒོམ་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །　　གལ་ཏེ་མ་ཐོས་པར་ཡང་སྒོམ་འཇུག་འགྱུར་ན་བསྟན་པ་དོན་མེད་འགྱུར༑ །3　

དེ་ལྟ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་པ་ཡང་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རིགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ནས་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པ་དང་། བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ན་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【B3 明說法分別 (deśanāvibhāga) k.4】

སྟོན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སེམས་དཔའ་མཆོག་གི་སྟོན་པ་ནི། །　　ལུང་དང་རྟོགས་དང་དབང་འབྱོར་ལས། །　　ས་དང་གཟུགས་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། །　　ནམ་མཁའ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཡིན། །4　

དེ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ལས་ནི་ས་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡིན་པའོ། །གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལས་ནི་ཤིང་དང་སིལ་སྙན་ལ་སོགས་པའི་བར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【B4 明說法成就 (deśanāsaṃpatti) k.5-6】

སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　རྒྱ་ཆེ་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བ་དང་། །　　གཟུང་འོས་དེ་ཉིད་གཉིས་སྟོན་པ། །　　འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །　　སྟོན་པ་ཕུན་ཚོགས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །5　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་འཕགས་པ་ཚངས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་བཞི་པོ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྦྱངས་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའི་དོན་བཞི་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་གིས་ནི་མང་དུ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བ་སྟེ། གཞན་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པས་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་འོས་པའོ། །བཞི་པས་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །

　སེམས་དཔའ་མཆོག་གི་སྟོན་པ་ནི༑ །　　འཇམ་ཞིང་རྒྱགས་བྲལ་མི་སྐྱོ་བ། །　　གསལ་ཞིང་སྣ་ཚོགས་རིགས་པ་དང་། །　　འགོ་ཞིང་ཟང་ཟིང་མེད་ཀུན་འགྲོ། །6　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ་འདི་ལ་འཇམ་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བརྒལ་བ་ལ་ཚིག་རྩུབ་མོ་མི་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་བསྟོད་དམ་གྲུབ་ན་རྒྱགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྐྱོ་བ་ནི་དུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་ནི་ཟད་པར་སྟོན་པས་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཚོགས་ནི་མི་ཟློས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ནི་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགོ་བ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ༑ །ཟང་ཟིང་མེད་པ་ནི། དད་པའི་ལྷག་པར་བྱ་བ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ཅར་ལ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【B5 明語成就 (vāksaṃpatti) k.7】

ཚིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རྒྱལ་སྲས་ཚིག་ནི་མི་ཞན་པ། །　　སྙན་ཞིང་ལེགས་བཤད་གྲགས་པ་དང་། །　　ཅི་རིགས་པ་དང་ཟང་ཟིང་མེད། །　　རན་ཞིང་དེ་བཞིན་ཡངས་པ་ཡིན། །7　

མི་ཞན་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་པ་སྟེ། འཁོར་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙན་པ་ནི་སྙན་ཞིང་འཇེབས་པའོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པར་གསལ་བ་སྟེ། ཡི་གེ་ལེགས་པར་ངེས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གྲགས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་རིགས་པ་ནི་མཉན་པར་འོས་པ་སྟེ། གདུལ་བྱ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པ་ནི་བརྟེན་པ་མེད་པ་སྟེ། རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རན་པ་ནི་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་སྟེ། རན་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡངས་པ་ནི་གཏུགས་པ་མེད་པའོ། །

【B6 明字成就 (vyānjanasaṃpatti) k.8-9】

ཡི་གེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　བསྟན་དང་དེ་བཞིན་བཤད་པ་དང་། །　　ཐེག་དང་མཐུན་དང་བདེ་བ་དང་། །　　གྲགས་པ་དང་ནི་ཅི་རིགས་དང་། །　　ངེས་པར་འབྱུང་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། །8　

བསྟན་པ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་རིགས་པ་སྟེ། རིགས་པ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་སྟེ། བསྟན་པ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་དང་མཐུན་པ་ནི་མཐུན་པ་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ་ཅར་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ནི་རུང་བ་སྟེ། སྒྲ་ཉམ་ང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲགས་པ་ནི་འབྱོར་པ་སྟེ༑ དོན་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་རིགས་པ་ནི་འཕྲོད་པ་སྟེ། གདུལ་བྱ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འཚམ་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆེད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཐུན་པ་ནི་འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཏེ། སློབ་མའི་འཕགས་པའི་ལམ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

　དེ་མདོར་སེམས་དཔའ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི། །　　ཡི་གེ་ཕུན་ཚོགས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །　　བདེ་གཤེགས་གསུང་ནི་མཐའ་ཡས་ཏེ། །　　ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་བསམ་མི་ཁྱབ། །9　

ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི། གསང་བ་པའི་བདག་པོས་བསྟན་པ་ལས༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་བསྟན་པ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་སྟེ༑ མཉེན་པ་དང་། འཇམ་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་དུ་འཐད་པ་དང་། དག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མཉེན་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇམ་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་རེག་ན་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་དོན་བཟང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་དུ་འཐད་པ་ནི་ཡི་གེ་བཟང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་གོང་ན་མེད་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་། བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་བློ་གྲོས་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟ་བ་འཇོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །࿒མཉན་པར་འོས་པ་ནི་སྒྲུབ་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཚུགས་པ་ནི་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བརྫི་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྙན་པ་ནི་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུལ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྩུབ་པ་ནི་བསླབ་པ་བཅའ་བའི་ཐབས་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བརླང་བ་ནི་དེ་ལས་འདས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དུལ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱིས་འདུལ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣར་སྙན་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་སིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་ལོག་པར་ངེས་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གསལ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་རྣམས་དགའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་བསམ࿒དུ་རུང་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ནི་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ནི་གདུལ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟློས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེང་གེའི་སྒྲའི་ཤུགས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གླང་པོ་ཆེའི་སྒྲ་སྐད་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་ནི་བརྗིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀླུའི་དབང་པོའི་སྒྲ་ནི་གཟུང་བར་འོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་ཟའི་གླུ་དབྱངས་ནི་སྙན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀ་ལ་པིང་ཀའི་སྒྲ་དབྱངས་ནི་རྣོ་བ་དང་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ནི་ཐག་རིང࿒པོར་གྲག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤང་ཤང་ཏེའུའི་སྒྲ་དབྱངས་སུ་གྲག་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བཀྲ་ཤིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷའི་དབང་པོའི་སྒྲ་དབྱངས་ལྟར་སྙན་པ་ནི་མི་འདའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྔའི་སྒྲ་ནི་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཁེངས་པ་ནི་བསྟོད་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམའ་བ་ནི་སྨད་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལུང་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ༑ །ཚིག་ཟུར་ཆག་མེད་པ་ནི་བསྙེལ་ཏེ་མི་གསུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཚང་བ་མེད་པ་ནི་གདུལ་བའི་བྱ་བ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཞུམ་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཞན་པ་ནི་བསྙེངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པ་ནི་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབ་དང་བཅས་པའི་ཆེད་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དེ་དག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་ཆགས་པ་ནི་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། གསུང་གཅིག་ལས་སྒྲའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཅིག་ལས་དོན་དུ་མའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྨད་པ་ནི་དམ་བཅས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འགྱུར་བ་ནི་དུས་ལ་བབ་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རྟབས་པ་ནི་རྟབ་རྟབ་པོར་མི་གསུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་ཀུན་ཏུ་གྲག་པ་ནི་འཁོར་ཉེ་བ་དང་རིང་བས་མཚུངས་པར་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ༑ །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་དཔེའི་ཆོས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【B7 明說法大威德 (deśanāmāhātmya) k.10-13】

སྟོན་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ།

　ངག་ཚིག་ཤིན་ཏུ་རིགས་པ་དང་། །　　བསྟན་དང་རྣམ་འབྱེད་ཐེ་ཚོམ་གཅོད། །　　ལན་མང་བྱེད་དང་ལྡན་པ་ནི། །　　མགོ་སྨོས་རྣམ་སྤྲོས་གོ་རྣམས་ལ། །10　

བརྗོད་པ་ནི་ངག་གིས་སོ། །འདོགས་པ་ནི་ཚིག་ཤིན་ཏུ་རིགས་པ་དག་གིས་སོ། །རབ་ཏུ་འཇོག་པ་དང་། རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་འབྲེལ་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བཤད་པ་ལ་ངེས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོན་པ་ནི་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་རྣམས་ལའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྤྲོས་ན་གོ་བ་རྣམས་ལའོ། །

　སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་འདི། །　　འཁོར་གསུམ་གྱིས་ནི་དག་པ་སྟེ། །　　འདི་ནི་ཉེས་པ་བརྒྱད་དག་དང་། །　　བྲལ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །11　

འཁོར་གསུམ་གྱིས་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་སྟོན་པ་སྟེ། ངག་དང་ཚིག་དག་དང་། ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་སྟེ། བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་། གང་དག་ལ་སྟོན་པ་སྟེ། མགོ་སྨོས་པ་དང་རྣམ་པར་སྤྲོས་ན་གོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་སྟོན་པ་འདི་ཉིད་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉེས་པ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།

　ལེ་ལོ་དང་ནི་མི་འགོ་བ། །　　སྐབས་མི་འབྱེད་དང་མ་ངེས་དང་། །　　ཐེ་ཚོམ་དག་ནི་མི་གཅོད་དང་། །　　དེ་དང་བྲལ་བ་བརྟན་མི་བྱེད། །12　

ཉེས་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ལེ་ལོ་དང་། མི་འགོ་བ་དང་། གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་དང་། དོན་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ཐེ་ཚོམ་མི་གཅོད་པ་ཉིད་དང་། དེ་དང་བྲལ་བ་བརྟན་པོར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །

　སྐྱོ་བ་དང་ནི་སེར་སྣ་ཉིད། །　　འདི་དག་གཏམ་གྱི་ཉེས་པར་འདོད། །　　དེ་དག་མེད་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །　　བཤད་པ་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར། །13　

སྐྱོ་བ་དང་ནི་གང་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །སེར་སྣ་ཉིད་ནི་ཟད་པར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【B8 明義成就 (arthasaṃpatti) k.14-15】

དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　དད་དང་དགའ་དང་བློ་རྣམས་ཀྱི། །　　རྒྱུ་ཕྱིར་ཆོས་འདི་དགེ་བ་ཡིན། །　　དོན་རྣམ་གཉིས་ལྡན་གཟུང་སླ་དང་། །　　ཡོན་ཏན་བཞི་ལྡན་ཚངས་སྤྱོད་སྟོན། །14　

　གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ལྡན་པ་དང་། །　　ཁམས་གསུམ་ཉོན་མོངས་རྣམ་སྤོང་རྫོགས་བྱེད་དང་། །　　ངོ་བོ་ཉིད་དག་དྲི་མ་དག་པ་སྟེ། །　　ཚངས་སྤྱོད་ཡོན་ཏན་བཞི་ལྡན་ཡིན་པར་འདོད། །15　

ཡོན་ཏན་བཞི་ལྡན་གྱི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཆོས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དག་གིས་དད་པ་དང་དགའ་བ་དང་། བློའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་། བར་དང་ཐ་མར་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དད་པ་ནི་མོས་པ་དང་ཡིད་ཆེས་པའོ། །དགའ་བ་ནི་རིགས་པས་ངེས་པར་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་ནུས་པར་རིག་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །བློ་ནི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའོ། །དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་དེའི་ཕྱིར་དོན་བཟང་པོ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་སླ་བས་དེའི་ཕྱིར་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་བཞི་ལྡན་གྱི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མ་འདྲེས་པ་ནི་གཞན་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ནི་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་ནས་ཟག་པ་ཟད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【B9 明四種甚密意分別 (abhisaṃdhivibhāga) 二】

【C1 正明 k.16-17（應為k.16）】

ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　གཞུག་པ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། །　　མཚན་ཉིད་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་གཞན། །　　གཉེན་པོ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། །　　བསྒྱུར་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་སྟེ། །16　

【C2 別明對治甚密意 k.19-23（應為k.17）】

　ཉན་ཐོས་དང་ནི་ངོ་བོ་ཉིད། །　　དེ་བཞིན་ཉེས་པ་གདུལ་བ་དང་། །　　བརྗོད་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ལ་ནི། །　　ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞི། །17　

སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཤད་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའོ། །དེ་ལ་གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མི་སྐྲག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་ཉེས་པ་རྣམས་གདུལ་བར་བྱ་བ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། སྒྲིབ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཐེག་པ་མཆོག་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་བཤད་པའི་ཞར་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ༑ །བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་བརྗོད་པ་ཟབ་མོ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ལེགས་པར་གནས། །ཉོན་མོངས་པས་ནི་རབ་ཉོན་མོངས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་གིས་བློ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་ལ་སྙིང་པོར་འཛིན་པ་སྟེ། གཙོ་བོར་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཆིག་གོ། །སྙིང་པོ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ལེག་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། གཙང་བ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་བཟློག་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པས་ནི་རབ་ཉོན་མོངས༑ །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡུན་རིང་པོར་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་ངལ་བས་ཤིན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ནོ། །

【B10 明四種意趣分別 (abhiprāyavibhāga) k.18（應為k.18-23）】

དགོངས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　མཉམ་པ་ཉིད་དང་དོན་གཞན་དང་། །　　དེ་བཞིན་དུ་ནི་དུས་གཞན་དང་། །　　གང་ཟག་གི་ནི་བསམ་པ་ལ། །　　དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་ཤེས་བྱ། །18　

དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ནི། འདི་ལྟར་ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་རོ། །དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི། འདི་ལྟར་གང་དག་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་དག་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དུས་གཞན་ན་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི། འདི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཉིད་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་བསྔགས་ལ་ཆུང་ངུས་ཆོག་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་སྨད་པ་ལྟ་བུའོ། །

ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་བསྡུས་པ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་བླངས་ཏེ། སྨྲས་པ།

　སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་དང་། །　　ལེ་ལོ་ཅུང་ཟད་ཆོག་འཛིན་དང་། །　　ང་རྒྱལ་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་དང་། །　　འགྱོད་དང་མ་ངེས་ལྡོག་པ་ནི། །19　

　སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྟེ༑ །　　དེ་ཡི་གཉེན་པོར་ཐེག་མཆོག་གསུངས། །　　དེས་དེའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡི། །　　ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོངས་པར་འགྱུར། །20　

　གང་ཞིག་ཚིག་གམ་དོན་སྒོ་ནས། །　　ཚིགས་བཅད་གཉིས་འཛིན་རབ་སྦྱོར་བ། །　　སེམས་ཅན་བློ་ལྡན་མཆོག་དེ་ཡིས། །　　ཡོན་ཏན་རྣམ་བཅུ་ཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །21　

　ཁམས་ནི་ཟད་པར་བརྟས་པ་དང་། །　　འཆི་བའི་ཚེ་ན་རབ་དགའ་མཆོག །　　ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། །　　ཀུན་ཏུ་ཚེ་རབས་དྲན་པ་དང་། །22　

　སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཕྲད་པ་དང་། །　　དེ་ལས་ཐེག་མཆོག་ཐོས་པ་དང་། །　　མོས་པ་བློ་དང་བཅས་པ་དང་། །　　སྒོ་གཉིས་བྱང་ཆུབ་མྱུར་འཐོབ་པའོ། །23　

སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་ལ་མ་ངེས་པ་ལྡོག་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ངེས་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ལྡོག་པའོ། །ཐེག་པ་མཆོག་གསུངས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ང་ཉིད་དེའི་དུས་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ལ་བརྙས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་འདི་སྙེད་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས࿒ན་གཟོད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྟགས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ལེ་ལོའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། གང་དག་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་དག་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟླ་འོད་དྲི་མེད་ཀྱི་མཚན་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལ་ལར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྨད་ལ། གཞན་དུ་ནི་བསྔགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར࿒གསུངས་པ་ནི། གང་དུ࿒སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་འབྱོར་པ་བསྔགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ང་རྒྱལ་སྤྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་ལའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྷག་པར་བསྔགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འགྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། གང་དག་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །མ་ངེས་པ་ལྡོག་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ལུང་བསྟན་པ་བཤད་པ་དང་། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁམས་ཟད་པར་བརྟས་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བརྟས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོ་གཉིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ནི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། རིམ་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་འཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །

【B11 明說法功德 (deśanānuśaṃsa) k.24】

སྟོན་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དེ་ལྟར་བློ་བཟང་སྐྱོ་བ་མེད་ལྡན་བརྩེ་བ་ཅན། །　　སྙན་པར་རབ་གྲགས་ཆོ་ག་བཟང་ཤེས་ལྡན་པ་ཡི། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་སྟེ། །　　བཤད་པས་སྐྱེ་བོའི་ནང་ན་ཉི་མ་བཞིན་དུ་ལྷམ། །24　

རྒྱུ་ལྔས་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། ཉི་མ་བཞིན་དུ་ལྷམ་པའི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདུན་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡ་མཚན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ལྔ་ནི། གང་གིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་དང་། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་དང་། གདུལ་བ་དང་འཚམ་པར་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །

བཤད་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A13 修行品（隨修品）第十三（二十九偈）大科八】

【B1 明修行分別 (pratipattivibhāga) 五】

【C1 知義 (yathārtham ājñāya) k.1】

སྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་སྟེ།

　བློ་ལྡན་གཉིས་ལ་ལོག་ཉིད་དང་། །　　ཡང་དག་ཉིད་རྣམས་སྤངས་གསུམ་གྱིས། །　　གང་ཟག་དང་ནི་ཆོས་དག་ལ། །　　བདག་མེད་རྣམ་གཉིས་ཀུན་ཤེས་ནས། །1　

ཇི་སྐད་དུ། དོན་ཀུན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཀུན་ཤེས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན། མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ལ་ལོག་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པ་ཉིད། སྤངས་པ་གསུམ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་ཡོད་པ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དག་གོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །

【C2 知法 (dharmam ājñāya) k.2】

　དོན་ཤེས་པས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །　　གཟིངས་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རིག །　　ཐོས་པས་ཆོག་པར་འཛིན་སྤོང་བ། །　　དེས་ན་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད། །2　

དེ་ལྟར་དོན་ཤེས་པ་ནི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟིངས་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། དེས་ན་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །

【C3 隨法 (dharmānudharmapratipanna) k.3】

　སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་པ་ཡིས། །　　དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཉིས་རྟོགས་ནས། །　　ཤེས་པ་དེ་ཡོངས་རྫོགས་བྱའི་ཕྱིར། །　　མཐུན་པའི་ཆོས་ནི་རབ་ཏུ་སྒྲུབ། །3　

སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དོན་དང་ཆོས་ཤེས་པ࿒རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེས་དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བདག་མེད་པ་གཉིས་རྟོགས་ནས། ཤེས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ༑ དེ་ལྟར་ན་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །

【C4 同得 (sāmīcīpratipanna) k.4】

　དེ་ནས་དེས་ནི་ས་དང་པོར། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་བདག་ཉིད། །　　ཀུན་དང་མཉམ་པར་འཇིག་རྟེན་ལས། །　　འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་མེད་འཐོབ། །4　

དེ་ནས་དེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐེག་པ་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་པོ་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ས་པ་རྣམས་དང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །

【C5 隨行 (anudharmacāritva) k.5-6】

　མཐོང་བས་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་རྣམས། །　　ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཟད་བྱས་ནས། །　　ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བྱའི་ཕྱིར། །　　སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །5　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

　རྣམ་འཇོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི༑ །　　ཡེ་ཤེས་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཡིས། །　　དེ་བཞིན་ས་ནི་ལྷག་མ་ལ། །　　མཐུན་པ་ཡི་ནི་ཆོས་སྤྱོད་དོ། །6　

ལྷག་མ་ས་ནི་མཐུན་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པར་འཇོག་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྣམ࿒པར་མི་རྟོག་པའོ། །ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་བར་ཆད་མེད་པས་སོ། །

【B2 明於修行不放逸所作 (pratipattāv apramādakriyā) 四】

【C1 依勝國土輪明 (pratirūpadeśavāsa-cakra) k.7】

སྒྲུབ་པ་ལ་བག་ཡོད་པར་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ།

　བློ་ལྡན་གང་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ། །　　ལེགས་པར་རྙེད་དང་གནས་བཟང་དང་། །　　ས་བཟང་བ་དང་གྲོགས་བཟང་དང་། །　　རྣལ་འབྱོར་བདེ་བའི་ཡོན་ཏན་ལྡན། །7　

མཐུན་པའི་ཡུལ་དུ་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་ལོ་བཞིས་བག་ཡོད་པར་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་མཐུན་པའི་ཡུལ་དུ་གནས་པ་སྟོན་ཏོ། །ལེགས་པར་རྙེད་པ་ནི་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པའི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཚེགས་ཆུང་ངུས་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་བཟང་བ་ནི་རྐུན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་དག་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བཟང་བ་ནི་ནད་མེད་པའི་ས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོགས་བཟང་པོ་ནི་གྲོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ༑ །རྣལ་འབྱོར་བདེ་བ་ནི་ཉིན་པར་འདུ་འཛི་ཉུང་ཞིང་ལྗན་ལྗིན་ཉུང་བའི་ཕྱིར་དང་། མཚན་མོ་སྒྲ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【C2 依善人輪明 (satpuruṣa-ca.) k.8】

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོས་མང་དང་། །　　བདེན་མཐོང་སྨྲ་མཁས་བརྩེ་བ་ཅན། །　　སྐྱོ་མེད་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ནི། །　　ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །8　

གཉིས་པ་འདིས་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། ལུང་དང་རྟོགས་པ་དང་། ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་དང་། སྙོམ་ལས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【C3 依自正願輪明 (ātmasamyakpraṇidhānatā-ca.) k.9】

　དམིགས་པ་བཟང་དང་སྟོན་པ་བཟང་། །　　ཐབས་བཟང་བ་དང་ངེས་འབྱུང་དང་། །　　སྦྱོར་བ་བཟང་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །　　ཡང་དག་སྨོན་ལམ་ཡིན་པར་བཤད། །9　

གསུམ་པ་འདིས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསྡུས་པ་སྟོན་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཚོགས་བསགས་པ་དང་། ཞི་གནས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུས་སུ་སྒོམ་པ་དང་། གོང་དུ་བྱ་བ་ཡོད་པས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་དང་། རྟག་ཏུ་དང་གུས་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【C4 依先福輪明 (pūrvakṛtapuṇyatā-ca.) k.10】

　དགའ་དང་དལ་བར་སྐྱེ་བ་དང་། །　　ནད་མེད་པ་དང་ཏིང་འཛིན་དང་། །　　རྣམ་པར་འབྱེད་པ་བྱེད་རྒྱུ་ནི། །　　སྔོན་ཆད་བསོད་ནམས་བྱས་པ་ཉིད། །10　

བཞི་པ་འདིས་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔས་སྔོན་བསོད་ནམས་བྱས་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། དགའ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་གང་གིས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཡུལ་དུ་གནས་ན་ཡང་དགའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དལ་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི། གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་མེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ནི། གང་གིས་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །

【B3 明依煩惱從煩惱出離 (kleśata eva kleśaniḥsaraṇaḥ) k.11-13】

ཉོན་མོངས་པ་ཁོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ།

　ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མ་གཏོགས་པ། །　　གང་ཕྱིར་ཆོས་མེད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །　　སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་ལས། །　　ངེས་འབྱུང་ཆགས་སོགས་ཡིན་པར་དགོངས། །11　

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ལས་མ་གཏོགས་པར་འདོད་ཆགས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ང་མི་སྨྲ་སྟེ། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྟོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་མིང་འཐོབ་ལ། དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་དགོངས་པ་ནི་དེ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

　ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མ་གཏོགས་པར། །　　གང་ཕྱིར་ཆོས་མེད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །　　ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བསྟན་པ་ལ། །　　བློ་ལྡན་དགོངས་པ་དེ་ཡིན་འདོད། །12　

མ་རིག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ནི་གཅིག་གོ་ཞེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསྟན་པ་དེར་ཡང་དགོངས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་དེ་དག་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

　གང་ཕྱིར་ཆགས་སོགས་དེ་ཉིད་ལ། །　　ཚུལ་བཞིན་འཇུག་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །　　དེ་ལས་རྣམ་གྲོལ་འགྱུར་དེས་ན། །　　དེ་ཡིས་དེ་དག་ལས་ངེས་འབྱུང་། །13　

འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་འཇུག་ན་དེ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་དག་གི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་འདི་ལ་དགོངས་པ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །

【B4 明遠離劣乘作意 (hīnayānamanasikāra-parivarjana) 二】

【C1 所成 (sādhya) k.14】

ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　སེམས་ཅན་ཆེད་དུ་དམྱལ་བའི་སྲིད་པར་གནས་པ་ཡིས། །　　སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་ཅིས་ཀྱང་རྒྱལ་སྲས་གནོད་བྱེད་མིན། །　　ཇི་སྲིད་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་གྱིས་ཐེག་པ་དམན་ཞུགས་པའི། །　　རྣམ་རྟོག་དགེ་བ་སྣ་ཚོགས་བློ་ལྡན་གནོད་བྱེད་ཡིན། །14　

【C2 能成 (sādhaka) k.15】

　བློ་དང་ལྡན་པ་དམྱལ་བར་གནས་པ་དུས་ཀུན་ཏུ། །　　བྱང་ཆུབ་དྲི་མེད་ཡངས་པའི་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་མིན། །　　ཐེག་པ་གཞན་ལ་རབ་བསིལ་རྣམ་རྟོག་བདག་ཕན་པ། །　　རབ་ཏུ་བདེ་བར་གནས་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད། །15　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ལ་གཅིག་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། གཉི་གའི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【B5 明遮怖畏無自性自性清淨 (niḥsvabhāvatā-prakṛtipariśuddhi-trāsapratiṣedha) 三】

【C1 示怖畏處 (trāsasthāna) k.16】

ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སྐྲག་པ་དགག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ།

　ཆོས་མེད་པ་དང་དམིགས་པ་དང་། །　　ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མེད་རྣམ་དག །　　སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་འདྲ་བ་དང་། །　　དེ་བཞིན་ནམ་མཁའ་འདྲར་ཤེས་བྱ། །16　

【C2 遮怖畏無自性 k.17】

　ཇི་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་བྲིས་པའི་རི་མོ་ལ། །　　མཐོན་དམན་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །　　ཡང་དག་མ་ཡིན་རྟོག་ལ་རྣམ་ཀུན་ཏུ། །　　གཉིས་པོ་རྟག་ཏུ་མེད་ཀྱང་སྣང་བར་འགྱུར༑ །17　

【C3 遮怖畏自性清淨 k.18-19】

　ཇི་ལྟར་ཆུ་རྙོག་པ་ལས་དངས་པ་ན། །　　དངས་པ་ཉིད་དེ་དེ་ལས་སྐྱེ་མིན་གྱི། །　　དེ་ནི་དེ་ལ་དྲི་མ་བྲལ་བར་ཟད། །　　དེ་བཞིན་རང་སེམས་དག་ལ་ཚུལ་དེ་ཉིད། །18　

　སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་འདོད། །　　དེ་ནི་གློ་བུར་ཉེས་པས་མ་རུང་བྱས། །　　ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་གཞན་པ་སེམས་གཞན་ནི། །　　འོད་གསལ་མ་ཡིན་རང་བཞིན་ལ་བརྗོད་དོ། །19　

ཆོས་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆོས་དམིགས་ཀྱང་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱིས་པ་རྣམས་སྐྲག་པའི་གནས་ཡིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མེད་ལ། ཕྱིས་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྐྲག་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་དེས་མི་སྐྲག་པ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རི་མོའི་མཐོན་དམན་དང་འདྲ་བ་དང་། ཆུ་རྙོག་པ་ལས་དངས་པ་དང་འདྲ་བར་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པས་ནི། སེམས་ཆུ་དང་འདྲ་བར་བསྒྲུབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་རང་བཞིན་གྱིས་དྭངས་པ་ལས་གློ་བུར་གྱི࿒རྙོག་པས་རྙོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བར་འདོད་པ་ལས་གློ་བུར་གྱི་ཉེས་པས་མ࿒རུང་བར་བྱས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པ་སེམས་གཞན་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། །རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་དུ་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ནི་འདིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【B6 明遮貪所生罪 (rāgajāpattipratiṣedha) k.20-23】

འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ལྟུང་བ་དགག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ།

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ལ། །　　བུ་གཅིག་པ་ལ་བྱ་བ་བཞིན། །　　རྐང་གི་ཁོང་ནས་བྱམས་པ་ཆེ། །　　དེ་ལྟས་རྟག་ཕན་བྱེད་པར་འདོད། །20　

　སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བྱེད་ཕྱིར། །　　དེ་ལ་ཆགས་སྐྱེས་ལྟུང་མི་འགྱུར། །　　འདི་ཡི་ཞེ་སྡང་རྣམ་ཀུན་དུ། །　　སེམས་ཅན་ཀུན་དང་འགལ་བར་འགྱུར། །21　

　ཇི་ལྟར་ཕུག་རོན་རང་གི་བུ་མཆོག་བྱམས། །　　རང་གི་བུ་དེ་ཉེ་བར་འཁྱུད་ནས་འདུག །　　དེ་འདྲ་བ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་འགལ་བ་ལྟར། །　　བརྩེར་བཅས་ལུས་ཅན་བུ་ལའང་དེ་དང་འདྲ། །22　

　གང་ཕྱིར་བྱམས་པ་དེ་ཕྱིར་ཁོང་ཁྲོ་འགལ། །　　གང་ཕྱིར་ཞི་བ་དེ་ཕྱིར་གནོད་སེམས་འགལ༑ །　　གང་ཕྱིར་དོན་བྱེད་དེ་ཕྱིར་སྒྱུ་སེམས་འགལ། །　　གང་ཕྱིར་སིམ་བྱེད་དེ་ཕྱིར་འཇིགས་བྱེད་འགལ། །23　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་སུ་དགོངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་དེས་བྱས་པའི་ལྟུང་བ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ཕུག་རོན་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི། དེ་འདོད་ཆགས་མང་བའི་ཕྱིར་བུ་ལ་བྱམས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩེ་བ་དང་བཅས་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་འགལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དང་། གནོད་པ་ཞི་བ་དང་། དོན་སྒྲུབ་པ་དང་། དགའ་བ་སྐྱེད་པས་སིམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་འགལ࿒ལ། དེའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་གནོད་པའི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཡང་འགལ་ལོ། །

【B7 明修行差別 (pratipattibheda) k.24-28】

སྒྲུབ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ།

　སྨན་བཟང་པོ་ལ་ནད་པ་བཞིན། །　　འཁོར་བ་ལ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད། །　　ནད་པ་ལ་ནི་སྨན་པ་བཞིན། །　　སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །24　

　བྲན་མ་གྲུབ་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །　　བདག་ཉིད་ལ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །　　ཟོང་ལ་ཚོང་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །　　འདོད་པ་དག་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །25　

　གོས་ལ་བཙོ་བླག་མཁན་བཞིན་དུ། །　　ལས་ལ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །　　བུ་གཞོན་པ་ལ་ཕ་བཞིན་དུ། །　　སེམས་ཅན་མི་འཚེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །26　

　མེ་དོན་གཉེར་བ་གཙུབ་ཤིང་ལྟར། །　　རྟག་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །　　ཡིད་བརྟན་བཞིན་དུ་ལྷག་པའི་སེམས། །　　མ་རྫོགས་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །27　

　སྒྱུ་མ་མཁན་ལྟར་ཤེས་བྱ་ལ། །　　ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །　　དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །　　ཇི་ལྟར་གང་དུ་སྒྲུབ་པར་འདོད། །28　

ཇི་ལྟར་གང་དང་གང་དུ་སྒྲུབ་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རོ། །གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པར་ཏེ། སོ་སོར་བརྟགས་ནས་འཁོར་བ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་སེམས་ལེགས་པར་འཆོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་གནོད་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྒོམ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་པར་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【B8 明三輪清淨修行 (pratipattitrimaṇḍalapariśuddhi) k.29】

སྒྲུབ་པའི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་ཆེན་ལྡན༑ །　　གཉིས་ཡོངས་སྨིན་པར་བྱ་ལ་རབ་བརྩོན་དེ། །　　རིམ་གྱིས་དྲི་མེད་མི་རྟོག་བློ་མཆོག་གིས། །　　སྒྲུབ་པ་བླ་ན་མེད་པར་རབ་ཏུ་འགྲོ། །29　

ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་སྒྲུབ་པ་པོ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་ཡོངས་སྨིན་པར་བྱ་ལ་རབ་བརྩོན་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་བདག་ཉིད་དོ། །

སྒྲུབ་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A14 教授品第十四（五一偈）大科6（十三）】

【B1 順解脫分 七】

【C1 (1)明信解增上 (adhimuktivardhana) k.1】

གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་སྟེ།

　བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ངེས་འབྱུང་ཞིང་། །　　མོས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བྱེད་པ། །　　ཇི་ལྟར་ཆུ་ཡིས་རྒྱ་མཚོ་བཞིན། །　　དགེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་རྫོགས། །1　

མོས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་སུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【C2 (2)明資糧積集 (saṃbhṛtasaṃbhāra) k.2】

　དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཚོགས་བསགས་པའི། །　　རྒྱལ་སྲས་གཟོད་ནས་དག࿒པ་པོ། །　　ལེགས་པར་ཤེས་ཤིང་སེམས་དགེ་བ། །　　སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །2　

གཟོད་མ་ནས་དག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ལྟ་བ་དྲང་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་ཤེས་པ་ནི་ཐོས་པ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དགེ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【C3 (3)明於法流三昧（世第一法）得教誡 (dharmasrotasy avavādaṃ lābhaḥ) k.3】

　དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ནི། །　　སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཞི་གནས་དང་། །　　ཡེ་ཤེས་ཡངས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །　　གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེན་རྙེད་པར་འགྱུར། །3　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【C4 (4)明六種心 (ṣaḍ cittāni) k.4-6】

　དེ་ནས་དང་པོར་སྡོམ་བརྩོན་དེ། །　　མདོ་ཡི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས། །　　མི་གཉིས་དོན་ནི་རྣམ་འབྱེད་པ། །　　མདོ་སོགས་མིང་ལ་སེམས་འཇོག་གོ། །4　

　དེ་ནས་དེ་ནི་རིམ་བཞིན་དུ། །　　ཚིག་རབ་དབྱེ་ལ་དཔྱོད་བྱེད་ཅིང་། །　　སོ་སོའི་ནང་ན་ཚུལ་བཞིན་དུ། །　　དེ་ཡི་དོན་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱོད། །5　

　དོན་དེ་དག་ནི་ངེས་གཟུང་ནས༑ །　　ཆོས་ལ་ཀུན་ནས་སྡོམ་པར་བྱེད། །　　དེ་ཡི་དོན་ནི་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །　　དེ་ནས་དེ་ནི་སྨོན་པར་བྱེད། །6　

དང་པོར་མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་མདོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ས་བཅུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སེམས་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་འདིས་ནི་སེམས་དྲུག་བསྟན་ཏེ། རྩ་བའི་སེམས་དང་། རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་སེམས་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་སེམས་དང་། ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་དང་། སྡོམ་པའི་སེམས་དང་། སྨོན་པའི་སེམས་སོ། །དེ་ལ་རྩ་བའི་སེམས་ནི་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མིང་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་སེམས་ནི། གང་གིས་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་སྒོ་ནས་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་སེམས་ནི། གང་གིས་དོན་དང་ཡི་གེ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དོན་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་དཔྱོད་པར་བྱེད་དེ། བགྲང་བ་དང་། འཇལ་བ་དང་། རྟོག་པ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པས་སོ། །དེ་ལ་བགྲང་བ་ནི་གྲངས་འཛིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། གཅིག་གི་ཕྱོགས་སོ། །ཚོར་བ་ནི་ཚོར་བ་དྲུག་གི་ཚོགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇལ་བ་ནི་གྲངས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པ་མེད་པར་འཚུམ་པར་འཛིན་པའོ། །རྟོག་པ་ནི་ཚད་མས་རྟོག་པའོ༑ །སོ࿒སོར་རྟོག་པ་ནི་བགྲང་བ་དང་། གཞལ་བ་དང་། བརྟགས་པའི་དོན་ལ་ལྟ་བའོ། །ཡི་གེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྤྱོད་པར་བྱེད་དེ། ཡི་གེ་ཚོགས་པ་རྣམས་དོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་། སིལ་བུ་རྣམས་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ནི་གང་གིས་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔྱད་པ་འམ༑ རྣམ་པར་དཔྱད་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ངེས་པར་འཛིན་པའོ། །སྡོམ་པའི་སེམས་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་དོན་རྩ་བའི་སེམས་ལ་བསྡུས་ཏེ། ཀུན་ནས་སྡོམ་པའི་རྣམ་པར་འབྱུང་བའོ། །སྨོན་པའི་སེམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དོན་ཏམ༑ དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏམ། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུའི་དོན་ཏམ། ས་ལ་འཇུག་པའི་དོན་ཏམ། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ཀྱང་རུང་། གང་གི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་དེ་ལ་འདུན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའོ། །འདི་སེམས་ཁོ་ན་དམིགས་པར་སྣང་བ་འབྱུང་གི །སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དམིགས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་ཤེས་ཀྱང་རུང་། མ་ཤེས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དམིགས་པ་ནི་སེམས་ཡིན་ཏེ། གཞན་མ་ཡིན་པས་སེམས་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་དམིགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །

【C5 (5)明十一作意 (ekādaśa manaskārāḥ) k.7-10】

　ཡིད࿒ཀྱི་བརྗོད་པས་རྒྱུན་ཆགས་སུ། །　　བཙལ་བྱ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ། །　　ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བརྗོད་མེད་པ། །　　རོ་གཅིག་པས་ཀྱང་དཔྱད་པར་བྱ། །7　

　ཆོས་ཀྱི་མིང་ནི་བསྡོམས་པའང་འདི། །　　ཞི་གནས་ལམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །　　ལྷག་མཐོང་ལམ་ནི་དེ་དོན་རྣམས། །　　རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །8　

　ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་ནི་དེ། །　　བསྡོམས་པ་ཡིན་པར་རྣམ་ཤེས་བྱ། །　　ཞུམ་པའི་སེམས་ནི་རབ་གཟུང་སྟེ། །　　རྒོད་པ་ཡང་ནི་ཞི་བར་བྱ། །9　

　དེ་ནས་དམིགས་པ་དེ་ལ་ནི། །　　མཉམ་པར་གྱུར་ན་བཏང་སྙོམས་གཞག །　　དེ་ལ་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་དང་། །　　གུས་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱ། །10　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་པོ་འདིས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་བསྟན་ཏེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་། རྟོག་པ་ཡང་མེད་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པ་དང་། ཞི་གནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། གུས་པར་བྱ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ༑ །

【C6 (6)明九種住心 (navākāracittasthiti) k.11-14】

　དམིགས་པ་ལ་ནི་སེམས་གཏད་ནས། །　　དེ་རྒྱུན་རྣམ་པར་གཡེང་མི་བྱ། །　　རྣམ་གཡེང་མྱུར་དུ་རྟོགས་བྱས་ནས། །　　དེ་ལ་སླར་ནི་གླན་པར་བྱ། །11　

　བློ་ལྡན་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང་། །　　སེམས་ནི་ནང་དུ་བསྡུ་བར་བྱ། །　　དེ་ནས་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །　　ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སེམས་གདུལ་ལོ། །12　

　རྣམ་གཡེང་ཉེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །　　དེ་ལ་མི་དགའ་ཞི་བར་བྱ། །　　བརྣབ་སེམས་ཡིད་མི་བདེ་བ་སོགས༑ །　　ལངས་པ་དེ་བཞིན་ཞི་བར་བྱ། །13　

　དེ་ནས་སྡོམ་བརྩོན་ཅན་གྱིས་ནི། །　　སེམས་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་བཅས། །　　རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བ་འཐོབ། །　　དེ་གོམས་པ་ལས་འདུ་མི་བྱེད། །14　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་པོ་འདིས་ནི་སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་དགུས་གནས་པའི་ཐབས་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་དགུ་ནི། སེམས་འཇོག་པར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད། ངེས་པར་འཇོག་པར་བྱེད༑ ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད། འདུལ་བར་བྱེད། ཞི་བར་བྱེད། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད། མཉམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །

【C7 (7)明得住心後得身心堪任性 二】

【D1 正明身心堪任性、靜慮最上堪任性 k.15-18】

　དེ་ནས་དེ་ཡི་ལུས་དང་སེམས། །　　ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཆེ་ཐོབ་ནས། །　　ཡིད་ལ་བྱེད་དང་བཅས་ཤེས་བྱ། །　　དེ་ཡིས་དེ་ནི་འཕེལ་བྱས་ནས། །15　

　འཕེལ་བ་རིང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིས། །　　དངོས་གཞིའི་གནས་པ་དེས་འཐོབ་བོ། །　　མངོན་ཤེས་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཏེ། །　　སྦྱངས་ན་ལས་སུ་རུང་བའི་མཆོག །16　

　བསམ་གཏན་ལས་འཐོབ་མངོན་པར་ཤེས། །　　མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་སྒོ་ནས་དེ། །　　སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ། །　　མཆོད་པའི་ཕྱིར་དང་མཉན་པའི་ཕྱིར། །　　འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་རྣམས་སུ་འགྲོ། །17　

　འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་དཔག་མེད་ལ། །　　བསྐལ་དཔག་མེད་པར་བསྙེན་བཀུར་བྱས། །　　དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་ཕྱིར། །　　སེམས་ནི་ལས་རུང་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །18　

བསམ་གཏན་ལས་སུ་རུང་བ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་མའི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【D2 明具淨地之前相五功德 k.19-22】

　དེ་ནས་དེ་དག་སྔོན་རོལ་དུ། །　　ཕན་ཡོན་ལྔ་ནི་འཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །　　དེས་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་སྣོད། །　　བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་འགྱུར་འདིའི། །19　

　ལུས་ལས་གནས་ངན་ལེན་པ་ཀུན། །　　སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཟད་འགྱུར༑ །　　ལུས་དང་སེམས་ནི་ཀུན་ཏུ་ཡང་། །　　ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་གང་བར་འགྱུར༑ །20　

　ཆོས་རྣམས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །　　ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་རྟོགས་འགྱུར༑ །　　ཡང་དག་པ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ནི། །　　མ་བརྟགས་པ་དག་རབ་ཏུ་མཐོང་། །21　

　དེ་བཞིན་ཆོས་སྐུ་རབ་རྫོགས་དང་། །　　རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །　　བློ་དང་ལྡན་པས་རྣམ་ཀུན་དུ། །　　རྟག་ཏུ་རྒྱུ་ཡོངས་འཛིན་པར་བྱེད། །22　

དེ་ནས་དག་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ཕན་ཡོན་ལྔ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་སའོ། །དེ་དག་ཐོབ་པས་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་སྣོད་ཉིད་འཐོབ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ནི་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྐུ་རབ་རྫོགས་དང་། །རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལས། གསུམ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདིའི་བར་དུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཡང་དག་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །

【B2 (8)順抉擇分 四】

【C1 煖位 k.23】

　དེ་ནས་དེ་འདྲར་གྱུར་པ་ཡི། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་གཞག་པས། །　　ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་མ་གཏོགས་པར། །　　དོན་ཀུན་རབ་ཏུ་མི་མཐོང་ངོ་། །23　

【C2 頂位 k.24ab】

　ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་བྱའི་ཕྱིར། །　　བརྩོན་འགྲུས࿒བརྟན་པོ་ཀུན་ཏུ་རྩོམ། །　　ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་ནས་ནི། །　　སེམས་ཙམ་ལ་ནི་གནས་པར་འགྱུར། །24　

【C3 忍位 k.24cd-26ab】

　དེ་ནས་དོན་ཀུན་སྣང་བ་ནི། །　　སེམས་སུ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར། །　　དེ་ཚེ་དེ་ཡི་གཟུང་བ་ཡི། །　　རྣམ་པར་གཡེང་བ࿒དེ་སྤངས་འགྱུར༑ །25　

【C4 世第一法 k.26cd-27】

　དེ་ནས་དེ་ལ་འཛིན་པ་ཡི། །　　རྣམ་པར་གཡེང་བ་འབའ་ཞིག་ལུས། །　　དེ་ཚེ་བར་ཆད་མེད་པ་ཡི། །　　ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མྱུར་དུ་རེག །26　

དེའི་འོག་ཏུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཏེ། ནམ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་དོན་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་གི །འདིའི་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བར་མཐོང་བ་ན། དེ་ནི་འདིའི་དྲོ་བར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཏེ། གང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཆུ་བོ་ཚ་སྒོ་ཅན་གྱི་མདོ་ལས། སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་བཟོད་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྣང་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་མི་གནས་པའི་བྱེད་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པོ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་འདིའི་རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་ནས་སེམས་ཙམ་ལ་གནས་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་ཁོ་ནར་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་དོན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཁོ་ནར་ཟད་ཀྱི། དོན་སེམས་ལས་གཞན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཚེ་ནི་འདིའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤངས་ལ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་འབའ་ཞིག་ལུས་སོ། །དེ་ནི་འདིའི་བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་མྱུར་དུ་རེག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་འདིའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །

ཅིའི་ཕྱིར་དེ་འདིའི་བར་ཆད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།

　འདི་ལྟར་དེ་ཡི་མཇུག་ཐོགས་སུ། །　　འཛིན་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤང་། །　　འདི་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ནི། །　　དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །27　

དེ་ལྟར་ན་འདི་དག་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །

【B3 見道 三】

【C1 (9)正明見道 k.28-29】

　དེ་ནས་དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས། །　　འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་མེད་པས། །　　རྣམ་པར་མི་རྟོག་དྲི་མ་མེད། །　　འཛིན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་འཐོབ། །28　

དེ་ཡན་ཆད་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་མེད་པ་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་དང་། དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

　དེ་འདིའི་གནས་ཡོངས་གྱུར་པ་སྟེ། །　　ས་ནི་དང་པོ་ཡིན་པར་འདོད། །　　འདིའི་དེ་བསྐལ་པ་དཔག་མེད་ཀྱིས། །　　ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར། །29　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【C2 (10)明見道之相安立 (lakṣaṇavyavasthāpana 十六心剎那) k.30-36】

　ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད། །　　རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་དེ་ཡི་ཚེ། །　　རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །　　བདག་དང་མཚུངས་པའི་སེམས་འཐོབ་སྟེ། །30　

　སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདག་མེད་དང་། །　　སྡུག་བསྔལ་དང་ནི་དོན་བྱ་དང་། །　　ལན་མི་རེ་ལ་འདི་སེམས་སྙོམས། །　　རྒྱལ་སྲས་གཞན་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །31　

ཆོས་ལ་བདག་མེད་པས་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་ནས་མཚུངས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་མཚུངས་པའི་སེམས་ཉིད་འཐོབ་སྟེ། བདག་མེད་པའི་མཚུངས་པ་ཉིད་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རང࿒དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ࿒སྤང་བར་བྱ་དགོས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་མི་རེ་བ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བདག་ཉིད་ལས་བཞིན་དུ་གཞན་ལས་ལན་མངོན་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

　དེས་ནི་ཁམས་གསུམ་འདུས་བྱས་རྣམས། །　　ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་པར། །　　ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་པ། །　　གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་མཐོང་། །32　

དེས་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་མཐོང་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་མེད་པ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །

　དེ་དག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ནི། །　　མཐོང་བའི་སྤང་བྱ་རྣམས་ལས་གྲོལ། །　　དེ་ནས་དེ་ཆེ་མཐོང་བའི་ལམ༑ །　　ཐོབ་པ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་བརྗོད། །33　

གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཐོང་ངོ་། །

　མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་ཤིང་། །　　དེ་བཞིན་ཡོད་པའི་སྟོང་ཉིད་དང་། །　　རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པས། །　　སྟོང་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །34　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ࿒ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་དབང་སྟེ། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་དེ་ལྟར་མེད་ཀྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡོད་དོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

　མཚན་མེད་གཞི་ནི་རྣམ་རྟོག་རྣམས། །　　ཡང་དག་ཟད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །　　སྨོན་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། །　　ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་གོ། །35　

མཚན་མ་མེད་པའི་གཞི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཟད་པ་ཡིན་ལ། སྨོན་པ་མེད་པའི་གཞི་དམིགས་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

　རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་པར། །　　རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ནི། །　　རྟག་ཏུ་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་དང་། །　　ལྷན་ཅིག་ཏུ་ནི་ཐོབ་པར་འདོད། །36　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ࿒རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འཐོབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【C3 (11)明得見道菩薩之大威德 k.37-41】

　གང་ཞིག་བློ་ཡིས་འགྲོ་བ་འདུས་བྱས་ཙམ། །　　བདག་མེད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱས་པ་ཙམ་ཤེས་ཏེ། །　　དོན་མེད་རང་བཞིན་བདག་ལྟ་རྣམས་སྤངས་ནས། །　　བདག་ཉིད་ཆེ་ལྟ་དོན་ཆེན་རྙེད་པ་གང་། །37　

　འདི་ན་བདག་ལྟ་མེད་པར་བདག་ཏུ་བལྟ། །　　སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱུར། །　　རང་ལ་ཕན་བྱས་བདག་ལ་ཇི་ལྟ་བར། །　　དོན་ཀུན་བྱེད་ལ་ལན་ཀྱང་རེ་བ་མེད། །38　

　གང་ཞིག་གྲོལ་བ་མཆོག་གིས་སེམས་གྲོལ་ལ། །　　འཆིང་བ་མི་བཟད་ཡུན་ཡང་རིང་པོར་བཅིངས། །　　སྡུག་བསྔལ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་མ་མཐོང་ཡང་། །　　རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་དང་བྱེད་པ་ཉིད༑ །39　

　འདི་ན་འཇིག་རྟེན་ཚེ་གཅིག་རང་སྡུག་བཀུར་མི་ནུས། །　　འཇིག་རྟེན་གནས་པ་སྲིད་དུ་གཞན་སྡུག་བསྔལ། །　　བསྡོམས་པ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ་བསམ་དུ་མེད༑ །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན། །40　

　རྒྱལ་སྲས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དགའ་བ་དང་། །　　བྱམས་པ་གང་ཡིན་སྦྱོར་དང་མི་སྐྱོ་གང་། །　　དེ་ནི་སྲིད་པ་དག་ན་ངོ་མཚར་ཆེ། །　　སེམས་ཅན་བདག་དང་མཚུངས་ཕྱིར་དེ་ལྟའང་མིན༑ །41　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བརྗོད་དེ། དོན་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པའོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་དོན་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་མཉམ་པའི་སེམས་རྙེད་པའི་ཕྱིར། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དོན་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད་པར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །རང་གི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེས་པས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའོ། །གྲོལ་བ་མཆོག་ནི་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པས་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལས་གྲོལ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་འཆིང་བ་མི་ཟད་པ་ཡུན་རིང་པོས་ཀྱང་བཅིངས་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་མ་མཐོང་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཡང་སྦྱོར་ལ། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྡོམས་པ་བཀུར་བར་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དགའ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེར་སྦྱོར་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཡང་ཆེ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་ཡང་མི་ཆེའོ། །

【B4 (12)修道 k.42-46】

　དེ་ནས་འདི་ནི་ལྷག་མ་ཡི། །　　ས་རྣམས་སྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ལ། །　　ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དག །　　བསྒོམ་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད། །42　

　རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ། །　　སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་སྦྱོང་བར་བྱེད། །　　གཞན་ནི་ཇི་བཞིན་རྣམ་འཇོག་པ། །　　སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་བྱེད། །43　

　གྲངས་མེད་གཉིས་ནི་རྫོགས་པ་ཡིས། །　　སྒོམ་པ་ཡི་ནི་ཚར་ཕྱིན་ཏེ། །　　སྒོམ་པ་ཐ་མ་ཐོབ་ནས་ནི། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་བསྐུར་བ། །44　

　རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །　　རྟོགས་པས་མི་ཤིགས་ཐོབ་ནས་ནི། །　　གནས་གཞན་གྱུར་པ་མཐར་ཐུག་པ། །　　སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་དང་། །45　

　གང་ལ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་ཀུན། །　　ཕན་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །　　རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི། །　　གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ། །46　

འདི་དག་གིས་ནི་སྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་གང་གིས་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་པ་སྟེ། གང་གིས་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྒོམ་པའི་ཐ་མ་མཇུག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ལ་ཉལ་གྱིས་མི་ཤིགས་པའི་དོན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ། དེའི་འོག་ཏུ་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། གང་ལ་གནས་ནས་འཁོར࿒བ་ཇི་སྲིད་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པ་འཐོབ་བོ། །

【B5 (13)明大威德 二】

【C1 明教誡大威德 (avavādamāhātmya) k.47-49】

　དེ་ལྟར་མཐོང་དཀའི་ཐུབ་པ་རྟག་མཐོང་བ། །　　ཐོས་པ་མཉམ་མེད་ལས་བྱུང་རབ་དང་བའི། །　　ཤུགས་ཀྱིས་རྟག་པར་ཤིན་ཏུ་སེམས་ཚིམ་པ། །　　ཇི་ལྟ་བུར་ན་དོན་ཆེན་འགྱུར་མ་ཡིན། །47　

　ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ། །　　དེ་བཞིན་གཤེགས་རྟག་མངོན་སུམ་འདོམས་མཛད་ཅིང་། །　　ཅོ་ནས་འདྲེན་བཞིན་ཉེས་པའི་ཚང་ཚིང་ནས། །　　ཚན་གྱིས་དྲངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་དོ། །48　

【C2 明教授大威德 (anuśāsanī-mā.) k.50】

　སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་རང་དོན་ཡང་དག་སྦྱོར་ལ་ལེགས་པར་བསྔགས་པ་དང་། །　　ལོག་པར་སྦྱོར་ལ་སྨོད་མཛད་གནས་དང་རྣམ་འབྱེད་ལྷུར་ལེན་མཆོག་གི་སེམས་ཅན་ལ། །　　གང་ཞིག་སྤངས་དང་བསྟེན་པས་བདེ་གཤེགས་བསྟན་པ་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཡོངས་འགྱུར་བ། །　　བར་ཆད་མཐུན་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་འདི་ན་སྟོན། །49　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་ནི་གདམས་ངག་གི་ཆེ་བ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་རྒྱུན་ལ་གདམས་ངག་འཐོབ་པ་དེས་ནི་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གང་གིས་ན་ཤིན་ཏུ་དང་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཚིམ་པར་བྱས་པ་འདི་སངས་རྒྱས་རྣམས་རྟག་ཏུ་མཐོང་བ་དེ་དོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐོས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

རྗེས་སུ་བསྟན་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་སྟོན་ཏེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང࿒གི་དོན་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་བསྔགས་པ་མཛད་པ་དང་། ལོག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་སྣོད་པ་མཛད་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ལ་དེ་དག་གི་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་། དེ་དག་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའོ། །གང་ཞིག་སྤངས་པ་དང་བསྟེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་མཐུན་པ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པའོ། །

　དེ་ནི་མཐོང་བར་རབ་དག་མི་རྟོག་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས། །　　འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་མནན་མུན་པ་ཆེན་པོ་ཡང་། །　　རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བསལ་ནས་ཉི་མ་ཆེན་པོ་དག །　　ཤར་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ལྷམ་མེའོ། །50　

【B6 總終偈 (nigamanaśloka) k.51】

　དེ་དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་བསགས་པས་རབ་གང་ཞིང་། །　　ཐུབ་པ་ལས་ནི་རྟག་ཏུ་གདམས་ངག་ཆེ་ཐོབ་པའི། །　　སེམས་དཔའ་མཆོག་ནི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་རབ་ཡངས་པ། །　　ཐོབ་ནས་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །51　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །

གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ࿒། །

【A15 業伴品第十五（四偈）大科三】

སྡོམ་ནི།

　མོས་པ࿒མང་བ་ཉིད་དང་ནི། །　　ཆོས་ཚོལ་བ་དང་བཤད་པ་དང་། །　　དེ་བཞིན་སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་པའི། །　　གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །1　

མཇུག་སྡུད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟེ། དོན་གོ་བར་ཟད་དོ࿒།། །།

【B1 明等起方便 (samutthānopāya) k.1】

ཐབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ།

　ཇི་ལྟར་ནགས་ཚལ་དང་ནི་ལུས་ཅན་རི་བོ་དང་། །　　ཆུ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་ཀུན་ནས་ས་ཡིན་པ། །　　དེ་བཞིན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་རྣམས་གསུམ་པོ་ཡང་། །　　ཀུན་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་དགེ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད། །2　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཐབས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ལས་གསུམ་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱ་བ་དང་། ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་པོ་དང་། བརྟན་པ་དང་། མི་བརྟན་པའི་དངོས་པོ་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【B2 明清罪障方便 (vyutthānopāya) k.2-3】

　ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི࿒ལས་ནི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་པ། །　　བསྐལ་པ་མང་པོས་ཚར་ཕྱིན་མངོན་བརྩོན་བདག་ཉིད་ཅན། །　　རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ནི་ལུས་དང་ངག་སེམས་རང་བཞིན་གྱི། །　　ལས་རྣམས་དག་གིས་འདི་ན་ཡིད་འབྱུང་འགྱུར་བ་མེད། །3　

　ཇི་ལྟར་བདག་ལ་ཕན་འདོད་དུག་དང་མཚོན་དང་ནི། །　　གནམ་ལྕགས་ལྕེ་དང་དགྲ་ལས་རང་གི་ལུས་ཟློག་པ། །　　དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྲས་ཐེག་པ་དམན་པ་རྣམ་གཉིས་ལས། །　　ལས་རྣམས་གསུམ་གྱིས་བདག་ཉིད་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །4　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ལྡང་བའི་ཐབས་སྟོན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་། ཐེག་པ་གཞན་དུ་ལྷུང་བ་ལས་སློང་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཡིད་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐེག་པ་དམན་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ནི་ཐེག་པ་དམན་པར་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་སྐྱེས་པ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དུག་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །

【B3 明依三輪清淨業清淨方便 (maṇḍalapariśuddhita viśuddhyupāyaṃ karmaṇaḥ) k.4】

　རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལས་ཅན་ལས་མིན་ཞིང་། །　　ལས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་མི་ལྟ་སྟེ། །　　དེས་ན་འདིས་ནི་དེའི་ཐབས་ཡང་དག་བཟུང་བའི་ཕྱིར། །　　ལས་རྣམས་དག་པ་མཐའ་ཡས་དེ་ཡི་ཕ་རོལ་འགྲོ། །5　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་པ་འདིས་ནི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྒོ་ནས་ལས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐབས་སྟོན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་། ལས་དང་བྱ་བ་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ཐབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A16 波羅蜜品第十六（七二偈）大科二】

【B1 優陀那偈 k.1】

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་བསྡུ་བའི་སྡོམ་ནི།

　གྲངས་དང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་གོ་རིམས་དང་། །　　ངེས་པའི་ཚིག་དང་གོམས་བྱ་ཡོན་ཏན་དང་། །　　དེ་དག་རབ་དབྱེ་བསྡུ་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །　　ཡོན་ཏན་ཕན་ཚུན་རྣམ་ངེས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །1　

【B2 廣說 十】

【C1 明數分別 (saṃkhyāvibhāga) 六】

【D1 關自利之盛榮、不染、不倒立 六 (abhyudaya, asaṃkleśa, aviparīta) k.2】

གྲངས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་སྟེ། རེ་ཞིག །

　ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །　　འཁོར་རྩོམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངོན་མཐོ་དང་། །　　རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་དབང་ཉིད་མི་འགྲོ་དང་། །　　བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །2　

ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞིས་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྦྱིན་པས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བཟོད་པས་ནི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་བསྟན་པས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་རྩོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ་ཉིད་དེ། བསམ་གཏན་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པས་ནི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། དེ་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། བྱ་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། རྩོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །

【D2 關自利利他立 六 k.3】

　སེམས་ཅན་དོན་ལ་རབ་བརྩོན་པ། །　　གཏོང་དང་མི་གནོད་བཟོད་པས་བྱེད། །　　གནས་དང་གྲོལ་བ་གཞིར་བཅས་པས། །　　རང་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱོད། །3　

ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་པོ་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཏོང་བ་དང་། མི་གནོད་པ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་བཟོད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ། །གསུམ་གྱིས་ནི་སེམས་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཞི་དང་བཅས་པས་རང་གི་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད࿒སྤྱོད་དེ། བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དག་གིས་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་གྱི་དོན་དང་རང་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །

【D3 關利他立 六 k.4】

　མི་ཕོངས་པ་དང་རྣམ་པར་མི་འཚེ་དང་། །　　རྣམ་འཚེ་བཟོད་དང་བྱ་བས་མི་སྐྱོ་དང་། །　　དགའ་བྱེད་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །　　གཞན་གྱི་དོན་ནི་རང་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །4　

ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཞན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་མི་ཕོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་བཟོད་པ་དང་། གྲོགས࿒བྱ་བ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་དག་གིས་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན࿒གཞན་གྱི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་དོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ནི་རང་གི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་གི་སྐབས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །

【D4 關大乘攝盡一切菩薩行立 六 k.5】

　ལོངས་སྤྱོད་མངོན་པར་མི་དགའ་དང་། །　　རབ་གུས་གཉིས་ལ་མི་སྐྱོ་དང་། །　　རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། །　　ཐེག་ཆེན་མཐའ་དག་འདིར་ཟད་དོ། །5　

ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་སྟེ། སྦྱིན་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་མི་དགའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསླབ་པ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས་པ་ཉིད་དོ། །བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དགེ་བ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་གཉིས་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་དོ། །བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་དག་གིས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་བསྡུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །

【D5 關一切種道立 六 k.6】

　ཡུལ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཆགས་ལམ། །　　དེ་ཐོབ་རྣམ་གཡེང་སྡོམ་པའི་ལམ། །　　སེམས་ཅན་མི་གཏོང་འཕེལ་བ་དང་། །　　སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་གཞན། །6　

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་ཡུལ་རྣམས࿒ལ་མ་ཆགས་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། གཏོང་བ་ལ་གོམས་པས་དེ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དེ་ཐོབ་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་ལ་ཡུལ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལས་ཀྱི་མཐའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་མི་གཏོང་བའི་ལམ་སྟེ། གནོད་པ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡིད་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བ་འཕེལ་བའི་ལམ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལ་དེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དག་གི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །

【D6 關三學立 六 k.7】

　བསླབ་གསུམ་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི། །　　རྒྱལ་བས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག །　　ཡང་དག་བཤད་དེ་དང་པོ་གསུམ། །　　ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས། །　　གཅིག་ནི་གསུམ་ཅར་ལ་ཡང་གཏོགས། །7　

ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་པོ་གསུམ་སྟེ། ཚོགས་དང་བཅས་པ་དང་འཁོར་དང་བཅས་པ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ལྟ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ནི་བཟོད་པས་གཤེ་བ་ལ་སླར་མི་གཤེ་བ་ལ་སོགས་པས་སྲུང་ངོ་། །རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །དེ་ནི་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གཅིག་པུ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་ཅར་དུ་ཡང་གཏོགས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【C2 明相分別 (lakṣaṇavibhāga) 六】

【D1 施四相 k.8】

མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་སྟེ།

　སྦྱིན་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་དང་། །　　རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །　　འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད། །　　སེམས་ཅན་རྣམ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་གསུམ། །8　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སེར་སྣ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉམས་པ་དང་། ཆོས་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་དང་། གང་ཅི་འདོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །

【D2 戒四相 k.9】

　ཚུལ་ཁྲིམས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་དང་། །　　རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །　　འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད། །　　སེམས་ཅན་རྣམ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་གསུམ། །9　

【D3 忍四相 k.10】

　བཟོད་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་དང་། །　　རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །　　འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད། །　　སེམས་ཅན་རྣམ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་གསུམ། །10　

【D4 精進四相 k.11】

　བརྩོན་འགྲུས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་དང་། །　　རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །　　འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད། །　　སེམས་ཅན་རྣམ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་གསུམ། །11　

【D5 禪定四相 k.12】

　བསམ་གཏན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་དང་། །　　རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །　　འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད། །　　སེམས་ཅན་རྣམ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་གསུམ། །12　

【D6 智慧四相 k.13】

　ཤེས་རབ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་དང་། །　　རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །　　འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད། །　　སེམས་ཅན་རྣམ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་གསུམ། །13　

སྦྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གིས་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པས་གཞན་དག་ལ་ལུས་དང་། ངག་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་། གྲོགས་དང་། ཡིད་ལ་འཐད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པས་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པས་མགུ་བར་བྱས་ཏེ། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【C3 明次第分別 (anukramavibhāga) k.14】

གོ་རིམས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ཕྱི་མ་སྟེ། །　　དམན་དང་མཆོག་ཏུ་གནས་ཕྱིར་དང་། །　　རགས་པ་དང་ནི་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །　　དེ་དག་རིམ་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །14　

རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རིམ་པར་བསྟན་ཏེ། སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ལྟ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ན་བཟོད་པར་འགྱུར་རོ། །བཟོད་པ་དང་ལྡན་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །སྔ་མ་དམན་ལ་ཕྱི་མ་མཆོག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ནི་སྦྱིན་པ་ནི་དམན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མཆོག་ཡིན་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་ནི་དམན་ལ། ཤེས་རབ་ནི་མཆོག་ཡིན་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་ནི་རགས་ལ་ཕྱི་མ་ནི་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་ནི་སྦྱིན་པ་ནི་འཇུག་སླ་བའི་ཕྱིར་དང་། བྱ་སླ་བའི་ཕྱིར་རགས་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དེ་བས་ཆེས་འཇུག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆེས་བྱ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་ནི་རགས་ལ། ཤེས་རབ་ནི་ཕྲ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །

【C4 明訓釋分別 (nirvacanavibhāga) k.15】

ངེས་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དབུལ་བ་འདོར་བར་བྱེད་པ་དང་། །　　བསིལ་བ་འཐོབ་དང་ཁྲོ་བཟོད་དང་། །　　མཆོག་སྦྱོར་བ་དང་ཡིད་འཛིན་དང་། །　　དོན་དམ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །15　

དབུལ་བ་འདོར་བར་བྱེད་པས་ན་སྦྱིན་པའོ། །བསིལ་བ་འཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡུལ་གྱི་མཚན་མའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོ་བ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་སྟེ། དེས་ཁྲོ་བ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ནང་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་བསམ་གཏན་ནོ། །འདིས་ནི་དོན་དམ་པ་ཤེས་པས་ན་ཤེས་རབ་བོ། །

【C5 明修習分別 (bhāvanāvibhāga) k.16】

སྒོམ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཐམས་ཅད་སྒོམ་པ་དངོས་པོ་དང་། །　　དེ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །　　བསམ་པ་དང་ནི་ཐབས་དག་དང་། །　　དབང་འབྱོར་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་བརྗོད། །16　

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནས་དབང་འབྱོར་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་བར་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྒྱུ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པ་གོམས་པ་གང་ཡིན་པའོ༑ །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་ཡིན་པའོ། །སྨོན་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་ཡིན་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པ་གོམས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་པ་ཡིན་ནོ། །རོ་མྱང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་དག་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། བདག་ཉིད་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁྱད་པར་མ་འོངས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་བསམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ངོམས་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་དང་། དགའ་བའི་བསམ་པ་དང་། ཕན་པའི་བསམ་པ་དང་། མ་གོས་པའི་བསམ་པ་དང་། དགེ་བའི་བསམ་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་བཀང་བ་དང་། ལུས࿒གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ལ་རྣམ་གྲངས་འདིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པའི་བསམ་པ་ལ་ངོམས་པ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་བརྒྱུད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་རྒྱུན་གཅོད་པར་མི་བྱེད་དེ། བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེས་དགའ་བར་འགྱུར་གྱི། སྦྱིན་པ་དེས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་དགའ་བའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གང་དག་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པས་ཕན་འདོགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་བདག་ཉིད་ལ་ཆེས་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ལྟར་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཀྱང་ལན་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་མ་གོས་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པའི་ཕུང་པོ་དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་འདོར་གྱི། བདག་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ། བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་དགེ་བའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བར་ལ་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱིས་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་རྟག་པར་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕོངས་བཞིན་དུ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མེ་མར་མུར་གྱིས་རབ་ཏུ་གང་བར་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞི་བྱེད་ཅིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་བར་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་། རྣམ་གྲངས་དེས་གང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་པའི་བར་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བར་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ࿒ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བསམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བསམ་པའི་བར་ལ་ངོམས་པ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལ་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པའི་བར་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་བརྒྱུད་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་བརྒྱུད་པའི་བར་དེ་མི་གཏོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་རྒྱུད་གཅོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བར་ལ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བར་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེས་དགའ་བར་འགྱུར་གྱི། རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བར་དག་ལ་དགའ་བའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གང་དག་ལ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བར་གྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་བདག་ཉིད་ལ་ཆེས་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་རྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བར་གྱིས་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བར་གྱི་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཀྱང་ལན་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བར་ལ་མ་གོས་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བར་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་འདར་གྱི། བདག་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ། བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བར་ལ་དགེ་བའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ཐབས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐབས་དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྐུ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་དང་། སྟོན་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྐུ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཉིས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ༑ །དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ནི། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ࿒རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྟོན་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །

【C6 明差別攝 (prabhedasaṃgraha) 六】

རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་དོན་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དྲུག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ལས་དང་། ལྡན་པ་དང་། འཇུག་པའི་དོན་རྣམས་སོ། །

【D1 施六義（自性、因、果、業、相應、起）k.17-18】

དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　དོན་རྣམས་གཏོང་བར་བྱེད་པ་དང་། །　　རྩ་བ་སེམས་པ་ལ་བརྟེན་དང་། །　　ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་ཚོགས་དང་། །　　གཉིས་རྗེས་འཛིན་དང་རྫོགས་བྱེད་དང་། །17　

　དེ་ཡང་སེར་སྣ་མེད་ལྡན་དང་། །　　ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་མི་འཇིགས་གཏོང་། །　　སྦྱིན་པ་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །　　མཁས་པ་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །18　

སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ལེན་པ་པོ་རྣམས་ལ་དོན་གཏོང་བའོ། །རྒྱུ་ནི་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སེམས་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི། ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཚེ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། གནས་ལྔའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ལས་ནི། རང་དང་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ལྡན་པ་ནི། སེར་སྣ་མེད་པ་དང་སྟེ། སེར་སྣ་མེད་པ་དག་ལ་ཡོད་དོ། །འཇུག་པ་ནི་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་དང་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སོ། །

【D2 戒六義 k.19-20】

ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　ཡན་ལག་དྲུག་ཞི་བསམ་པས་ཟིན། །　　བདེ་འགྲོ་གནས་པ་སྦྱིན་བྱེད་དང་། །　　རྟེན་དང་ཞི་དང་འཇིགས་པ་མེད། །　　བསོད་ནམས་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་དང་། །19　

　བརྡར་བཏགས་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་སྟེ། །　　སྡོམ་པ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད། །　　ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །　　མཁས་པ་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །20　

ཡན་ལག་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཡན་ལག་དྲུག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ནས་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ། སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །ཞི་བའི་བསམ་པས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསམ་པས་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་འགྲོ་གནས་པ་སྦྱིན་བྱེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སེམས་གནས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་དང་ཞི་དང་འཇིགས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཞི་བས་ཞི་བའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་རྟེན་འཇིགས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་། ཁོན་རྣམས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་མེད་པའོ། །བསོད་ནམས་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡང་དག་པར་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡར་བཏགས་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་སྟེ། །སྡོམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྡར་བཏགས་པས་ཐོབ་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པའོ། །དེ་ནི་འདིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་འཇུག་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་གྱིས་འཇུག་པའོ། །

【D3 忍六義 k.21-22】

བཟོད་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　མི་མཇེད་ཇི་མི་སྙམ་ཤེས་དང་། །　　སྙིང་རྗེས་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །　　ཕན་ཡོན་ལྔར་ནི་ཡང་དག་བཤད། །　　དེ་ནི་གཉིས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དེ། །21　

　དཀའ་ཐུབ་གཙོ་དང་ཀུན་ཏུ་ལྡན། །　　དེ་ལ་དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་འདོད། །　　བཟོད་པ་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །　　མཁས་པ་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །22　

མི་མཇེད་ཇི་མི་སྙམ་ཤེས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མི་མཇེད་པའི་བཟོད་པ་ནི་མི་མཇེད་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། མི་འཐིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །སྙིང་རྗེས་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་། ཐོས་པ་ཆུབ་པའོ། །ཕན་ཡོན་ལྔར་ནི་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། མདོ་ལས་བཟོད་པ་ལ་ཕན་ཡོན࿒རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཁོན་མི་མང་བ་ཡིན༑ དབྱེན་མི་མང་བ་ཡིན། བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་མང་བ་ཡིན། འགྱོད་པ་མེད་པར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་ཡིན། ལུས་ཞིག་ནས་ཀྱང་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་གཉིས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཇེད་པ་དང་། ཇི་མི་སྙམ་པ་དང་། ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །འདི་ནི་ལས་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་ཕ་རོལ་འཁྲུགས་ཤེས་ནས། །བདག་ཉིད་དེ་ལ་ཉེར་ཞི་བ། །དེ་ནི་བདག་དང་ཕ་རོལ་དང་། །གཉིས་པོ་དག་གི་དོན་བྱེད་དོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དཀའ་ཐུབ་གཙོ་དང་ཀུན་ཏུ་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། བཟོད་པ་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་མཆོག་གོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་གྱིས་འཇུག་པའོ། །རྣམ་གསུམ་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་འཇུག་པ་སྟེ། །བཟོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་སྐད་དུ་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །

【D4 精進六義 k.23-24】

བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　དགེ་ལ་ཡང་དག་སྤྲོ་བ་དང་། །　　དད་དང་འདུན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །　　དྲན་སོགས་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བྱེད་དང་། །　　ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གཉེན་པོ་དང་། །23　

　མ་ཆགས་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་ལྡན། །　　དེ་དག་ལ་ནི་དེ་རྣམ་བདུན། །　　བརྩོན་འགྲུས་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །　　མཁས་པ་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །24　

དགེ་ལ་ཡང་དག་སྤྲོ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དགེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་སྤྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཐར་པའི་དོན་དུ་སྤྲོ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དད་དང་འདུན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། དད་པ་དང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ། །དྲན་སོགས་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བྱེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལ་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གཉེན་པོ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་མ་འདྲེས་པར་བདེ་བར་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་ཆགས་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པའོ༑ །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དག་ལ་སྟེ། དེ་ནི་རྟེན་གྱིས་འཇུག་པའོ། །དེ་རྣམ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། གུས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །

【D5 禪定六義 k.25-26】

བསམ་གཏན་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　སེམས་ནི་ནང་དུ་གནས་པ་དང་། །　　དྲན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་པ། །　　བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །　　མངོན་ཤེས་གནས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ། །25　

　ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། །　　དེ་དག་ལ་ཡོད་དེ་རྣམ་གསུམ། །　　བསམ་གཏན་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །　　མཁས་པ་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །26　

སེམས་ནི་ནང་དུ་གནས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དྲན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། དམིགས་པ་མ་བརྗེད་ན་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་གནོད་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་ཤེས་གནས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། འཕགས་པ་དང་། ལྷ་དང་། ཚངས་པའི་གནས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་པ་དག་ལ་སྟེ། འདི་ནི་རྟེན་གྱིས་འཇུག་པའོ། །དེ་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་། རྟོག་པ་ཡང་མེད་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པའོ། །ཡང་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། སིམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདི་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་འཇུག་པའོ། །

【D6 智慧六義 k.27-28】

ཤེས་རབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　ཤེས་བྱ་ཡང་དག་རབ་རྣམ་འབྱེད། །　　ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །　　ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཤིན་ཏུ་གྲོལ། །　　ཤེས་རབ་འཚོ་བ་ལེགས་བཤད་དང་། །27　

　ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །　　དེ་དག་ལ་ཡོད་དེ་རྣམ་གསུམ། །　　ཤེས་རབ་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །　　མཁས་པ་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །28　

ཤེས་བྱ་ཡང་དག་རབ་རྣམ་འབྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཤེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཤིན་ཏུ་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དམན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དེས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་འཚོ་བ་ལེགས་བཤད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཚོ་བ་དང་། ལེགས་པར་བཤད་པ་ནི་འདིའི་ལས་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཚོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་བླ་ན་མེད་པར་འཚོ་བ་དང་། ཆོས་ཡང་དག་པར་འཆད་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ༑ ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ལ་ཡོད་དེ་རྣམ་གསུམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཅན་དག་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འཇུག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དམན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་དོན་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།

【C7 明攝分別 (saṃgrahavibhāga) k.29】

བསྡུ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང་། །　　མཉམ་པར་གཞག་དང་གཉིས་ཀར་ཤེས་པར་བྱ། །　　ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་གཉིས་དང་ནི། །　　གཉིས་དང་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས། །29　

དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པར་བཞག་པ་ནི་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་དག་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀ་སྟེ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། མཉམ་པར་མ་གཞག་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། མཉམ་པར་མ་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【C8 明所對治分別 (vipakṣavibhāga) 六】

【D1 施七所對治 k.30】

མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་སྟེ།

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི། །　　མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །　　ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །　　མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །30　

ཆགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་ནི། སྦྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་དང་། བཤོལ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་། དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ལེན་ལ་རེ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་ཆགས་པའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ࿒དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་དང་། ལེན་པ་པོ་དང་། སྦྱིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་མ་ཆགས་པ་ཉིད་ལན་བདུན་བཤད་དོ། །

【D2 戒七所對治 k.31（cf. C8 明所對治分別）】

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། །　　མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །　　ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །　　མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །31　

【D3 忍七所對治 k.32（cf. C8 明所對治分別）】

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ནི། །　　མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །　　ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །　　མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །32　

【D4 精進七所對治 k.33（cf. C8 明所對治分別）】

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། །　　མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །　　ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །　　མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །33　

【D5 禪定七所對治 k.34（cf. C8 明所對治分別）】

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ནི། །　　མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །　　ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །　　མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །34　

【D6 智慧七所對治 k.35】

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ནི། །　　མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །　　ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །　　མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །35　

ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་མ་ཆགས་པ་བཤད་པ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡོད་དེ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པའི་སྐྱིན་པར་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་ཅི་རིགས་པར་འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【C9 明功德分別 (guṇavibhāga) 二】

【D1 總明六波羅蜜共功德 三】

【E1 明利他功德 二】

【F1 別明六波羅蜜功德 k.36-41】

ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་སྟེ།

　སངས་རྒྱས་སྲས་རྣམས་སློང་དང་ཕྲད་ན་རང་གི་སྲོག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་གཏོང་། །　　སྙིང་རྗེས་གཞན་ལས་ལན་ཀྱང་མི་རེ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་དོན་མི་གཉེར༑ །　　སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །　　སྦྱིན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་གཞག །36　

ཅེས་བྱ࿒བའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་གོ་བར་སླའོ། །

　རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་སྡོམ་དང་བརྩོན་པའི་རང་བཞིན་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་རྟག་བླངས། །　　མཐོ་རིས་མངོན་པར་མི་འདོད་ཡང་དག་ཐོབ་ཀྱང་དེ་ལ་ཆགས་མི་བསྐྱེད། །　　ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །　　ཚུལ་ཁྲིམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་གཞག །37　

ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། འདི་རྣམས་ལས་གཅིག་ནི་སྡོམ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ནི་བརྩོན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །

　སངས་རྒྱས་སྲས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་དེ་བཞིན་མི་ཡི་གནོད་ཀུན་བཟོད། །　　མཐོ་རིས་གཉེར་དང་མི་ནུས་པས་མིན་འཇིགས་པས་མ་ཡིན་ཕན་ལྟས་མིན། །　　བཟོད་པ་བླ་ན་མེད་པས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །　　བཟོད་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་གཞག །38　

ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མི་མཇེད་པའི་བཟོད་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །

　རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་གོ་ཆ་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས་དཔེ་མེད་བྱས། །　　རང་དང་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་ཚོགས་གཞོམ་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འཐོབ་པར་བྱེད། །　　བརྩོན་འགྲུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །　　བརྩོན་འགྲུས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་གཞག །39　

ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་ནོ། །

　རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཏིང་འཛིན་མང་ལྡན་བསམ་གཏན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབས། །　　བསམ་གཏན་བདེ་བ་ཕུལ་གྱིས་གནས་ཤིང་སྙིང་རྗེས་སྐྱེ་བ་དམན་ལ་བརྟེན། །　　བསམ་གཏན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །　　བསམ་གཏན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་གཞག །40　

ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐའ་ཡས་པས་བསྡུས་པའོ། །

　རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་དེ་ཉིད་ཤེས་བྱ་གང་ཡིན་མཐའ་དག་རྣམ་ཀུན་ཤེས། །　　མྱ་ངན་འདས་པའང་བློ་ཡིས་ཆགས་རབ་མ་བསྐྱེད་འཁོར་བར་སྨོས་ཅི་དགོས། །　　ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །　　ཡེ་ཤེས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་གཞག །41　

ཅེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པས་བསྡུས་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་ཟག་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །ཤེས་བྱ་གང་ཡིན་པ་མཐའ་དག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བརྡ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་བྱ་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་མི་ཟད་པ་ཉིད་དེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་དེ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་མི་ཟད་པ་ཉིད་དེ། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【F2 總明各波羅蜜四功德（廣大、無求、大利、無盡） k.42】

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་པ།

　རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟང་ཟིང་མེད། །　　དོན་ཆེ་བ་དང་མི་ཟད་པ། །　　སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །　　ཡོན་ཏན་གཞིར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །42　

ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྩ་བ་དང་པོས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པས་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གསུམ་པས་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པས་ནི་མི་ཟད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་གིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཞིར་རིག་པར་བྱའོ། །

【E2 明清淨功德 六】

【F1 施清淨功德 k.43】

　སློང་བ་མཐོང་རྫོགས་དགའ་བ་དང་། །　　མི་དགའ་བ་དང་སྨོན་པ་ཡང་། །　　སྦྱིན་པ་པོ་ནི་བརྩེར་ལྡན་པས། །　　ལྷག་པར་ལྡན་པས་རྟག་ཟིལ་གནོན། །43　

སློང་བ་པོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྦྱིན་པ་པོ་མཐོང་བ་དང་། དེ་ལས་ཅི་འདོད་པ་ཐོབ་པས་ཡིད་ལ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དགའ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། མ་མཐོང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་མི་དགའ་བ་དང་། དེ་མཐོང་བ་དང་། ཡིད་ལ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྨོན་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སློང་བ་པོ་མཐོང་བ་དང་། དེའི་ཡིད་ལ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། མ་མཐོང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་ལྷག་པར་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་པོ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་ལྷག་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །

【F2 戒清淨功德 三】

【G1 身清淨功德 k.44】

　བརྩེ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། །　　སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་མ་དག །　　རྟག་གཏོང་ཤིན་ཏུ་དགའ་བྱེད་པ། །　　དེ་སྤང་ཇི་ལྟར་སྲུང་མི་འགྱུར། །44　

དེ་དག་སྤོང་བ་ནི་དེ་སྤང་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཆུང་མ་དག་གོ། །འདིས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྟོན་ཏོ། །

【G2 口清淨功德 k.45-46】

　འཕགས་པ་མི་ལྟ་སེམས་སྙོམས་ཤིང་། །　　མི་འཇིགས་བརྩེ་ཕྱིར་ཀུན་སྟེར་བ། །　　གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡི། །　　ལོག་པའི་ཚིག་ནི་ཇི་ལྟར་སྨྲ། །45　

འདིས་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ལོག་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་ཏེ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་དང་སྲོག་ལ་ལྟ་བས་སམ། སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེ་བོ་མཛའ་བ་ལ་བྱམས་པས་སམ། འཇིགས་པས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པས་སྐྲག་པས་སམ། ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྙེད་པའི་དོན་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར་གྲང་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བ་དང་། བདག་ཉིད་དང་སྙོམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་དང་། འཇིགས་པ་ལྔ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་མི་འཇིགས་པ་དང་། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཕྱིར། སློང་བ་པོ࿒རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟེར་བ་ཡིན་ན་དེ་རྒྱུ་གང་གིས་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར།

　སྙོམས་པར་ཕན་པར་འདོད་བ་བརྩེ་བ་ཅན། །　　གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བས་ཤིན་ཏུ་འཇིགས། །　　སེམས་ཅན་གདུལ་བ་ལ་ནི་ལེགས་བརྩོན་པ། །　　ངག་གི་ཉེས་རྣམ་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་རིང་། །46　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པར་ཕན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་དག་ལ་བཤེས་པ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་མ་བྱེད་པར་འགྱུར༑ གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་བསམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་ཅན་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བས་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པ་ཡང་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཚིག་རྩུབ་མོས་སྨྲ་བར་འགྱུར། སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བ་ལ࿒ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ཡང་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་ངག་གི་ཉེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཡིན་ནོ། །

【G3 意清淨功德 k.47】

　ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་སྙིང་རྗེ་ཅན། །　　རྟེན་འབྱུང་ཆོས་ལ་རབ་མཁས་པ། །　　དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཀུན། །　　ཇི་ལྟ་བུར་ན་དང་དུ་ལེན། །47　

བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ༑ །འདི་ནི་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【F3 忍清淨功德 k.48】

　བརྩེ་ལྡན་གང་ཚེ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། །　　གཞན་ལ་ཕན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྟག་ཏུ། །　　ཕན་པའི་འདུ་ཤེས་དགའ་བ་རྙེད་གྱུར་པ། །　　དེ་ཡིས་གང་ལ་ཅི་ཞིག་བཟོད་པར་བྱ། །48　

གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་བཟོད་པ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལ་ཕན་པའི་འདུ་ཤེས་འཐོབ་སྟེ། བཟོད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡང་བཟོད་པ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལ་ཡང་རྟག་ཏུ་དགའ་བ་འཐོབ་པ་ན་གང་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་འབྱུང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་འབྱུང་བ་དེས་གང་ལ་ཅི་ཞིག་བཟོད་པར་བྱ། །

【F4 精進清淨功德 k.49】

　གཞན་ལ་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་བྲལ་བ་དང་། །　　བདག་པས་ཆེས་ལྷག་གཞན་ལ་རྟག་བྱམས་དང་། །　　དཀའ་བ་སྤྱོད་ཕྱིར་བརྩེ་བ་དང་བཅས་ལ། །　　བརྩོན་འགྲུས་དཀའ་བ་མིན་ལ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །49　

བརྩེ་བ་དང་བཅས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། བརྩེ་བ་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཡིན་པ་དེ་དཀའ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་ལ་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྟག་ཏུ་བདག་པས་ཆེས་ལྷག་པར་གཞན་དག་ལ་བྱམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་དང་། བདག་པས་ཆེས་ལྷག་པར་བྱམས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཡིན་པ་དེའོ། །

【F5 禪定清淨功德 k.50】

　གསུམ་གྱི་བསམ་གཏན་བདེ་བ་ཆུང་། །　　བདག་བདེ་ཞེན་པ་ཡོངས་ཉམས་འགྱུར། །　　ཟད་འགྱུར་རྨོངས་དང་བཅས་པར་འདོད། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟློག་པའོ། །50　

འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་བདེ་བ་ཆུང་བའོ། །ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདག་ཉིད་བདེ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ཞེན་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞེན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་དེ་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་ཅི་རིགས་པར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྨོངས་པས་རྨོངས་པ་དང་བཅས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་བདེ་བ་མང་བ་དང་། བདག་དང་གཞན་བདེ་བ་དང་། མ་ཞེན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང་། མི་ཟད་པ་དང་། རྨོངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །

【F6 智慧清淨功德 k.51】

　ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་ལག་ནོམ་དང་། །　　ཁེབས་སྒྲོན་དེ་བཞིན་ཤེས་པ་གསུམ། །　　སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི། །　　ཉི་མའི་ཟེར་བཞིན་མཚུངས་པ་མེད། །51　

ཇི་ལྟར་མུན་ཁུང་ན་ལག་ནོམ་དག་གི་ཤེས་པ་ཡུལ་ཆུང་བ་དང་། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གསལ་བ་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཇི་ལྟར་ཕུག་ཏུ་སྒྲོན་མས་ཤེས་པ་ཉི་ཚེ་བའི་མངོན་སུམ་དང་། ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དག་གིས་ཤེས་པ་ཀུན་ནས་མངོན་སུམ་དང་། ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །

【E3 明最勝功德 六】

【F1 施最勝功德 k.52】

　སྦྱིན་པ་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །　　རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །　　རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །　　གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །52　

དེ་ལ་རྟེན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །གཞི་མཆོག་ནི་ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པའི་ནི་ནང་གི་དངོས་པོའོ། །མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པའི་ནི་ངན་སོང་དང་འཁོར་བས་འཇིགས་པ་དག་ལ་དེ་དག་གིས་མི་འཇིགས་པའོ། །ཆོས་སྦྱིན་པའི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་གང་གིས་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །རྒྱུ་ནི་སྔོན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་གང་གིས་འཁོར་གསུམ࿒ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། ལེན་པ་པོ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞིང་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སློང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། རྟེན་མེད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །གཞི་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཞིང་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་མེད་ན་ལྔ་པའོ། །གང་ལ་གནས་ནས་སྦྱིན་པའི་གནས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མོས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །མོས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ༑ སྒོམ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། དེ་ཉིད་ལས་རོ་མྱང་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་དེ་ཉིད་ལས་དབང་འབྱོར་པ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ལ་སོགས་པ་མཆོག་གིས་སྦྱིན་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་གང་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་དང་། ࿒གང་ཞིག་དང་། གང་གིས་དང་། གང་གི་ཕྱིར་དང་། གང་ལས་དང་། གང་གིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། གང་ལ་དང་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་སྦྱིན་པ་དེ་ནི་སྦྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །

【F2 戒最勝功德 k.53（cf. E3 明最勝功德）】

　ཚུལ་ཁྲིམས་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །　　རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །　　རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །　　གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །53　

【F3 忍最勝功德 k.54（cf. E3 明最勝功德）】

　བཟོད་པ་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །　　རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །　　རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །　　གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད།54　

【F4 精進最勝功德 k.55（cf. E3 明最勝功德）】

　བརྩོན་འགྲུས་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །　　རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །　　རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །　　གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །55　

【F5 禪定最勝功德 k.56（cf. E3 明最勝功德）】

　བསམ་གཏན་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །　　རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །　　རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །　　གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །56　

【F6 智慧最勝功德 k.57】

　ཤེས་རབ་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །　　རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །　　རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །　　གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །57　

ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞི་མཆོག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའོ། །བཟོད་པའི་ནི་ངན་པ་སྟོབས་ཆུང་ངུས་གསོད་པ་དག་གོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དང་། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞིང་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །

【D2 別明不共功德 二】

【E1 明施不共功德 k.58-64】

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི། །　　སེམས་ཅན་གཅིག་བདེ་བསྐལ་མང་དུ། །　　གནོད་པ་བྱེད་ཀྱང་དགའ་འགྱུར་ན། །　　དེ་ལས་བཟློག་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །58　

གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་གཅིག་ཁོ་ན་བདེ་བར་འགྱུར་ལ། བདག་ལ་ནི་བསྐལ་པ་མང་པོར་གནོད་པ་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེ་དག་དེ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་ན། སེམས་ཅན་ཡང་དུ་མ་ཞིག་ལ་བདེ་བར་འགྱུར་ལ། བདག་ཉིད་ལ་ཡང་བསྐལ་པ་མང་པོར་ཕན་པ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས༑

　ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་གང་ཕྱིར་ནོར་འདོད་པ། །　　བརྟན་རྣམས་དེ་ཉིད་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་གཏོང་། །　　སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ལུས་ཕྱིར་ནོར་འདོད་དེ། །　　དེ་ཉིད་བརྟན་རྣམས་བརྒྱ་ཕྲག་རྣམས་སུ་གཏོང་། །59　

དེ་ལ་ཕྱེད་སྔ་མ་ཕྱེད་ཕྱི་མས་བཤད་དོ། །

　གང་ཚེ་ལུས་ཉིད་གཏོང་ཡང་ཡིད་སྡུག་མི་བསྔལ་བ། །　　དེ་ཚེ་རྫས་ངན་ལྟ་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་དག་དགོས། །　　དེ་འདིའི་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་དེ་དེས་དགའ་འགྱུར་བ། །　　གང་ཡིན་དེ་ནི་དེ་ཡི་ཡང་ནི་བླ་མ་ཡིན། །60　

འདི་ལ་གང་གི་ཚེ་ལུས་ཉིད་གཏོང་བ་ན་ཡིད་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་སྡུག་བསྔལ་དེས་བདེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཡང་བླ་མ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དེ་བས་ཀྱང་བླ་མ་ཡིན་ནོ། །

　ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་འདི་ན་ཀུན་གཏོང་བས། །　　དོན་གཉེར་སྐྱེ་བོ་དགའ་བས་དགའ་བ་ལྟར། །　　དེ་ལྟར་སློང་མོ་པ་དག་བླང་བྱ་བ། །　　འདོད་དགུ་ཐོབ་པ་དག་གིས་དགའ་མི་འགྱུར། །61　

ཀུན་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྲོག་མན་ཆད་གཏོང་བས་སོ། །འདོད་དགུ་ཐོབ་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་འདོད་པ་ཐོབ་པ་དག་གིས་སོ། །

　བློ་ཅན་བདོག་དགུ་བཏང་བས་ནོར་མེད་པ། །　　བདག་ཉིད་ནོར་ལྡན་སེམས་པ་ཇི་ལྟ་བར། །　　སློང་བ་ལོངས་སྤྱོད་ཀུན་རྫོགས་བདག་ཉིད་ནི༑ །　　དེ་ལྟར་ནོར་དང་ལྡན་པར་མི་སེམས་སོ། །62　

　ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་བཟང་པོས་ཚུལ་བཞིན་དུ། །　　དོན་གཉེར་ཚིམ་བྱས་དེ་ལ་ཕན་ཆེན་འདོགས་པར་སེམས་པ་ལྟར། །　　དེ་བཞིན་སློང་མོ་བ་དག་ཤིན་ཏུ་ནོར་མང་ཐོབ་ནས་ནི། །　　སྦྱིན་པ་པོ་ལ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་ཡིས་དྲིན་དུ་མི་རྩིའོ། །63　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །

　ལམ་ཀའི་འབྲས་མཆོག་ལྡན་པའི་ཤིང་ལས་ལོངས་སྤྱོད་ཇི་ལྟ་བར། །　　ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གང་གི་ནོར་རྫས་རྒྱ་ཆེར་བླངས་ནས་ནི། །　　བདག་ཉིད་དོགས་དང་བྲལ་བར་རང་ཉམས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ལ། །　　བཏང་དགའ་ལོངས་སྤྱོད་ཅན་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གཞན་མིན། །64　

འདི་ལ་བཏང་བ་ལ་དགའ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་པས་ན་བཏང་དགའ་ལོངས་སྤྱོད་ཅན་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【E2 明精進不共功德 二】

【F1 總標六種差別 k.65】

　གཙོ་དང་འདི་རྒྱུ་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། །　　རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། །　　བར་ཆད་རྣམ་བཞིའི་གཉེན་པོའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །　　བརྩོན་འགྲུས་ཡོངས་ཤེས་བྱ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན། །65　

རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་གཙོ་བོའི་དབྱེ་བ་དང་། དེའི་རྒྱུའི་དབྱེ་བ་དང་། ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་དང་། རྟེན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། པ་བཞིའི་གཉེན་པོའི་དབྱེ་བས་བརྩོན་འགྲུས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བསྟན་པ་འདི་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །

【F2 別釋六種差別 六】

【G1 勝差別 (prādhānyabheda) k.66a(lpvh 為k.65)】

　དགེ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག །　　འདི་ལྟར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་རྗེས་འཐོབ། །　　བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་མོད་ལ་བདེ་གནས་མཆོག །　　དངོས་གྲུབ་འཇིག་རྟེན་འདས་དང་འཇིག་རྟེན་གཏོགས། །66　

དགེ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །

【G2 因差別 (kāraṇabheda) k.66b】

འདི་ལྟར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་རྗེས་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་སྟེ༑ འདི་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཐོབ་བོ། །

【G3 業差別 (karmabheda) k.66cd-67】

བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་མོད་ལ་བདེ་གནས་མཆོག །དངོས་གྲུབ་འཇིག་རྟེན་འདས་དང་འཇིག་རྟེན་གཏོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་བསྟན་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་མཆོག་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །

　བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་སྲིད་གཅོད་འདོད་པ་འཐོབ། །　　བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་དག་པ་རབ་འགྱུར་ལྡན། །　　བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་ཚོགས་འདས་ནས་གྲོལ། །　　བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་སངས་རྒྱས། །67　

འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་སྒོ་ནས་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས࿒ཀྱི་ལས་ཁོ་ན་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རབ་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【G4 行相差別 (prakārabheda) k.68-69】

　གཞན་ཡང་ཉམས་དང་འཕེལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །　　ཐར་པའི་དབང་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་གཞན༑ །　　དེ་ཉིད་རབ་ཞུགས་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་བྱེད་དང་། །　　བརྩོན་འགྲུས་དོན་ཆེན་ངེས་ཚིག་གཞན་དུ་འདོད། །68　

　ཐོག་མར་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནས་ནི། །　　ཚུལ་བཞིན་རབ་ཞུགས་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། །　　མ་ཞུམ་མི་འཁྲུགས་ཆོག་མི་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས། །　　རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རྣམས་རབ་གསུངས། །69　

འདི་ནི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཉམས་པ་དང་། འཕེལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ལ་སྟེ། གཉིས་ལ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། གཉིས་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐར་པའི་དབང་གི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐར་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་དབང་པོ་རྣམས་ཡིན་པས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་ནི། སྟོབས་རྣམས་ལ་སྟེ། འདི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་བརྫི་བའི་དོན་གྱིས་སྟོབས་རྣམས་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ནི། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་སྟེ། འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཆེན་པོའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་གོ་བགོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཞུམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། རྟོགས་པར་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་ཞུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཁྲུགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། གྲང་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། རྟོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཉིད། མདོ་ལས༑ མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དང་། སྤྲོ་བ་ཅན་དང་། ཕ་རོལ་གནོན་པ་བརྟན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྩོན་པ་མ་བཏང་བ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །

【G5 所依差別 (āśrayabheda) k.70】

　ཐེག་པ་གསུམ་བརྩོན་སྐྱེ་བོ་ལ་བརྟེན་ནས། །　　བསམ་བློ་ཞན་དང་རྒྱ་རབ་ཆེ་ལྡན་ཕྱིར། །　　བརྩོན་འགྲུས་ཐ་མ་འབྲིང་དང་མཆོག་གཞན་ཏེ། །　　དེ་ནི་དོན་ཆུང་བ་དང་དོན་ཆེན་འདོད། །70　

འདིས་ནི་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏེ།། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་སྐྱེ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ཐ་མ་དང་། འབྲིང་དང་མཆོག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསམ་པ་དང་བློ་ཞན་པ་དང་། རྒྱ་རབ་ཏུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དང་བློ་ཞན་པ་ནི་ཐེག་པ་གཉིས་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། བདག་འབའ་ཞིག་གི་ཡུས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་རབ་ཏུ་ཆེན་པོ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དོན་ཆུང་བ་དང་། དོན་ཆེན་པོར་འདོད་དེ། རང་གི་དོན་གྱི་ཡུས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ༑ །

【G6 對治差別 (pratipakṣabheda) k.71】

　བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཕམ་མེད། །　　བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་ཕམ་མེད། །　　བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་སྐྱོ་བས་ཕམ་པ་མེད། །　　བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ཐོབ་པས་ཕམ་པ་མེད། །71　

ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོའི་དབྱེ་བ་སྟེ། གང་གིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་ནི་དེ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བརྩོན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོབ་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་འདི་བཞི་བཤད་དོ། །

【C10 明互顯分別 (anyonyaviniścayavibhāga) k.72】

ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་ངེས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཕན་ཚུན་བསྡུས་ཕྱིར་རབ་དབྱེའི་ཕྱིར། །　　ཆོས་ཉིད་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །　　ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་རྣམ་ཀུན་ཏུ། །　　རྣམ་པར་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །72　

ཕན་ཚུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི་མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་བསྡུས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ༑ །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ནི་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་དག་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །གཉི་གས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ་འདི་ལྟར་དེས་གཉིས་ཀ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ࿒ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་བར࿒ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གང་དག་ལ་མདོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། ། མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་དག་ལ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། །ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ལྟ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ན་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །

【A17 攝事品第十七（八偈）大科二】

【B1 攝事分別 (saṃgrahavastuvibhāga) 六】

【C1 自性 (svabhāva) k.1】

བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་སྟེ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ནི། སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་ཉིད་དང་། དོན་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ།

　སྦྱིན་མཚུངས་དེ་སྟོན་ལེན་འཇུག་དང་། །　　བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་རྣམས་ཀྱིས། །　　སྙན་པར་སྨྲ་དང་དོན་སྤྱོད་དང་། །　　དོན་མཐུན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །73　

སྦྱིན་པ་ནི་མཚུངས་པར་འདོད་དེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་གི་སྐབས་ནས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་དེ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་སྤྱོད་པ་ནི། དེ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པའོ༑ །དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་བཟུང་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་གང་ལ་གཞན་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དེ་ལ་བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིར་འདོད་ཅེན། འདི་ནི་གཞན་དག་ལ།

【C2 因 (karaṇa) k.2】

　ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་ནི། །　　འཛིན་པར་བྱེད་དང་འཇུག་བྱེད་དང་། །　　དེ་བཞིན་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་པ། །　　བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིར་ཤེས་བྱ། །74　

སྦྱིན་པ་ནི་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཏེ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་ལུས་ལ་ཕན་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་དོན་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་སྤྱོད་པ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དགེ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་མཐུན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་པོ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་ནས་དེས་དགེ་བ་གང་ལ་གཞན་དག་བཅུག་པ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །

【C3 業 (karma) k.3】

　དང་པོས་སྣོད་འགྱུར་དངོས་པོ་སྟེ། །　　གཉིས་པ་ཡིས་ནི་མོས་པ་ཡིན། །　　གསུམ་པ་ཡིས་ནི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། །　　བཞི་པས་རྣམ་པར་པར་སྦྱོང་བའོ། །75　

ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་ནི་སྣོད་དུ་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཉན་དུ་བཏུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བས་ནི་ཆོས་དེ་ལ་མོས་པར་བྱེད་དེ། དེའི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་སྤྱོད་པས་ནི་ཆོས་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དོན་མཐུན་པས་ཡུན་རིང་པོར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་དེ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །

【C4 數決定 (saṃkhyāviniścaya) k.4】

　ཟང་ཟིང་དང་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཏེ། །　　དམིགས་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །　　བསྡུ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི། །　　བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིར་འདོད་དོ། །76　

གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟང་ཟིང་གིས་བསྡུ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་བསྡུ་བ་དང་། བསྡུ་བ་གཞན་གཉིས་གསུངས་པ་དེ་དག་གིས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ࿒བཞི་པོ་འདི་དག་ཁོ་ན་བསྡུས་ཏེ། དང་པོ་ནི་ཟང་ཟིང་གིས་བསྡུ་བས་སོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱིས་བསྡུ་བས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དམིགས་པའི་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་དེ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཆོས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །

【C5 相差別 (prakārabheda) k.5】

　རྣམ་པའི་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ནི། །　　བསྡུ་བ་དམན་དང་འབྲིང་དང་མཆོག །　　ཕལ་ཆེར་དོན་མེད་དོན་ཡོད་དང་། །　　རྣམ་ཀུན་དོན་ཡོད་ཤེས་པར་བྱ། །77　

འདི་ནི་བསྡུ་བའི་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུ་བ་དམན་པ་དང་། འབྲིང་དང་། མཆོག་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་དག་ལ་རིག་པར་བྱ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཕལ་ཆེར་དོན་མེད་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལའོ། །ཕལ་ཆེར་དོན་ཡོད་པ་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་ཡོད་པ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【C6 功德 (anuśaṃsa) k.6-7】

　འཁོར་སྡུད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས། །　　ཚུལ་འདི་ལ་ནི་ཡང་དག་བརྟེན༑ །　　ཀུན་གྱི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིང་། །　　ཐབས་བཟང་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བསྔགས༑ །78　

སུ་དག་འཁོར་སྡུད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ༑ བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིའི་ཐབས་ཁོ་ན་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་ཐམས་ཅད࿒ཀྱི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐབས་བཟང་པོ་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྔགས་སོ། །

　བསྡུས་དང་སྡུད་པར་འགྱུར་བ་དང་། །　　གང་དག་ད་ལྟར་སྡུད་བྱེད་པ། །　　དེ་ཀུན་དེ་འདྲ་དེ་ལྟ་བས། །　　འདི་ནི་སེམས་ཅན་སྨིན་བྱེད་ལམ། །79　

འདིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། ལམ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【B2 結住波羅蜜菩薩攝事 k.8】

　དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་མ་ཆགས་བློ། །　　࿒ཞི་སྡོམ་བརྩོན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གནས་བདག །　　སྲིད་ཡུལ་མཚན་མ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། །　　དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཚོགས་སྡུད་བྱེད་པ་ཡིན༑80　

འདིས་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་སྦྱོར་བ་སྟོན་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A18 供養、親近、無量品第十八（六六偈）大科四】

【B1 明供養分別 (buddhapūjāvibhāga) 二】

སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ།

【C1 明供養分別 二】

【D1 依依等行相差別 (prakārabheda) 二】

　རབ་དང་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །　　ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །　　སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གོས་སོགས་ཀྱིས། །　　མངོན་སུམ་མངོན་སུམ་མིན་པར་མཆོད། །1　

【E1 別明八差別 八 】

【F1 依 (āśraya) k.1a】

【F2 事 (vastu) k.1b】

【F3 因相 (nimitta) k.1c】

【F4 迴向 (pariṇāmana) k.1d】

【F5 因 (hetu) k.2ab】

　སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དོན་ཡོད་པར། །　　སྨོན་ལམ་དང་ནི་ལྡན་པ་ཡི། །2ab　

【F6 智 (jñāna) k.2cd】

　གསུམ་པོ་དམིགས་པར་མི་བྱེད་པ། །　　སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་རྫོགས་པ་ཡིན། །2cd　

【F7 國土 (kṣetra) k.3ab】

　སེམས་ཅན་དག་ནི་ཚད་མེད་པ། །　　ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་གཞན། །3ab　

【F8 依止 (niśraya) 二】

【G1 依止物 (upadhiṃ niśritya) k.3c】

　རྫས་དང་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན། །3c　

【G2 依止心 (cittaṃ niśritya) k.3d-4】

　མོས་པ་དང་ནི་སྨོན་པ་དང་། །3d　

　བརྩེ་དང་བཟོད་པ་དག་དང་ནི། །　　ཡང་དག་སྤྱོད་པའི་སྒོ་དང་ནི། །　　གཞི་ལ་གཏོད་དང་རྟོགས་པ་དང་། །　　གྲོལ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་གཞན། །4　

【E2 明八差別總義 k.5（cf. B1 明供養分別）】

དེ་ལྟར་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་བཞིས་ནི།

　རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །　　རྟེན་དང་དངོས་དང་རྒྱུ་དང་ནི། །　　ཡེ་ཤེས་དང་ནི་ཞིང་དག་དང་། །　　གནས་ཀྱི་མཆོད་པ་རབ་བསྟན་པར། །5　

རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ནི་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་སོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །རྟེན་ནི་མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། །དངོས་པོ་ནི་གོས་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་བདག་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དོན་ཡོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྔོན་སྨོན་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དང་། མཆོད་པར་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ཞིང་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་གིས་དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་དེ་དག་ལ་དེ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ནི་རྫས་དང་སེམས་ཏེ། དེ་ལ་རྫས་ལ་བརྟེན་ནས་མཆོད་པ་ནི་གོས་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་མཆོད་པ་ནི་རོ་མྱང་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་དང་། མོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྦྱར་བའི་ངོར་སྨོན་ལམ་ཉིད་སྨོན་པར་བཤད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཆོས་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར࿒གཞི་ལ་གཏོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གཞི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་སྟེ། འདི་ནི་མཆོད་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །

【D2 依三世等十一差別行相差別 k.6-7】

　རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་ནི། །　　བདག་ཉིད་དང་ནི་གཞན་དག་དང་། །　　རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་ཉིད་དང་ནི། །　　སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དེ་རྣམ་གཉིས། །6　

　མཆོད་པ་ཆུང་དང་ཆེན་པོ་དེ། །　　ང་རྒྱལ་བཅས་དང་ང་རྒྱལ་མེད། །　　སྦྱོར་དང་འགྲོ་བ་ཉིད་དང་ནི། །　　སྨོན་པའི་སྒོ་ནས་དེར་འདོད་དོ། །7　

ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དུས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་གཞན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་འདས་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའོ། །རྒྱུ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའོ། །འབྲས་བུ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང࿒བར་རིག་པར་བྱའོ། །བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གིའོ། །གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིའིའོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་རགས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཕྲ་བའོ། །ཆུང་ངུ་ནི་དམན་པའོ། །ཆེན་པོ་ནི་གྱ་ནོམ་པའོ། །ཡང་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་ནི་དམན་པའོ། །ང་རྒྱལ་མེད་པ་ནི་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ། འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་གཞན་ན་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ནི་རིང་བའོ། །དེའི་དུས་ན་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའོ༑ །འགྲོ་བ་རྣམ་པར་ཆད࿒པ་ནི་མི་རིང་བའོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་ནི་ཉེ་བའོ༑ །ཡང་མཆོད་པ་གང་ཞིག་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་སྦྱར་བར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་ནི་རིང་བའོ། །གང་ཞིག་བྱ་བར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་ནི་ཉེ་བའོ། །

【C2 明最勝供養 (paramapūjā) k.8】

ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པའི་མཆོག་གང་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན།

　རང་གི་སེམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཆོད་པ། །　　ཆོས་ལ་མོས་དང་བསམ་དང་དབང་འབྱོར་དང་། །　　རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཐབས་ཡོངས་བཟུང་བ་དང་། །　　ཀུན་དང་དོན་གཅིག་ཉིད་ལ་འཇུག་པས་མཆོག །8　

ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་ལྔས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་མཆོག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་མཆོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། བསམ་པ་སྟེ། བསམ་པ་དགུ་པོ་རོ་མྱང་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བའི་བསམ་པ་དག་དང་། ངོམས་མི་ཤེས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཕན་པ་དང་། མ་གོས་པ་དང་། དགེ་བའི་བསམ་པ་གང་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལས་བསྟན་པ་རྣམས་དང་། དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་དེ། ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐབས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། དོན་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། དོན་ཐམས་ཅད་ནི་འདྲེས་པ་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【B2 明親近分別 (kalyāṇamitrasevāvibhāga) 二】

【C1 明親近分別 二】

【D1 依依等行相差別 二】

【E1 總標八差別 k.9】

དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་ཏེ། དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་ལྔས་ནི།

　བསྟེན་པ་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །　　རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །　　རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །　　གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་བསྟན། །9　

【E2 別明八差別 八】

【F1 依 k.10】

　བཤེས་གཉེན་དུལ་བ་ཞི་ཞིང་ཉེར་ཞི་བ། །　　ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་བརྩོན་བཅས་ལུང་གིས་ཕྱུག །　　དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྨྲ་མཁས་ལྡན། །　　བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱོ་བ་སྤངས་ལ་བསྟེན། །10　

བསྟེན་པའི་རྟེན་ནི་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་ཏེ། དུལ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དུལ་བས་སོ། །ཞི་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ནང་དུ་ཞི་བར་གནས་པས་སོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་སོ། །ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་ནི་མཉམ་པའམ་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །བརྩོན་པ་དང་བཅས་པ་ནི། གཞན་གྱི་དོན་ལ་གཡེང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ལུང་གིས་ཕྱུག་པ་ནི་ཐོས་པ་ཉུང་ངུ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྨྲ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་ཟང་ཟིང་གི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོ་བ་སྤངས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【F2 事 k.11ab】

　བཀུར་སྟི་རྙེད་པ་དག་དང་རིམ་གྲོ་དང་། །　　སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱ། །11ab　

ཞེས་བྱ་བ་ནི།

【F3 因相 k.11cd】

　རྟེན་བཞི་དེ་བཞིན་བློ་ལྡན་ཆོས་ལ་ནི། །　　ཤེས་བསམ་དུས་སུ་འདུད་པས་བཤེས་གཉེན་བགྲོད། །11cd　

ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་ཤེས་པར་འདོད་པ་ཉིད་དང་། དུས་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །

【F4 迴向 k.12ab】

　དེ་ནི་བསྙེན་བཀུར་རྙེད་ལ་འདོད་པ་མེད། །　　བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སྔོ་བར་བྱེད། །12ab　

ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རྟེན་གྱིས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

【F5 因 k.12cd】

　བསྟན་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་སྒྲུབ་པ་དེས། །　　དེ་ཡི་སེམས་ནི་ཡང་དག་མགུ་བར་བྱེད། །12cd　

ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེའི་སེམས་མགུ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【F6 智 k.13ab】

　ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པ་བློས་རྟོགས་ནས། །　　རང་གི་ཐེག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཕྱིར་འབད། །13ab　

ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །

【F7 國土 k.13cd】

　སེམས་ཅན་ཚད་མེད་ཡོངས་སྨིན་བྱ་ཕྱིར་དང་། །　　ཞིང་དག་པ་ཡང་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །13cd　

ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བསྟེན་པའི་ཞིང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། གོང་དུ་གནས་ནས་ཆོས་ཐོས་པ་དེ་དག་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【F8 依止 k.14ab】

　དེ་ཆོས་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་ཡོན་ཏན་ལྡན། །　　བཤེས་གཉེན་རབ་ཏུ་བརྟེན་བྱ་ཟང་ཟིང་མིན། །14ab　

ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟེན་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པར་བྱའི། ཟང་ཟིང་གི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

【D2 依三世等十一差別行相差別 k.14cd-15】

འདི་མན་ཆད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བསྟན་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།

　བློ་དང་ལྡན་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། །　　ཆོས་སྒོ་རྗེས་འགྲོ་ཕྱིར་དང་ཐོས་མཉམ་དང་། །14cd　

　སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ང་རྒྱལ་བཅས་པ་དང་། །　　ང་རྒྱལ་མེད་ཡིད་ལྡན་པས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན། །15ab　

དེ་ལ་བློ་དང་ལྡན་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་སྒོ་རྗེས་འགྲོ་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནང་དང་ཕྱིའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་རྒྱུན་ནོ། །ཕྱི་ནི་ཕྱི་རོལ་ལོ། །ཐོས་པ་མཉན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རགས་པ་དང་ཕྲ་བའི་དབྱེ་བ་སྟེ་མཉན་པ་ནི་རགས་པའོ། །བསམ་པ་དང་སྒོམ་པ་ནི་ཕྲ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་ནོ། །ང་རྒྱལ་བཅས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་མེད་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པའི་དབྱེ་བའོ། །

　བློ་ལྡན་འགྲོ་དང་སྦྱར་བ་དང་། །　　སྨོན་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བཤེས་བསྟན། །15cd　

ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་བ་དང་། ཉེ་བའི་དབྱེ་བ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །

【C2 明最勝親近 k.16】

བསྟན་པའི་མཆོག་གང་ཞེ་ན། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན࿒པ་སྟེ།

　རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བཤེས་གཉེན་མཆོག་བསྟེན་པ། །　　ཆོས་ལ་མོས་དང་བསམ་དང་དབང་འབྱོར་དང་། །　　རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཐབས་ཡོངས་བཟུང་བ་དང་། །　　ཀུན་ནས་དོན་གཅིག་ཉིད་ལ་འཇུག་པས་མཆོག །16　

ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །

【B3 明無量分別 (apramāṇavibhāga) 三】

【C1 明相 (lakṣaṇa) 二】

【D1 總標四相（斷所對治、能對治殊勝、起殊勝、業殊勝）k.17】

ཚད་མེད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་ཏེ།

　བརྟན་པའི་ཚངས་པའི་མི་མཐུན་སྤངས། །　　རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །　　དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག །　　སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་བྱེད། །17　

ཚངས་པའི་གནས་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་སྟེ། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་མཚན་ཉིད་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་དང་། གཉེན་པོའི་ཁྱད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའོ། །ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ࿒། །

【D2 別明起殊勝 (vṛttiviśeṣa) k.18-19】

སེམས་ཅན་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་སམ། ཆོས་གང་ལ་འཇུག །དམིགས་པ་མེད་པ་དག་ཀྱང་དམིགས་པ་གང་ལ་འཇུག་ཅེ་ན།

　བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་དག་བདེ་འདོད་དང་། །　　སྡུག་བསྔལ࿒གྱིས་ཉམ་ཐག་དང་བདེ་བ་དང་། །　　ཉོན་མོངས་ཅན་དང་དེ་དག་བསྟན་ཆོས་དང་། །　　དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག །18　

སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་བདེ་བར་འདོད་པ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བར་ལ་འཇུག་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །དགའ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཚོར་བ་དེ་དག་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ནི། དེ་དག་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་སྟེ། གང་ལ་གནས་པ་དེ་དག་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་གོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་སྟེ༑ དེ་དག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ࿒མེད་པ་དང་འདྲ་བས་ན་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །

གཞན་ཡང་།

　དེ་དོན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །　　ཞི་བ་ཐོབ་པས་དག་ཕྱིར་དང་། །　　ལས་གཉིས་ཉོན་མོངས་ཟད་པའི་ཕྱིར། །　　བྱམས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན། །19　

རྒྱུ་འདི་བཞིས་བྱམས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ཁམས་རྒྱས་པས་དེ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ལས་གཉིས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་བྱམས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པས་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ནི་དམིགས་པར་བཤད་དེ། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མདུད་པ་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་འཆད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【C2 明差別 (prabheda) 五】

【D1 退分等行相差別 (hānabhāgīyādiprakārabheda) k.20】

　དེ་དག་གཡོ་དང་མི་གཡོ་དང་། །　　ཆགས་པས་རོ་མྱངས་མིན་ཤེས་བྱ། །20ab　

ཚངས་པའི་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཡོ་བ་ནི་ཉམས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པས࿒རོ་མྱངས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བས་གཡེན་སྤྱོས་པ་སྟེ། སེམས་རྒྱ་ཆུང་བས་སོ། །རོ་མྱངས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ། །རོ་མྱངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཚངས་པའི་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས།

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་གཡོ་བ། །　　ཆགས་དང་བྲལ་བ་རབ་ཏུ་གནས། །20cd　

གཡོ་བ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་རོ་མྱངས་པ་དག་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །

【D2 下上差別 (mṛdvadhimātratābheda) k.21】

　མཉམ་གཞག་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་ཆུང་། །　　འབྲིང་དང་དམན་པའི་ས་པ་དང་། །　　བསམ་པ་དམན་དང་ང་རྒྱལ་བཅས། །　　གང་ཡིན་དེ་དམན་གཞན་ཉིད་ལྷག །21　

འདི་ནི་ཆུང་ངུ་དང་། །ཆེན་པོའི་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ཆུང་ངུ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། གོང་མ་གོང་མའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་ལྟོས་ནས་དམན་པའི་ས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དམན་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ࿒ཐོབ་པ་དང་བྲལ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དམན་པ་སྟེ་ཆུང་ངུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་ཉིད་ནི་ལྷག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【D3 因果相貌差別 (hetuphalaliṅgabheda) k.22-23】

　ཚངས་པའི་གནས་པས་གནས་པ་ཡི། །　　བློ་ལྡན་རྟག་ཏུ་འདོད་པར་སྐྱེ། །　　དེས་ནི་ཚོགས་རྣམས་རྫོགས་བྱེད་ཅིང་། །　　སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་བྱེད། །22　

　ཀུན་ཏུ་ཚངས་དང་མི་འབྲལ་ལ། །　　དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བྲལ། །　　བག་མེད་གྱུར་ཀྱང་དེ་ཡི་རྐྱེན། །　　མི་བཟད་པས་ཀྱང་མི་འགྱུར་རོ། །23　

རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཚངས་པའི་གནས་པ་དག་གིས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའོ། །འདོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཚོགས་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །སེམས་ཅན་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཚངས་པའི་གནས་པ་དག་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །བག་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མངོན་དུ་གྱུར་ཀྱང་ངོ་། །རྐྱེན་མི་ཟད་པས་ཀྱང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་སོ། །

【D4 過失功德差別 (guṇadoṣabheda) 二】

【E1 過失差別 四】

【F1 明四種所對治 k.24】

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་བཞིས་ནི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དབྱེ་བ་སྟེ།

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནོད་སེམས་དང་། །　　རྣམ་འཚེ་མི་དགའ་གནོད་སེམས་དང་། །　　འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ། །　　ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་མང་ལ་རེག །24　

ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་ཏེ། ཚངས་པའི་གནས་པ་མེད་ན་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པའི་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། གནོད་སེམས་དང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དག་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །

【F2 明三種害 (vyābādhāya) k.25ab】

ཇི་ལྟར་ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་མང་པོ་ལ་རེག་ཅེ་ན། བཤད་པ།

　ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་འཇོམས་སེམས་ཅན་འཇོམས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཇོམས། །25ab　

【F3 明現在六種訶責 (avadya) k.25cd-26ab】

　ཉམས་བཅས་རྙེད་པས་དམན་ཞིང་སྲུང་དང་དེ་བཞིན་སྟོན་པས࿒སྨད། །　

【F4 明未來、現在、未來三種訶責 k.26cd】

　རྩོད་བཅས་མི་སྙན་དེ་ནི་གཞན་དུ་མི་ཁོམ་རྣམས་སུ་སྐྱེ། །26ab　　ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་ཉམས་པས་ཡིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འཐོབ། །26cd　

དེ་ལ་ཚིག་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་ལ། གཞན་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད། གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ནི་ཉེས་དམིགས་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །ཉམས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་དྲུག་གིས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་འཕེལ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བདག་ཉིད་དང་། གཞན་དག་དང་། ལྷ་དང་སྟོན་པ་ཡང་སྨོད་ལ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨོད་དོ། །ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་ཡང་འདིའི་སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མི་སྙན་པ་དག་འབྱུང་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་ཉམས་པ་དང་བཅས་པ་ནས་མི་སྙན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོན་ཏོ། །ཚིག་ལྷག་མ་གསུམ་གྱིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚེ་ཕྱི་མ་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་དང་། ཚེ་ཕྱི་མའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་ཏེ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་འདི་ནི་ཉེས་དམིགས་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །

【E2 功德差別 k.27】

　ཉེས་པ་འདི་ཀུན་བྱམས་སོགས་ལ། །　　ལེགས་པར་གནས་ལ་མི་འབྱུང་སྟེ། །　　ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་སེམས་ཅན་གྱི། །　　དོན་དུ་འཁོར་བ་ཡོངས་མི་གཏོང་། །27　

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པའི་གནས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གཉིས་སྟོན་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །

【D5 明菩薩慈等鋭劇性 (māitrāditīvratā) k.28】

　ཇི་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ། །　　བྱམས་པ་ལ་སོགས་སེམས་དཔའ་འདི་འབྱུང་བ། །　　སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡི། །　　བུ་གཅིག་པ་ལའང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །28　

ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །

【C3 明悲分別 (karuṇāvibhāga) 二十二】

【D1 所緣差別 (ālambanaprabheda) k.29-30】

སྙིང་རྗེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ། དེའི་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　རབ་འབར་དགྲ་ཡི་དབང་དུ་སོང་། །　　སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་མུན་པས་བསྒྲིབས། །　　བགྲོད་དཀའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཞུགས། །　　འཆིང་བ་ཆེ་དང་ཡང་དག་ལྡན། །29　

　ཟས་ཆེན་དུག་དང་འདྲེས་ལ་ཞེན། །　　ལམ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོར་གྱུར་པ། །　　ལམ་གོལ་རབ་ཞུགས་སྟོབས་ཆུང་བའི། །　　སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེའོ། །30　

དེ་ལ་རབ་ཏུ་འབར་བ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་འདོད་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་སོ། །དགྲའི་དབང་དུ་སོང་བ་ནི་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་བདུད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱས་པ་རྣམས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་པ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་རྣམས་སོ༑ །མུན་པས་བསྒྲིབས་པ་ནི། ཤན་པ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཏེ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བགྲོད་དཀའ་བའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ནི། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཏེ། འཁོར་བའི་ལམ་གཏན་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆིང་བ་ཆེན་པོ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཐར་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཏེ། ལྟ་བ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཆིང་བ་དམ་པོས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟས་ཆེན་པོ་དུག་དང་འདྲེས་པ་ལ་ཞེན་པ་ནི། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི࿒བདེ་བ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི། དཔེར་ན་ཁ་ཟས་ཞིམ་པོ་དུག་དང་འདྲེས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་རབ་ཏུ་སྟོར་བ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་ཏེ། ཐར་པའི་ལམ་ནོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གོལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ནི། མ་ངེས་པ་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ། །སྟོབས་ཆུང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །

【D2 說示五果 (pañcaphalasaṃdarśana) k.31】

སྙིང་རྗེའི་འབྲས་བུ་ལྔ་བསྟན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　འཚེ་སྤོངས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་དང་། །　　བདེ་བ་སྐྱེད་དང་གདུང་བྱེད་འདོད་པའི་རྒྱུ། །　　ངོ་བོ་ཉིད་སྦྱིན་ཆོས་ལ་རྟེན་པ་ཡི༑ །　　རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཐག་མི་རིང་། །31　

དེ་ལ་འཚེ་བ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཞན་དང་བདག་ཉིད་ལ་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། གདུང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །འདོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་སྦྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། མ་འོངས་པ་ན་འབྲས་བུ་སྙིང་རྗེ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ལྔ་པོའི་སྙིང་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐག་མི་རིང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །

【D3 不住生死涅槃義 (apratiṣṭhitasaṃsāranirvāṇatva) k.32】

འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ༑

　སྙིང་རྗེ་བློ་མཆོག་འཁོར་བར་གཏོགས་པ་ཡི། །　　སྡུག་བསྔལ་བདག་ཉིད་ཀུན་དང་བདག་མེད་པའང་། །　　རྣམ་པར་ཤེས་ནས་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །　　ཉེས࿒པས་རབ་གནོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །32　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བར་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། བློ་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་དག་གིས་གནོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་མི་གནས་ལ། འཁོར་བ་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །

【D4 遍知生死 (saṃsāraparijñāna) k.33】

འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་བདག་ཉིད་ལྟ་བ་ཡི། །　　བརྩེ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དང་ནི། །　　དེ་ཡོངས࿒སྤང་བའི་ཐབས་ཀྱང་ཇི་བཞིན་རིག །　　ཉམ་ང་བར་བྱེད་སྐྱོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར། །33　

དེ་ཡང་ཇི་བཞིན་དུ་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟེ། གང་གིས་ན་སྡུག་བསྔལ་དེ་འགག་པར་འགྱུར་བ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡོངས་སུ࿒སྤང་བའི་ཐབས་ཀྱང་རིག་གོ། །ཉམ་ང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་བར་བྱེད་པའོ། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་དེ་ཡོངས་སུ࿒སྤང་བའི་ཐབས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །

【D5 悲差別 (karuṇāprabheda) k.34-35】

སྙིང་རྗེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བརྩེ་བ་འདི། །　　རང་བཞིན་དང་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་དང་། །　　དེ་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་དང་ལྡན་པ་དང་། །　　མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་རྣམ་དག་ཐོབ་པ་བཞི། །34　

འདི་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། སྐྱོན་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་ན་ཡོངས་སུ་གོམས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྤངས་ན་རྣམ་པར་དག་པ་འཐོབ་པས་དེ་ལྟར་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །

　མཉམ་དང་རྟག་མིན་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མིན། །　　སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དང་། །　　མི་དམིགས་པས་མིན་གང་དེ་བརྩེ་མིན་ཏེ། །　　དེ་བཞིན་བརྩེ་མེད་གང་དེ་བྱང་ཆུབ་མིན༑ །35　

དེ་ལ་མཉམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་སྟེ། གང་ཅུང་ཟད་ཅི་ཚོར་བ་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པས་སོ། །རྟག་པ་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་དེ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པས་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བར་བྱེད་པས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ནི་དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམིགས་པས་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【D6 似樹悲 (karuṇāvṛkṣapratibimbaka) k.36-40】

སྙིང་རྗེ་ཤིང་དང་འདྲ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ།

　སྙིང་རྗེ་དང་ནི་བཟོད་དང་སེམས་པ་དང་། །　　སྨོན་ལམ་སྐྱེ་བ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སྨིན་བྱེད། །　　དང་པོ་རྩ་བ་ཐ་མ་འབྲས་མཆོག་ལྡན། །　　འདི་ནི་སྙིང་རྗེའི་ལྗོན་ཤིང་ཆེན་པོ་ཡིན༑ །36　

ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བ་དང་། སྡོང་པོ་དང་། ཡལ་ག་དང་། ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་པའི་སྙིང་རྗེའི་ཤིང་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་རྩ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །སྡོང་པོ་ནི་བཟོད་པའོ། །ཡལ་ག་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སེམས་པའོ། །ལོ་མ་ནི་སྐྱེ་བ་བཟང་པོ་དག་ཏུ་སྨོན་པའོ། །མེ་ཏོག་ནི་སྐྱེ་བ་བཟང་པོའོ། །འབྲས་བུ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །

　རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་མེད་གྱུར་ན། །　　དཀའ་སྤྱོད་བཟོད་པ་ཉིད་མི་འགྱུར། །　　བློ་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་ན། །　　སེམས་ཅན་དོན་སེམས་ཉིད་མི་འགྱུར། །37　

　སེམས་པ་དང་ནི་བྲལ་བའི་བའི་བློ། །　　སྐྱེ་བ་དཀར་པོ་རྣམ་དག་ཏུ། །　　སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །　　སྐྱེ་བ་བཟང་པོ་མ་ཐོབ་ན། །　　སེམས་ཅན་ཡོངས་སྨིན་བྱེད་མི་འགྱུར། །38　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་དང་། ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །

　སྙིང་རྗེའི་ཆུ་བ་བྱམས་པ་སྟེ། །　　དེ་སྡུག་བསྔལ་ན་བདེ་བ་ཡིས། །　　ཡངས་རྒྱས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་པས། །　　ཡལ་ག་རྒྱ་ཆེན་འཕེལ་བ་དང་། །39　

　སྨོན་ལམ་རྒྱུན་ནི་མ་བཅད་པས། །　　ལོ་མ་འདོར་ལེན་རྐྱེན་རྣམ་གཉིས། །　　གྲུབ་པ་དེ་ཕྱིར་མེ་ཏོག་དང་། །　　འབྲས་བུ་དོན་ཡོད་ཤེས་པར་བྱ། །40　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྙིང་རྗེའི་ཤིང་གི་རྩ་བ་དང་ཆུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆོས་མཐུན་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། སྙིང་རྗེ་ནི་རྩ་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེའི་ཆུ་བ་ནི་བྱམས་པ་སྟེ། །དེས་དེ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ནི། །གཞན་སྡུག་བསྔལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ལ་སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་བདེ་བ་སྐྱེས་པས་ཡངས་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། བཟོད་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ནི་སྡོང་པོར་བཤད་དེ། སྡོང་པོ་ནི་ཡངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་མང་པོས་ཡལ་ག་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་པ་ནི་ཡལ་ག་ཞེས་བཤད་དོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱུན་མ་བཅད་པས་སྨོན་ལམ་རྣམས་ལོ་མ་འདོར་བ་དང་། ལེན་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ནང་ནི་རྐྱེན་གྲུབ་པ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་མེ་ཏོག་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བ་དོན་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕྱིའི་རྐྱེན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དོན་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【D7 悲功德 (karuṇānuśaṃsa) k.41】

སྙིང་རྗེའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཀྱི། །　　སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སུ་མི་བྱེད། །　　འདི་ལྟར་འདི་དག་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་། །　　བརྩེས་བསྐྱེད་བདེ་བ་གཞལ་དུ་མེད་པ་འབྱུང་། །41　

འདིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཕྱེད་འོག་མས་བསྟན་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【D8 悲無著性 (karuṇāniḥsaṅgatā) k.42】

སྙིང་རྗེའི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སྙིང་རྗེས་ཟིན་པའི་བརྩེར་ལྡན་རྣམས། །　　ཞི་ལའང་ཡིད་ནི་མི་གནས་ན། །　　འཇིག་རྟེན་བདེ་དང་རང་སྲོག་ལ། །　　ཆགས་པར་འགྱུར་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། །42　

འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་དང་། རང་གི་སྲོག་ལ་ཆགས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡིད་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སྙིང་རྗེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་ཡིད་མི་གནས་ན། དེ་དག་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།

【D9 悲の愛より勝れたる性 (karuṇāsnehavāiśesya, 由悲愛之殊勝性) k.43-45】

སྙིང་རྗེས་བྱམས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ།

　ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་པའི་བྱམས་པ་གང་། །　　དེ་ནི་ཡོད་མིན་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་མིན། །　　བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་བརྩེ་བས་བྱམས་པ་ནི། །　　ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་འདས། །43　

ཕ་མ་ལ་སོགས་པའི་བྱམས་པ་ནི་སྲེད་པའི་རང་བཞིན་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་བཅས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་སྙིང་རྗེས་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །

ཇི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།

　སྡུག་བསྔལ་དབའ་རྒལ་ཆེ་དང་མི་ཤེས་པའི། །　　མུན་པ་ཆེ་ལ་རྟེན་པར་གྱུར་པ་ཡི། །　　འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པའི་ཐབས་གང་ཡིན་པ་དེ། །　　ཇི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་མི་འགྱུར། །44　

སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབའ་རྒལ་ཆེན་པོ་དང་། མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།

　འཇིག་རྟེན་བྱང་ཆུབ་རང་སངས་རྒྱས་པ་ཡི། །　　དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དེ་མེད་ན། །　　དེ་ལས་གཞན་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ། །　　ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་མ་ཡིན་འགྱུར། །45　

བྱང་ཆུབ་སོ་སོར་སངས་རྒྱས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་རང་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་སོ། །ལྷ་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【D10 怖畏と歡喜との因相 (trāsābhinansanimittatva, 怖畏與歡喜之因相) k.46】

སྐྲག་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡུག་བསྔལ་མེད། །　　བརྩེ་བས་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར་བ་གང་། །　　དེ་ལ་དང་པོར་ཀུན་ཏུ་སྐྲག །　　རེག་ནས་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་དགའ། །46　

སྡུག་བསྔལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དང་པོར་ནི་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཏེ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་བདག་དང་གཞན་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ས་ལ་རེག་ནས་ནི་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་དགའོ། །

【D11 悲の苦による樂の伏 (karuṇāduḥkhena sukhābhibhavaḥ, 因悲之苦而制伏樂) k.47】

སྙིང་རྗེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བདེ་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བརྩེ་བས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འཇིག་རྟེན་གྱི། །　　བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་འགྱུར་ཞིང་། །　　དོན་བྱས་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་མི་ལྡན་གང་། །　　དེ་ལས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །47　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བདེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དོན་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་དེ་དང་མི་ལྡན་ན་གཞན་དག་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ནི་མེད་དོ། །

【D12 悲所作の施功德 (kṛpākṛtadānānuśaṃsa, 悲所作之施功德) k.48】

སྙིང་རྗེས་བྱས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། །

　བརྟན་པའི་བརྩེ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པ་ཡིས། །　　སྦྱིན་པའི་བདེ་བ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ། །　　དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་ཉེ་བར་སྤྱད་རྣམས་ཀྱི། །　　བདེ་བ་དེ་ཡིས་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །48　

བདེ་བ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བདེ་བའི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཀྱང་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཕྱེད་འོག་མའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【D13 悲による苦の受認 (kripayā duḥkhābhyupagamaḥ, 因悲而接受苦) k.49】

བརྩེ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཁས་ལེན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སེམས་ཅན་དོན་ཕྱིར་བརྩེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི། །　　རང་བཞིན་འཁོར་བ་གང་ཡིན་མི་གཏོང་ན། །　　སྙིང་རྗེ་ཅན་རྣམས་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །　　སྡུག་བསྔལ࿒ཅི་སྟེ་ཁས་ལེན་བྱེད་མི་འགྱུར། །49　

སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི࿒ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཏེ། དེ་ཁས་བླངས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །

【D14 彼果增長 (tatphalavṛddhi) k.50】

གསུམ་དང་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་འཕེལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བརྩེ་དང་ལྡན་པའི་སྙིང་རྗེ་སྦྱིན་པ་དང་། །　　ལོངས་སྤྱོད་དང་ནི་དེ་ལས་བྱམས་པ་དང་། །　　རྗེས་སུ་བཟུང་བས་བསྐྱེད་དང་དེ་ཡི་མཐུས། །　　བྱམས་པའི་བདེ་བ་རྟག་ཏུ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །50　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་གསུམ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ༑ སྙིང་རྗེ་ལ་གོམས་པས་སྙིང་རྗེ་དང་། སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་སྦྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་དབང་གིས་ལོངས་སྤྱོད་དག་གོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བདེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་འབྱུང་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ལས་བྱམས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དག་ལས་དེ་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་མཐུས་བྱས་པའོ། །

【D15 勸進施 (dānaprotsāhanā) k.51】

སྦྱིན་པ་ལ་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སྙིང་རྗེ་རྒྱས་པར་བྱ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱ། །　　སྦྱིན་པས་ཡོངས་སྨིན་བྱ་ཞིང་བདེ་བར་བྱ། །　　ཀུན་ཏུ་དྲང་བར་བྱ་ཞིང་བཀྲི་བྱ་ཞེས། །　　ཞེན་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྨྲ་དང་འདྲ། །51　

སྦྱིན་པ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ནི་ཡོན་ཏན་དྲུག་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་རྒྱས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དག་གིས་དེ་སྤེལ་བ་དང་། སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་པོའི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཀུན་ཏུ་འདྲེན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དང་ཉེ་བར་འཁྲིད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །

【D16 他の樂による樂の領納 (parasāukhyena sukhānubhavaḥ, 因他之樂而領納樂) k.52】

གཞན་བདེ་བས་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སྙིང་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་བ། །　　བདེ࿒མ་བསྐྱེད་པར་གང་གིས་བདེ་བར་འགྱུར། །　　དེ་ཕྱིར་བརྩེ་དང་ལྡན་པས་གཞན་བདེ་བ། །　　བསྐྱེད་ནས་བདག་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །52　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བ་མ་བསྐྱེད་པར་བདེ་བར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གཞན་དག་ལ་བདེ་བ་བསྐྱེད་ནས་བདག་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །

【D17 悲による施の隨說 (kṛpayā dānasaṃanuśāstiḥ, 因悲而施之教授) k.53-58】

བརྩེ་བས་སྦྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་སྟེ།

　སྙིང་རྗེ་ཅན་ནི་རྟག་ཏུ་རང་སྦྱིན་ལ། །　　སྟོན་དང་འདྲ་སྟེ་རང་བདེ་མི་འདོད་པ། །　　ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དག་བདེ་བར་གྱིས། །　　ཡང་ན་ཐ་དད་མིན་བདེ་བདག་ལའང་མིན། །53　

སྙིང་རྗེ་ཅན་བདེ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བདེ་བ་མེད་ན་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བདེ་བ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་མེད་པར་བདག་ཉིད་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་མི་འདོད་དོ། །

　དེ་བདེ་བདེ་བ་བདག་གིས་སྦྱིན་པ་ནི། །　　འབྲས་དང་བཅས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱིན། །　　གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་བྱ་བ་ཡོད། །　　དེ་དག་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་འབྲས་བུར་བྱོས། །54　

གང་ཕྱིར་དེ་དག་བདེ་བ་ཉིད་བདག་གི་བདེ་བ་ཡིན་པས࿒བདེ་བ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་བདག་གིས་སྦྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུར་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་འབྲས་བུར་བྱ་བར་རིག་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏོ། །

　སྦྱིན་པ་པོ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་མི་འདོད་ཀྱང་། །　　ལོངས་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་མང་ལ་བཟང་དང་ཕྲད། །　　བདག་ནི་བདེ་བ་དེ་འདོད་མ་ཡིན་ཏེ༑ །　　འདི་ལྟར་བདག་ནི་སྦྱིན་ལ་བརྒྱུད་དང་ལྡན། །55　

སྦྱིན་པ་པོ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དང་། ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་དག་ཉེ་བར་གནས་ཏེ། སེམས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དག་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་གནས་པའི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། འདི་ལྟར་བདག་ནི་དེ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་བརྒྱུད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱིས་བདེ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

　བདག་ནི་རྟག་ཏུ་བརྩེ་བས་བདོག་པ་ཀུན༑ །　　ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་གང་ཡིན་དེ་ལྟོས་ལ། །　　དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ནི་དེའི་འབྲས་ལ། །　　དོན་གཉེར་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །56　

བདག་ནི་རྟག་ཏུ་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བ࿒མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ༑ །ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །

　གལ་ཏེ་ཁྱོད་འབྲས་ཐོབ་པ་མི་གཏོང་ན། །　　སྦྱིན་ལ་མངོན་དགའ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །　　འདི་ལྟར་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་སྦྱིན་མེད་ན། །　　སྦྱིན་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉིད་མ་ཡིན། །57　

ཞེས་བྱ་བ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

　མ་བྱས་པ་ལ་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་ཏེ། །　　འདི་ལྟར་ལན་བལྟས་བདག་གི་ཆ་མ་ཡིན། །58ab　

ཁྱོད་ནི་གང་ཞིག་ཁྱོད་བྱེད་པ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ལན་ལ་ལྟ་བས་བདག་གི་ཆ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ལྟར་བདག་ནི།

　ཁྱོད་ཀྱི་ལན་ལ་ལྟ་དང་བྲལ་བས་ན། །　　འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་གཞན་ལ་གཏོང་བ་ཡིན། །58cd　

འདི་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【D18 悲による施 (kṛpādāna , 因悲而施) k.59-60】

བརྩེ་བས་སྦྱིན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་བརྩེ་བས་སྦྱིན་པ་ནི། །　　ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་ཅིང་དག་པའི་གཞི། །　　བདེ་བ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་ནི། །　　རྗེས་སུ་བསྲུང་བཅས་ཚོལ་མེད་གོས་པ་མེད། །59　

དེ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི་གཞན་ལ་མི་གནོད་པར་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་དག་པ་ནི་དུག་དང་མཚོན་དང་ཆང་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་རུང་བ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི། སྦྱིན་པས་ཀུན་ཏུ་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལ་མི་གནོད་པར་གཞན་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོལ་བ་མེད་པ་ནི་མ་བསླངས་ཀྱང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་དམ། ཕོངས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་གནས་མི་འདམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོས་པ་མེད་པ་ནི། ལན་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་དགའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

རྣམ་པ་གཞན་ཡང་།

　རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་བརྩེ་བས་སྦྱིན་པ་ནི། །　　མཐའ་དག་རྒྱ་ཆེ་གཙོ་དང་རྟག་པ་དང་། །　　དགའ་དང་ཟང་ཟིང་མེད་དང་དག་པ་དང་། །　　བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་དགེ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན། །60　

དེ་ལ་མཐའ་དག་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་དངོས་པོ་མང་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་བོ་ནི་དངོས་པོ་གྱ་ནོམ་པ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བས་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པ་ནི་གོས་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དག་པ་ནི་གཞི་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ལ་གཞོལ་བ་ནི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །

【D19 受用の殊勝 (upabhogaviśeṣa, 受用之殊勝) k.61】

ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཇི་ལྟར་བདེ་བ་གསུམ་གྱིས་ཚིམ་པའི་ཡིད། །　　བརྩེ་ལྡན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་དགའ་འགྱུར་བས། །　　ལོངས་སྤྱོད་ཅན་དག་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཡིས། །　　དེ་ལྟར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །61　

དེ་ལ་བདེ་བ་གསུམ་ནི་སྦྱིན་པས་དགའ་བ་དང་། གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་དགའ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པས་དགའ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【D20 波羅蜜を現成する悲 (pāramitābhinirhārakaruṇā, 實現波羅蜜之悲) k.62】

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་རྗེའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བཀྲེན་ལ་བརྩེ་དང་མ་རུངས་པ་ལ་བརྩེ། །　　ཀུན་འཁྲུགས་ལ་བརྩེ་བག་མེད་རྣམས་ལ་བརྩེ། །　　ཡུལ་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་། །　　ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་ལ་སྙིང་རྗེ་བའོ། །62　

དེ་ལ་བཀྲེན་པ་ནི་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་སོ། །མ་རུངས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་གཞན་ལ་གནོད་པ་རྣམས་སོ། །ཀུན་ཏུ་འཁྲུགས་པ་ནི་ཁྲོ་བ་ཅན་རྣམས་སོ། །བག་མེད་པ་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་སོ། །ཡུལ་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་ནི་འདོད་པ་དག་ལ་སེམས་རྣམ་པར࿒གཡེངས་པ་རྣམས་སོ། །ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པ་འདི་དག་ལ། སྙིང་རྗེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཀྲེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱའོ། །

【D21 說示悲緣 (karuṇāpratyayasaṃdarśana) k.63】

སྙིང་རྗེའི་རྐྱེན་བསྟན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་དེ་རྒྱུ་ལས། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་སྟེ། །　　རྒྱུ་དང་བཤེས་གཉེན་རང་བཞིན་ལས། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེའོ། །63　

དེ་ལ་ཕྱེད་གོང་མས་ནི་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་སྟོན་ཏེ། ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་སྙིང་རྗེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དེ་དག་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱེད་འོག་མས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་བཤེས་གཉེན་དང་རང་བཞིན་དག་གིས་སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་དང་བདག་པོ་དང་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་རྣམས་སྟོན་ཏོ། །

【D22 大悲性 (mahākaruṇātva) k.64 と最勝相（與最勝相） k.65】

སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི། །　　མཉམ་པར་ཤེས་བྱ་དེ་བསམ་ཕྱིར། །　　སྒྲུབ་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་བྲལ་ཕྱིར་དང་། །　　མི་དམིགས་ཕྱིར་དང་དག་ཕྱིར་རོ། །64　

དེ་ལ་མཉམ་པ་ནི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཅར་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་གང་ཅི་ཚོར་བ་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བསམ་པའི་ཕྱིར་ནི་སེམས་གྱིས་སྙིང་རྗེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནི་དེ་ཡོངས་སུ࿒སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ནི་བདག་དང་གཞན་དང་སྙིང་རྗེར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ནི། ས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །

　རང་གི་སེམས་ཀྱི་བྱམས་ལ་སོགས། །　　བསྒོམ་པ་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། །　　བསམ་དང་དབང་འབྱོར་ཉིད་དང་ནི། །　　རྣམ་པར་མི་རྟོག་གཅིག་ཕྱིར་མཆོག །65　

ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གང་དུ་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །

【B4 總結供養、親近、無量】

　དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དང་བ་རབ་སྐྱེས་ཤིང་། །　　རྫས་དང་བཀུར་སྟི་ཆེན་པོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱུན་མཆོད་ལྡན། །　　ཡོན་ཏན་མང་ལྡན་ཕན་བྱེད་བཤེས་ལ་རྟག࿒བསྟེན་པ། །　　འགྲོ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་གྲུབ་པ་ཀུན་ཐོབ་འགྱུར། །66　

འདིས་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཆོད་པ་དང་བསྟན་པ་དང་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་དང་ཡོན་ཏན་མདོར་བསྡུས་ནས་སྟོན་ཏེ། རྫས་དང་བཀུར་སྟི་ཆེན་པོས་ཤིན་ཏུ་རྟག་ཏུ་མཆོད་པ་ནི་རྫས་དང་བཀུར་སྟི་ཆེན་པོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱུན་དུ་མཆོད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བཀུར་སྟི་ནི་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་དང་ངོ་། །ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །གྲུབ་པ་ཀུན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྲུབ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །

མཆོད་པ་དང་བསྟན་པ་དང་ཚད་མེད་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A19 菩提分品（覺分品）第十九（一〇五偈） 大科二十四】

【B1 明羞恥分別 (jaijāvibhāga) 九】

【C1 明羞恥四相 (自性、伴類sahāya、所緣、業) k.1】

ངོ་ཚ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ།

　ངོ་ཚ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་དང་། །　　རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །　　ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་དམན་ཡུལ། །　　སེམས་ཅན་སྨིན་བྱེད་བརྟན་པའི་ཡིན། །1　

འདིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གྲོགས་དང་། དམིགས་པ་དང་། ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངོ་ཚ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏེ། ཡུལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཅིང་དམན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོབ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བས་དམན་པ་ཡང་ཡིན་པས་དེས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངོ་ཚའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། །ངོ་ཚ་བ་དེ་ཉིད་ལ་གཞན་དག་རབ་ཏུ་འགོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【C2 明羞恥所對治增長能對治減退 k.2】

　ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཡི། །　　མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི་འཕེལ་པ་དང་། །　　གཉེན་པོ་འགྲིབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས། །　　མི་བཟང་ངོ་ཚ་སྐྱ་བར་འགྱུར། །2　

འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པས་ངོ་ཚ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཕེལ་བ་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པས་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【C3 明羞恥加行不加行 k.3】

　བརྟན་རྣམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག །　　བསྟེན་པ་ལ་ནི་ལེ་ལོ་དང་། །　　ཉོན་མོངས་རྗེས་སུ་མཐུན་ཆོས་ལ། །　　སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་ངོ་ཚར་འགྱུར། །3　

འདི་ནི་མི་སྦྱོར་བ་དང་སྦྱོར་བས་ངོ་ཚ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དབང་པོའི་སྒོམ་བསྡམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བས་ངོ་ཚ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【C4 明羞恥下上 k.4】

　མཉམ་གཞག་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་ཆུང་། །　　འབྲིང་དང་དམན་པའི་ས་པ་དང་། །　　བསམ་པ་དམན་དང་ངར་བཅས་པའི། །　　ངོ་ཚ་དམན་དེ་ལས་གཞན་ལྷག །4　

འདི་ནི་ངོ་ཚ་བ་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་ནི། སྔར་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །

【C5 明羞恥所對治及過失 六】

【D1 所對治 k.5ab】

འདི་མན་ཆད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་དང་གསུམ་གྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ངོ་ཚ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ངོ་ཚ་བའི་སྐྱོན་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་དབྱེ་བ་སྟོན་ཏོ། །།

【D2 三種害 (vyābādhya) k.5cd】

བློ་ལྡན་ངོ་ཚ་མེད་པ་ནི། །

　ཚུལ་བཞིན་མིན་པས་ཉོན་མོངས་དག །　　དང་དུ་ལེན་ཅིང་ཁོང་ཁྲོ་དང་། །　　ཡལ་བར་འདོར་དང་ང་རྒྱལ་གྱིས། །　　སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཇོམས། །5　

ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་ལ། གཞན་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད། གཉི་ག་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་ཅེས་བསྟན་ཏོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ། །ཡལ་བར་འདོར་བས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇོམས་ཤེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【D3 現在六種訶責 (avadya) k.6-7ab】

　འགྱོད་པས་ཉམས་དང་བཅས་འགྱུར་ཞིང་། །　　བཀུར་སྟིས་དམན་པ་འཐོབ་འགྱུར་དེས། །　　དད་ལྡན་མི་མིན་ཚོགས་དང་ནི། །　　སྟོན་པས་ཀྱང་ནི་བཏང་སྙོམས་མཛད། །6　

　རྒྱལ་སྲས་ཆོས་དང་མཐུན་རྣམས་ཀྱིས། །　　རྣམ་པར࿒སྨོད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ལས། །7ab　

【D4 未來訶責 k.7cd】

　མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མི་སྙན་འཐོབ། །　　གཞན་དུ་ཕྱིར་ཞིང་མི་ཁོམ་སྐྱེ། །7cd　

ཞེས་བྱ་བ་འདིས་མི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་དང་། གཞན་དང་ལྷ་དང་སྟོན་པ་དག་སྨོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་ཡང་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་མི་སྙན་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ཕྱིར་ཞིང་མི་ཁོམ་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཚེ་ཕྱི་མའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། མི་ཁོམ་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ༑ །

【D5 現在未來二種訶責 k.8ab】

　དེས་ན་ཆོས་དཀར་ཐོབ་པ་དང་། །　　མ་ཐོབ་པ་ལས་རྣམ་ཉམས་འགྱུར། །8ab　

ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་དང་ཚེ་ཕྱི་མའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། མ་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །

【D6 明領納前過失所生心苦憂 k.8cd】

　དེ་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གནས་པ་དང་། །　　ཡིད་ཀྱང་རྣལ་དུ་མི་གནས་འགྱུར། །8cd　

ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །

【C6 明羞恥功德差別 三】

【D1 總明功德 k.9ab】

　རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་ལྡན་རྣམས་ལ། །　　ཉེས་པ་འདི་དག་ཀུན་མི་འབྱུང་། །9ab　

ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ངོ་ཚ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཉེས་པ་འདི་དག་ཀྱང་མི་འབྱུང་བས་སོ། །

【D2 別明功德 四】

【E1 異熟果 k.9cd】

　མཁས་པ་རྟག་ཏུ་ལྷ་དག་དང་། །　　མི་རྣམས་སུ་ནི་ཡང་དག་སྐྱེ། །9cd　

ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །

【E2 增上果 k.10ab】

　བློ་ལྡན་ངོ་ཚས་མྱུར་དུ་ནི། །　　རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཚོགས་རྫོགས་བྱེད། །10ab　

ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །

【E3 士用果 k.10cd】

　རྒྱལ་བའི་སྲས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས། །　　སྨིན་བྱེད་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཉིད། །10cd　

ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །

【E4 離繫果及等流果 k.11ab】

　དེ་རྟག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་ནི༑ །　　གཉེན་པོ࿒བྲལ་དང་མི་འབྲལ་འགྱུར། །11ab　

ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བྲལ་བ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དག་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་གཉེན་པོ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་དོ། །

【D3 結上 k.11cd（cf. E1 異熟果）】

　དེ་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་ལྡན༑ །　　ཕན་ཡོན་དེ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར། །11cd　

ཞེས་བྱ་བས་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པ་མེད་པ་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་འཐོབ་བོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །

【C7 明羞恥喻 k.12-14】

　བྱིས་པ་ཤིན་ཏུ་གོས་བཟང་གྱོན་ཡང་ནི། །　　ཁྲེལ་དང་བྲལ་ཕྱིར་ཉེས་པས་དྲི་མ་ཅན། །　　རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་གོས་ཅན་ནི། །　　དགབ་པ་མེད་ཀྱང་ཉེས་པའི་དྲི་མ་བྲལ། །12　

འདིས་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་གོས་གྱོན་ཡང་ཉེས་པས་དྲི་མ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཅེར་བུར་འདུག་ཀྱང་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར༑ ངོ་ཚ་ནི་གོས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །

　རྒྱལ་བའི་སྲས་ནི་ཁྲེལ་དང་ལྡན་གྱུར་པ། །　　ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱིས་མི་གོས་འགྱུར། །13ab　

ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །

　རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་གྱུར་པ། །　　ངོ་ཚ་ཤེས་པས་བརྒྱན་པ་མཛེས་པ་ཡིན། །13cd　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་ངོ་ཚ་བ་ནམ་མཁའ་དང་རྒྱན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ངོ་ཚ་བས། །　　གདུལ་བ་རྣམས་ལ་མ་བཞིན་བྱམས་པ་ཉིད། །14ab　

བསྐྱབ་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་ཡལ་བར་བོར་ན་ངོ་ཚ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

　ངོ་ཚ་བ་ནི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ལས། །　　འཁོར་བ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་པའང་ཡིན། །14cd　

གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གོས་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ངོ་ཚ་བས་གནས་པ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་བ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་དང་། གནས་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འཁོར་བ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །

【C8 明羞恥四種相貌 (liṅga) k.15】

　ཀུན་ལ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། །　　ཀུན་ལ་དང་དུ་མི་ལེན་ཞིང་། །　　ཀུན་ལ་མི་འཇུག་འཇུག་པ་ནི། །　　ཁྲེལ་ལྡན་ཁྲེལ་བས་བྱས་པའི་རྟགས། །15　

འདིས་ནི་ངོ་ཚ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་ངོ་ཚ་བས་བྱས་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དང་དུ་མི་ལེན་ཞིང་མི་འཇུག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་དང་དུ་ལེན་ཞིང་འཇུག་པའོ། །

【C9 明所由羞恥得勝 (pradhāna) k.16】

　རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲེལ་སྒོམ་པ། །　　ཆོས་ལ་མོས་དང་བསམ་པ་དང་། །　　དབང་འབྱོར་བ་དང་མི་རྟོག་དང་། །　　གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ཡིན། །16　

ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །

【B2 明剛毅分別 (dhṛtivibhāga) 二】

【C1 總明剛毅相差別堅固 k.17】

བརྟན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་ཏེ།

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྟེན་པ་ནི། །　　དེ་ལས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ལས། །　　མཚན་ཉིད་དང་ནི་རབ་དབྱེ་དང་། །　　མི་འགྱུར་བས་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས། །17　

【C2 別明相差別堅固 三】

【D1 相 (lakṣaṇena) 三】

【E1 相之相 k.18a】

　བརྩོན་འགྲུས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ནི། །18a　

【E2 相之異門 (paryāya) k.18b】

　སྙིང་སྟོབས࿒སྲན་ཐུབ་བརྟན་པར་འདོད། །18b　

【E3 相之成就 (sādhana) 二】

【F1 略說 k.18cd】

　གང་ཕྱིར་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས། །　　འཇིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག །18cd　

འདིས་ནི་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་གྲངས་དང་བཅས་སྒྲུབ་པ་དང་བཅས་པར་བཤད་དེ། བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །

【F2 廣說 k.19】

ཇི་ལྟར་གསུམ་པོ་འདིས་འཇིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅེ་ན།

　ཞུམ་དང་གཡོ་དང་རྨོངས་པ་ཡིས། །　　བྱ་བ་རྣམས་ལ࿒འཇིགས་པ་སྐྱེ། །　　དེ་ཕྱིར་གཉུག་མ་གསུམ་ལ་ནི། །　　བརྟན་པའི་མིང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །19　

བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇིགས་པ་ནི་ཡང་ན་ནི་ཞུམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལ་མི་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ནི་གཡོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཏེ། སེམས་རྣལ་དུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ནི་རྨོངས་པས་ཏེ། དེའི་ཐབས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་གཉུག་མ་གསུམ་ལ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གཉུག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་བརྟག་པ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །

【D2 差別 (prabhedataḥ) k.20-22】

　རང་བཞིན་དང་ནི་སྨོན་ལམ་དང་། །　　ལྟ་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི། །　　སེམས་ཅན་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། །　　ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ཐོས་པ་དང་། །20　

　གདུལ་བྱ་གདུལ་བར་དཀའ་བ་དང་། །　　རྒྱལ་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དང་། །　　དཀའ་བ་དག་ནི་སྣ་ཚོགས་དང་། །　　འཁོར་བ་གཏོང་བ་མེད་ཉིད་དང་། །21　

　དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ལ། །　　བརྟན་པའི་བརྟན་པ་སྐྱེ་བ་ནི། །　　དེ་ལས་གཞན་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། །　　བརྟན་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འདོད། །22　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་འདིས་ནི་བརྟན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟོན་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིགས་དང་། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། རང་གི་དོན་དང་། གཞན་གྱི་དོན་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་། མཐུ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ལ་མི་ལྟ་བ་ཉིད་ནི་རང་གི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བ་ཉིད་ལས་རིག་པར་བྱའོ༑ །ཡང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །

【D3 堅固 (dṛḍhatvena) k.23】

　ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་འདབ་ཆགས་དང་། །　　རྒྱ་མཚོ་དག་གིས་རི་རབ་ལྟར། །　　བརྟན་པ་གྲོགས་ངན་སྡུག་བསྔལ་དང་། །　　ཟབ་མོ་ཐོས་པས་མི་གཡོས་སོ། །23　

འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྟན་པའི་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། དཔེ࿒གསུམ་ནི་གསུམ་གྱིས་མི་གཡོས་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །

【B3 明不厭退分別 (akhedavibhāga) k.24-25】

མི་སྐྱོ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　བྱང་ཆུབ་མི་སྐྱོ་མཉམ་མེད་པ། །　　གཞི་གསུམ་ཐོས་པས་མི་ངོམས་དང་། །　　བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ། །　　ཁྲེལ་དང་བརྟན་ལ་བརྟན་པ་སྟེ། །24　

　བྱང་ཆུབ་ཆེ་ལ་འདུན་པ་དྲག །　　བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་མི་སྐྱོ་བ། །　　ས་རྣམས་ལ་ནི་མ་རྫོགས་དང་། །　　རྫོགས་དང་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པར་འདོད། །25　

འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གཞི་དང་། རྟེན་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་མི་སྐྱོ་བ་བསྟན་ཏེ། གཞི་གསུམ་ནི་ཐོས་པས་མི་ངོམས་པ་དང་། ཡུན་རིང་པོར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལའོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་བརྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་གིས་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་ནས་ངོ་ཚ་ཞིང་མི་སྐྱོ་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། འདུན་པ་ལོག་ན་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །མ་རྫོགས་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལའོ། །རྫོགས་པ་ནི་ས་བདུན་པོ་དག་ལའོ། །ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་ནི་དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ས་ལ་སྟེ་འདི་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །

【B4 明知論 (śāstrajñatā) k.26-27】

བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　བརྟན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད། །　　གཞི་དང་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་། །　　ལས་དང་མཚན་ཉིད་དག་དང་ནི། །　　མི་ཟད་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ནི། །26　

　ཡང་དག་འགྲུབ་པས་ཁྱད་པར་འཕགས། །　　ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་སྒོས་བསྡུས། །　　སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། །　　དམ་ཆོས་འཛིན་པར་བྱེད་པའང་ཡིན། །27　

དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་སྟེ། ནང་རིག་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དང་། སྒྲ་རིག་པ་དང་། གསོ་བ་རིག་པ་དང་། བཟོའི་ལས་ཀྱི་གནས་རིག་པའོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བའོ། །ལས་ནི་གཞི་དང་པོ་ལ་བདག་ཉིད་སྒྲུབ་ཅིང་གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། གཉིས་པ་ལ་དེའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཚར་བཅད་པ་དང་། གསུམ་པ་ལ་བདག་ཉིད་ངེས་པའི་ཚིག་བཟང་པོ་བརྗོད་ཅིང་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཞི་པ་ལ་གཞན་དག་གི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། ལྔ་པ་ལ་གཞན་དག་ལ་དེ་བགོ་བཤའ་བྱེད་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཞི་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཐོས་ཤིང་འཛིན་པ་དང་། ཚིག་གིས་བྱང་བ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་བརྟག་པ་དང་། མཐོང་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། ཐོས་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་འཛིན་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། ཅི་རིགས་པར་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་དོན་སེམས་པ་དང་། ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་ཉེས་པར་བཤད་པ་དམིགས་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཟད་པ་ཉིད་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་དག་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དག་གིས་བསྡུས་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་དག་ནས་དེའི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གཟུངས་དག་གིས་དེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【B5 明知世間 (lokajñatā) 二】

【C1 總明知世間身口諦智 k.28】

འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ།

　བརྟན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཉིད། །　　ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དང་ནི། །　　བདེན་པ་ཤེས་པས་མཉམ་པ་མེད། །　　དེ་ལ་གཞན་པ་དག་ལས་འཕགས། །28　

【C2 別明身口諦智 三】

【D1 身 (kāyena) k.29a】

ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱིས་ཤེ་ན། བཤད་པ།

　བརྟན་རྣམས་རྟག་ཏུ་འཛུམ་པར་བྱེད། །29a　

【D2 口 (vācā) k.29bcd】

ཇི་ལྟར་ངག་གིས་ཤེ་ན། བཤད་པ།

　གསོང་པོ་དག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡིན། །29b　

དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ།

　སེམས་ཅན་སྣོད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། །29c　

དོན་གང་གི་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་སྣོད་དུ་བྱ་ཞེ་ན། བཤད་པ།

　དམ་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །29d　

【D3 諦智及其業 (satyajñānena) k.30-31】

ཇི་ལྟར་བདེན་པ་ཤེས་པས་ཞེ་ན། བཤད་པ།

　གང་ཕྱིར་བདེན་པ་གཉིས་ལས་ནི༑ །　　འཇིག་རྟེན་རྣམ་དག་འབྱུང་བར་འདོད། །　　གཉིས་ཀྱིས་ནུབ་འགྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར། །　　དེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ཞེས་བྱ། །30　

བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བར་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་སྟེ། གང་དང་གང་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ནུབ་པར་འགྱུར་ཏེ༑ གང་ཡིན་པ་དང་། གང་གིས་ནུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་དང་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་པ་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

　དེ་དག་ཞི་བྱ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །　　བློ་ལྡན་བདེན་པ་རྣམས་ལ་སྦྱོར། །　　གང་གིས་བློ་ལྡན་བདེན་ཤེས་ཕྱིར། །　　འཇིག་རྟེན་ཤེས་ཞེས་ངེས་པར་བརྗོད། །31　

འདིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཞི་བར་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དག་གོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་གོ། །

【B6 明四依分別 (pratisaraṇavibhāga) 三】

【C1 明相 (lakṣaṇa) k.32】

སྟོན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།

　གཙུག་ལག་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་ནི། །　　དེ་དོན་དགོངས་པ་ཅན་དང་ནི། །　　ངེས་དོན་ཚད་མ་ལྡན་པ་དང་། །　　དེ་ཡི་བརྗོད་མེད་ཐོབ་པའོ། །32　

འདི་ནི་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ༑ །࿒དེ་ལ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ནི་སྟོན་པ་ཚད་མར࿒གྱུར་པའམ། དེས་ཚད་མར་མཛད་པས་ངེས་པར་བྱས་ཤིང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །བརྗོད་པ་མེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【C2 明因 (kāraṇa) k.33】

　སྤོང་དང་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དང་། །　　ལོག་པར་ཡང་དག་ཤེས་པ་དང་། །　　བརྗོད་དང་བཅས་པ་འཐོབ་པ་དག །　　འདིར་ནི་དགག་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །33　

སྟོན་པ་དང་པོ་ལ་ནི་གཙུག་ལག་གི་ཆོས་སྤོང་བའི་གང་ཟག་དགག་པར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་ཚིག་འབྲུ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་ཏེ་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་ལོག་པར་བསམས་པའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དྲངས་པའོ། །བཞི་པ་ལ་ནི་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །

【C3 明功德 (anuśaṃsa) k.34】

　མོས་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་། །　　གཞན་ལས་ཇི་བཞིན་ཐོས་པ་དང་། །　　བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས། །　　བརྟན་རྣམས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །34　

འདི་ནི་སྟོན་པའི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པ་དང་པོས་ནི་གཙུག་ལག་གི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དཔྱོད་པ་ལས་སོ། །གསུམ་པས་ནི་གཞན་ལས་དེའི་དོན་གྱི་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐོས་པ་ལས་སོ། །བཞི་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་སོ། །

【B7 明四無碍辯分別 (pratisaṃvidvibhāga) 四】

【C1 明相 (lakṣaṇa) k.35】

སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ།

　རྣམ་གྲངས་དང་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། །　　ཚིག་དང་ཡེ་ཤེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་རིག །　　བཞི་པོ་མཚུངས་པ་མེད་པར་འདོད། །35　

དང་པོ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་དེ། དོན་རེ་རེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྙེད་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། དོན་གང་ཡིན་པ་དེའི་མིང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་ཚིག་ཤེས་པ་སྟེ། ཡུལ་མི་སོ་སོའི་སྐད་གང་དག་ཡིན་པ་ཤེས་པའོ། །བཞི་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤོབས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི࿒སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །

【C2 明四因 (kāraṇa) k.36-37】

　བསྟན་པ་ལ་ནི་རབ་བརྩོན་པའི། །　　གང་དང་གང་གིས་སྟོན་པ་ནི། །　　ཆོས་དང་དོན་ནི་གཉིས་པོ་དག །　　ཚིག་དང་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་སྟོན། །36　

　ཆོས་ནི་བསྟན་དང་བཤད་ཕྱིར་དང་། །　　རྣམ་པ་ཀུན་དུ་གཉིས་ཐོབ་ཕྱིར། །　　རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལན་འདེབས་ཕྱིར། །　　སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི། །37　

ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་གང་ཞིག་གང་གིས་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་དགོས་སོ། །གང་ཞིག་སྟོན་ཅེ་ན། ཆོས་དང་དོན་ནོ། །གང་གིས་སྟོན་ཅེ་ན། ཚིག་གི་ཤེས་པས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་དང་དོན་དག་སྟོན་པ་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་དང་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གིས་སྟོན་པ་ནི་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པས་སྟོན་པ་ནི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལན་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་ཞིག་གང་གིས་སྟོན་པ་དེ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །

【C3 明訓釋 (nirvacana) k.38ab】

　མཉམ་ཉིད་སོ་སོ་རང་རིག་ནས། །　　ཕྱིས་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན། །38ab　

【C4 明業 (karma) k.38cd】

　ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་བྱེད་པ། །　　སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པར་བརྗོད། །38cd　

འདིས་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་དང་ལས་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་ནས། དུས་ཕྱིས་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཤེས་པས་རྣམ་གྲངས་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཡིན་ནོ། །

【B8 明資糧分別 (saṃbhāravibhāga) 六】

【C1 明體 (yaḥ) k.39ab】

ཚོགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས། །　　བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་མཚུངས་པ་མེད། །39ab　

【C2 明目的 (yadartham) k.39cd】

　གཅིག་གིས་འཁོར་བར་མངོན་མཐོ་བྱེད། །　　གཞན་གྱིས་ཉོན་མོངས་མེད་པར་འཁོར༑ །39cd　

འདིས་ནི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དང་གང་གི་དོན་དུ་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་ཏོ། །ཚོགས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ༑ །དེ་ལ་བསོད་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་འཁོར་བ་ན་མངོན་པར་མཐོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །

【C3 明資糧波羅蜜關係 k.40】

　སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསོད་ནམས་ཀྱི། །　　ཚོགས་ཡིན་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །　　གསུམ་པོ་གཞན་ནི་གཉིས་ཀ་སྟེ། །　　ལྔ་ཆར་ཡང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཚོགས༑ །40　

འདིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་གཉིས་པོ་དེ་བསྡུས་པར་སྟོན་ཏེ། བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་གཉི་ག་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གསུམ་པོ་ནི་ཚོགས་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་སྒོ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【C4 明訓釋 k.41abc】

　རྒྱུན་དུ་སྒོམ་པ་ཐོབ་ནས་ནི། །　　དགེ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒྲུབ། །　　བརྟན་པའི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ། །41abc　

【C5 明業 k.41cd】

　དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །41d　

འདི་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ངེས་པའི࿒ཚིག་དང་ལས་ཡིན་ཏེ། སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུའོ། །བྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོམ་པ་ཐོབ་ནས་སོ། །ར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒྲུབ་པའོ། །དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དག་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【C6 明差別 (prabheda) k.42】

　འཇུག་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། །　　ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། །　　དབང་བསྐུར་མཐར་ཐུག་བྱ་བའི་ཕྱིར། །　　བརྟན་རྣམས་ཚོགས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །42　

འདི་ནི་ཚོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སའི་ཚོགས་ནི་ས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །ས་དྲུག་པོ་དག་གི་ནི་མཚན་མ་མེད་པས་བདུན་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་མཚན་མ་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བརྒྱད་པའི་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ས་གཉིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་སྟེ། ས་བཅུ་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚོགས་ནི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །

【B9 明念處分別 (smṛtyupasthānavibhāga) 二】

【C1 標十四相殊勝修習 (ākāra, bhāvanā) k.43】

དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།

　བློ་ལྡན་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་པ། །　　སྒོམ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ཡིས། །　　མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ། །　　དེ་ལས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །43　

【C2 釋十四相殊勝修習 k.44-45】

བཅུ་བཞི་པོ་གང་དག་གིས་ཤེ་ན།

　བརྟེན་དང་གཉེན་པོ་དག་དང་ནི། །　　དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇུག་པ་དང་། །　　དམིགས་པ་དང་ནི་ཡིད་བྱེད་དང་། །　　ཐོས་པས་སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །44　

　མཐུན་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། །　　ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྐྱེ་བ་དང་། །　　ཆེན་པོ་དང་ནི་མཆོག་ཉིད་དང་། །　　བསྒོམ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པས་གཞན། །45　

ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། རྟེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །གཉེན་པོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གཉེན་པོ་མི་གཙང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་གཞན་དག་ཀྱང་འཛུད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལུས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོབ་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན༑ མི་འབྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མཐུན་པས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་དེ་དག་ལ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་ལྡན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལུས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས࿒པས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ལོག་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་གློ་བུར་གྱི་རྡུལ་དང་དུ་བ་དང་སྤྲིན་དང་ཁུག་རྣས་ཁེབས་པ་བཞིན་དུ་གློ་བུར་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སོ། །སྐྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པའི་ལུས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་སོ། །ཆེན་པོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་ཆུང་ངུ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྣམས་འདྲེས་པ་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་དེ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ས་བཅུ་དང་སངས་རྒྱས࿒ཀྱི་ས་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【B10 明正斷分別 (samyakprahāṇavibhāga) 三】

【C1 明正斷修習相 k.46】

ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ།

　བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་སྤོང་། །　　ལུས་ཅན་ཀུན་དང་མཚུངས་པ་མེད། །　　དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡི། །　　ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་སྒོམ། །46　

དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །

【C2 明正斷修習差別 k.47-49】

རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི།

　འཁོར་བ་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང་། །　　སྒྲིབ་པ་དག་ནི་དོར་བ་དང་། །　　ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དོར་བ་དང་། །　　ས་རྣམས་ལ་ནི་འཇུག་པ་དང་། །47　

　མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་དང་། །　　ལུང་བསྟན་པ་ནི་ཐོབ་པ་དང་། །　　སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྨིན་བྱ་དང་། །　　དབང་ནི་བསྐུར་བར་བྱ་བ་དང་། །48　

　ཞིང་རྣམས་དག་པར་བྱ་ཕྱིར་དང་། །　　མཐར་ཐུག་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་རྣམས། །　　མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་སྒོམ། །49　

འདི་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བསྒོམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། འཁོར་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ལྔ་དོར་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དོར་བ་དང་། ས་ལ་འཇུག་པ་དང་། ས་བདུན་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ལ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་དང་། དགུ་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། བཅུ་པ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། གསུམ་ཅར་ལ་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་མཐར་ཐུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བསྒོམ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །

【C3 明正斷修習 k.50】

　འདུན་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །　　རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་མཚན་བཅས་བསྒོམ་པ། །　　ཡང་དག་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ། །　　གཉེན་པོ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་བརྗོད། །50　

འདི་ནི་འདུན་པ་བསྐྱེད་དོ། །འབད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ༑ །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྟན་ཏེ། འདུན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་ཞིང་འབད་དོ། །བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་ཞི་གནས་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དག་དང་ལྷན་ཅིག་བསྒོམ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞི་གནས་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་དག་གི་གཉེན་པོར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཇི་ལྟར་རྩོམ་ཞེ་ན༑ སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །མཉམ་པ་ཐོབ་ནས་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །

【B11 明神足分別 (ṛddhipādavibhāga) 二】

【C1 明神足勝相 k.51】

རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ།

　བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི། །　　རྐང་པ་མཚན་ཉིད་མཆོག་ལྡན་བཞི། །　　བདག་ཉིད་དང་ནི་གཞན་དག་གི། །　　དོན་ཀུན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེའོ། །51　

འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【C2 明建立神足依四種 二】

【D1 標四種 k.52】

　རྟེན་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། །　　ཐབས་དང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡི། །　　བློ་ལྡན་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་རྣམས། །　　རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྣམ་གཞག་འདོད། །52　

【D2 釋四種 四】

【E1 釋依止 (niśraya) k.53a】

བསྟན་པ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་ལྷག་མ་ཡིན་ཏེ།

　བསམ་གཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བརྟེན་ནས། །53a　

【E2 釋差別 (prabheda) k.53b】

　རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དག་དང་ཐབས། །　　རྣམ་བཞི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི། །　　རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །53bcd　

བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་དང་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབྱེ་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཐབས་ཀྱང་རྣམ་པར་བཞི་ཁོ་ནའོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །

【E3 釋方便 (upāya) 二】

【F1 略釋 k.53bc（應為k.54）】

ཐབས་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན།

　གཅིག་ནི་འབད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །　　གཉིས་པ་ཕན་འདོགས་བདག་ཉིད་ཡིན། །　　གསུམ་པ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །　　བཞི་པ་གཉེན་པོ་པ་ཡིན་ནོ། །54　

【F2 廣釋（八斷行） k.54】

སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ལས་འདུན་པ་དང་རྩོལ་བ་དང་དད་པ་ནི་འབད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཏེ། དད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་ན་འབད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ནི་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཅིག་གིས་སེམས་དམིགས་པ་ལས་མི་འཕྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་པས་འཕྲོ་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ནི་གཉེན་པོའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་དག་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【E4 釋現成 (abhinirhāra) 二】

【F1 略釋 k.53cd（應為k.55）】

མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན།

　མཐོང་བ་དང་ནི་གདམས་ངག་དང་། །　　གནས་པས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་དང་། །　　སྨོན་ལམ་དང་ནི་དབང་དག་དང་། །　　ཆོས་ཐོབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །55　

【F2 廣釋 k.55】

དེ་ལ་མཐོང་བ་ནི་སྤྱན་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་ཤའི་སྤྱན་དང་། ལྷའི་སྤྱན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །གདམས་ངག་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སྟེ། དེ་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སོང་ནས་སྐད་དང་སེམས་དང་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་རིག་པར་བྱས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་ནི། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་ལམ་ནི་སྨོན་ལམ་ཤེས་པ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་རྣམ་པར་རྩེ་བའོ༑ །དེ་དག་གི་ལུས་དང་འོད་དང་དབྱངས་ནི་བགྲང་བར་སླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱས་པར་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དབང་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དབང་བཅུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐོབ་པ་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །

【B12 明根分別 (indriyavibhāga) k.56】

དབང་པོ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་དང་ཐོས་མཆོག་དང་། །　　ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་དད་སོགས་ཀྱི། །　　གཞི་ཡིན་པར་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ། །　　དོན་གྲུབ་བྱེད་པའི་སྐབས་ཀྱིས་སོ། །56　

དད་པའི་དབང་པོའི་གཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའི་གཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའོ། །དྲན་པའི་དབང་པོའི་གཞི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་བསྡུས་པའི་ཐོས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའི࿒གཞི་ནི་ཞི་གནས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་གཞི་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །དེ་དག་གི་དོན་གྱི་སྐབས་ཁོ་ནས་དད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དབང་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་དབང་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །

【B13 明力分別 (balavibhāga) k.57】

སྟོབས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　དད་སོགས་ས་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། །　　ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཅན་དུ་འདོད། །　　མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམ་ཆུང་བས་ཡང་། །　　དེ་དག་ཉིད་ལ་སྟོབས་ཞེས་བྱ། །57　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【B14 明菩提支分別 (bodhyaṅgavibhāga) 二】

【C1 明所以建立菩提支分位及所覺 k.58】

བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ།

　སར་ཞུགས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །　　ཡན་ལག་རྣམ་པར་གཞག་པར་བརྗོད། །　　ཆོས་རྣམས་དང་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན། །　　མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཕྱིར་རོ། །58　

འདིས་ནི་གནས་སྐབས་གང་དུ་གང་ཞིག་རྟོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་བསྟན་ཏེ། ས་ལ་ཞུགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དང་བདག་དང་གཞན་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་མན་ཆད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ཆོས་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ། །

【C2 明菩提支似七寶 k.59-64】

　ཤེས་བྱ་མ་རྒྱལ་རྒྱལ་བྱའི་ཕྱིར། །　　དྲན་པ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད། །59ab　

ཤེས་བྱ་མ་རྒྱལ་བ་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ཡུལ་མ་ཕེབས་པ་འཕེབས་པ་ལྟ་བུའོ། །

　འདི་ཡི་རྣམ་འབྱེད་རྟོག་པ་ཡི། །　　མཚན་མ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད། །59cd　

དཔེར་ན་གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །

　འདི་ཡི་བརྩོན་འགྲུས་མ་ལུས་པ། །　　མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་ཕྱིར་འཇུག །60ab　

མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྟ་རིན་པོ་ཆེས་མྱུར་དུ་ས་ཆེན་པོ་རྒྱ་མཆོའི་མཐས་ཀླས་པར་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའོ། །

　ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམ་འཕེལ་བའི། །　　དགའ་བས་རྟག་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར། །60cd　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྟག་ཏུ་ལུས་ཐམས་ཅད་དགའ་བས་ཚིམ་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །

　སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་ཐར་པའི་ཕྱིར། །　　ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་བདེ་བ་འཐོབ། །61ab　

གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལྟ་བུའོ། །

　ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བསམས་པའི་དོན༑ །　　འབྱོར་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །61cd　

དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་འབྱོར་པ་ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །

　བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །　　འདི་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་ནས། །　　རྗེས་ལ་ཐོབ་དང་མི་རྟོག་པའི། །　　གནས་པས་མཆོག་ནི་རྟག་ཏུ་གནས། །62　

བཏང་སྙོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ། དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་གནས་པས་གཞན་འབུལ་ཞིང་གཞན་འདོར་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་པས་དེ་ལ་རྩོལ་བ་མེད་པར་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་དབུལ་བར་བྱ་བ་ཡང་འབུལ་ལ། དོར་བར་བྱ་བ་ཡང་འདོར་ཞིང་གང་དུ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་མ་དུབ་པར་ཕྱིན་པ་དེར་སོང་ནས་ཀྱང་གནས་པར་བྱེད་དོ། །

　ཡོན་ཏན་དེ་ལྟའི་སེམས་དཔའ་ནི། །　　འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འདྲ་བར་འཇུག །63ab　

ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་འཇུག་གོ། །

　རྟག་ཏུ་རིན་ཆེན་བདུན་ལྟ་བུའི། །　　བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར༑ །63cd　

ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །

　རང་བཞིན་ཡན་ལག་གནས་ཡན་ལག །　　གསུམ་པ་ངེས་འབྱུང་ཡན་ལག་སྟེ། །　　བཞི་པ་ཕན་ཡོན་ཡན་ལག་ཡིན། །　　རྣམ་གསུམ་ཉོན་མོངས་མེད་ཡན་ལག །64　

འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ནི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། ཐམས་ཅད་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེས་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ། དེས་སེམས་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བཏང་སྙོམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། གང་གིས་གང་ལ་བརྟེན࿒ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【B15 明道支分別 (mārgāṅgavibhāga) k.65-66】

ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ཇི་ལྟ་བར། །　　རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། །　　རྣམ་གཞག་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པ་ཡང་། །　　རྣམ་པར་གཞག་ལ་འཇུག་པ་དང་། །65　

　ལས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། །　　ཤེས་བྱ་དག་དང་ལམ་དང་ནི། །　　ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ནི། །　　སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་འོ། །66　

བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །དེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་དེའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། །ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་འཚོ་བ་སྟེ། ངག་དང་ལུས་དང་གཉི་གའི་ལས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ࿒ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་སྟེ༑ ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བས་ནི་ཡུན་རིང་པོར་མི་སྐྱོ་བར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པས་ནི་ཞི་གནས་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དག་ལ་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར༑ ལམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ནི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །

【B16 明止觀分別 (śamatha-vipaśyanāvibhāga) 三】

【C1 相 (lakṣaṇa) k.67】

ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ།

　ཡང་དག་གནས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །　　སེམས་ལ་སེམས་ནི་འཇོག་ཕྱིར་དང་། །　　ཆོས་རབ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། །　　ཞི་གནས་དང་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན། །67　

ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ལ་སེམས࿒ཉེ་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །

【C2 差別 (prabheda) k.68-69a】

　དེ་ནི་ཀུན་འགྲོ་ཆ་གཅིག་དང་། །　　ཆ་གཅིག་མ་ཡིན་རྒྱུར་འདོད་དོ། །68ab　

ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་གང་དང་གང་འདོད་པ་དེ་དང་དེ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། དགེ་སློང་ཀྱེ་མ་བདག་གིས་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་དགེ་སློང་དེས་ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་ཁོ࿒ན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ།ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཆ་གཅིག་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་ཀའི་ཆ་ནི་གང་ཚེ་ཅིག་ཅར་གཉི་ག་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་རྒྱུ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །

　རྟོགས་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། །　　མཚན་མེད་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། །68cd　

【C3 業 (karma) k.69bcd】

　ཡོངས་དག་རྣམ་པར་དག་པ་ལ། །　　བརྟན་པའི་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་གིས། །　　རྣལ་འབྱོར་དེ་ས་ཀུན་འགྲོ་སྟེ། །　　ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །69　

ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ༑ རྣལ་འབྱོར་ནི་ཐབས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ས་དྲུག་པའི་བར་དེ། དེ་དག་གི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ནི་ས་བདུན་པའོ། །འདུ་མི་བྱེད་པ་ནི་ས་གཞན་གསུམ་སྟེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་འདི་ལ་མེད་པས་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །ས་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་ལ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །

【B17 明善巧方便分別 (upāyakāuśalyavibhāga) 二】

【C1 差別 k.70-71ab】

ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་རྫོགས་བྱ་དང་། །　　སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྨིན་བྱ་དང་། །　　མྱུར་ཐོབ་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་དང་། །　　ལམ་རྒྱུན་མི་གཅོད་ལ་མཁས་པ། །70　

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཀུན་ལ། །　　ཐབས་ནི་མཚུངས་པ་མེད་པ་སྟེ། །71ab　

【C2 業 k.71cd】

　ཐབས་མཁས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །　　དེ་དག་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །71cd　

འདིས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ལས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིའོ། །མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ནི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་བཤགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདག་གི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ཏེ༑ སོ་སོར་བཤགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། གསོལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་འགྲུབ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐབས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་དང་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་ནི་ལས་སོ། །

【B18 明陀羅尼分別 (dhāraṇīvibhāga) 二】

【C1 差別 k.72-74ab】

གཟུངས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ།

　རྣམ་སྨིན་ཐོས་ལ་གོམས་པ་དང་། །　　ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཟུངས་དག་ནི། །　　ཆུང་ངུ་དང་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། །　　ཆེན་པོ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ། །72　

　བློ་ལྡན་མ་ཞུགས་ཞུགས་པ་ཡང་། །　　མ་དག་ས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི། །　　ཆུང་ངུ་དང་ནི་འབྲིང་པོ་སྟེ། །　　དག་པའི་ས་ཡི་གཟུངས་ཆེན་ཡིན། །73　

【C2 業 k.74cd】

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དང་ཡང་། །　　དེ་ལ་ཡང་དག་བརྟེན་ནས་ནི། །　　རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་དག་ཀྱང་། །　　རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིང་འཛིན་པར་བྱེད། །74　

འདིར་ཡང་གཟུངས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ལས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་གཟུངས་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མང་དུ་ཐོས་པས་ལེན་པ་དང་འཛིན་པར་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་ཐོས་པ་ལ་གོམས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་ཐོས་པ་ལ་གོམས་པ་དག་གིས་ནི་ཆུང་ངུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ས་ལ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཆུང་ངུའོ། །ས་ལ་ཞུགས་པ་མ་དག࿒པའི་ས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་འབྲིང་སྟེ་ས་བདུན་པོ་དག་གིའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་ས་པའི་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འདི་ནི་གཟུངས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། ལས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །

【B19 明願分別 (praṇidhānavibhāga) 五】

སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ།

　བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི། །　　སེམས་པ་འདུན་དང་བཅས་པ་སྟེ། །　　དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐུལ་བ། །　　ས་རྣམས་ཀུན་ལ་མཉམ་པ་མེད། །75　

　དེ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །　　སེམས་ཙམ་ལས་ནི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། །　　སེམས་ལས་མོད་ལ་འབྲས་བུ་ཅན། །　　དེ་ནི་མ་འོངས་དོན་འགྲུབ་བྱེད། །76　

　སྣ་ཚོགས་ཆེ་དང་བྱང་ཆུབ་བར། །　　ས་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་ནི། །　　རྣམ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །　　རང་གཞན་དོན་རབ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན༑ །77　

འདིར་སྨོན་ལམ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞི་དང་། ས་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ལས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ།

【C1 自性 (svabhāva) k.75a】

ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སེམས་པ་འདུན་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །

【C2 因 (nidāna) k.75b】

གཞི་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །

【C3 地 (bhūmi) k.75cd】

ས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སའོ། །སྨོན་ལམ་དེ་ནི་སེམས་ཁོ་ན་ལས་མོད་ལ་འབྲས་བུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། མ་འོངས་པ་ན་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ལས་མོད་ལ་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་ཡང་སེམས་ཙམ་ལས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྨོན་ལམ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་དེའི་ལུས་བགྲང་བར་བྱ་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །

【C4 差別 (prabheda) k.76-77ab】

སྣ་ཚོགས་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་འདི་ལྟ་འདི་ལྟར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོ་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུའོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ས་གོང་ནས་གོང་དུ࿒རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །

【C5 業 (karma) k.77cd】

རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ལས་སོ། །

【B20 明三三昧分別 (samādhitrayavibhāga) 三】

【C1 行境 (gocara) k.78】

ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ།

　ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །　　བདག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དང་། །　　བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟེན་དང་ནི། །　　དེ་རྟོག་ཉེར་ཞི་ཡིན་ཞེས་བྱ། །78　

ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནི་དེ་གཉི་ག་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟེན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནི་རྟེན་དེ་གཏན་དུ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །

【C2 相 k.79】

　ཏིང་འཛིན་དེ་ནི་གཟུང་འཛིན་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །　　རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །79ab　

གཟུང་བ་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཛིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །

དེ་དག་ཀྱང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ།

　རྣམ་པར་མི་རྟོག་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས། །　　རྟག་ཏུ་དགའ་དང་ལྡན་པའོ། །79cd　

སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་དག་ལ་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟེན་དེ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ནི་དེའི་རྟེན་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དགའ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །

【C3 因 k.80】

　ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྤང་བ་དང་། །　　མངོན་སུམ་དུ་ནི་བྱ་བའི་ཕྱིར། །　　སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་ཏིང་འཛིན་རྣམས། །　　དོན་རྣམ་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས། །80　

སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དག་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་དེ་དག་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི࿒རྟེན་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན࿒ནི་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །

【B21 明法優陀那分別 (dharmoddānavibhāga) k.81-82】

ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བཞེད་པས། །　　ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ། །　　ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཤད། །81　

དེ་ལ࿒འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིའོ། །

ཡང་མི་རྟག་པའི་དོན་ནས་ཞི་བའི་དོན་གྱི་བར་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ།

　བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞི་པོ་དེ། །　　མེད་པའི་དོན་དང་རྣམ་རྟོག་དོན། །　　ཀུན་ཏུ་རྟོག་དོན་ཁོ་ན་དང་། །　　རྣམ་རྟོག་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན། །82　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མི་རྟག་པའི་དོན་ནི་མེད་པའི་དོན་ཏེ། རྟག་ཏུ་མེད࿒པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་བའི་དོན་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །བདག་མེད་པའི་དོན་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་ཏེ། ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་ནི་མེད་ཀྱི། ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ནི་ཡོད་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མེད་པའི་དོན་ནི་བདག་མེད་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བའི་དོན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ༑ །

【B22 明剎那性分別 (kṣaṇikatvavibhāga) 二】

【C1 總立宗內外諸行之剎那性 k.83-84】

གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་སྐད་ཅིག་ལ་འཇིག་པའི་དོན་ཡང་མི་རྟག་པའི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུའོ། །

　མི་རུང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ཕྱིར་དང་། །　　འགལ་ཕྱིར་རང་ཉིད་མི་གནས་ཕྱིར། །　　མེད་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ངེས་ཕྱིར་དང་། །　　རྗེས་སུ་འཇུག་ཕྱིར་འགག་པའི་ཕྱིར། །83　

　ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དམིགས་ཕྱིར་དང་། །　　དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་འབྲས་བུའི་ཕྱིར། །　　ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་བདག་པོའི་ཕྱིར། །　　དག་དང་སེམས་ཅན་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར། །84　

དེ་ལ་འོག་ནས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་འབྱུང་བ་འདི་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མེད་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་འཇུག་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ནི་འཇུག་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པར་མི་རུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་གནས་ནས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པར་འདོད་ན། དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ༑ རྒྱུན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་པ་ནི་རྒྱུན་མེད་པར་དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་ཡོད་པར་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་གལ་ཏེ་བྱུང་ནས་ཡང་དུས་ཕྱིས་ཡོད་ན་དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱུ་དགོས་ཏེ། རྒྱུ་མེད་ན་དང་པོ་ཁོ་ན་ནས་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རྒྱུ་དེ་ཁོ་ནས་ཡོད་པར་འགྱུར་བར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྒྱུར་སྤྱད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གཞན་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ཅན་གཞན་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་པ་རྒྱུན་མེད་པར་དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་ཡོད་པར་མི་རུང་ངོ་། །ཇི་སྟེ་འདི་ལྟར་གང་གི་དོན་དུ་རྒྱུ་དགོས་པར་འགྱུར་བ་སྐྱེས་ཟིན་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་པ་ནི་ཕྱིས་དུས་གཞན་ན་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན་དེ་ཕྱིས་ཅི་ཞིག་གིས་འགག་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཁོ་ནས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་དག་གི་རྒྱུ་འདྲ་བར་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་གྲིབ་མ་དང་ཉི་མ་དག་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་དག་གི་ལྟ་བུའོ༑ །དུས་གཞན་ན་འགག་པ་ཉིད་ཀྱང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དང་འགལ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་འདུ་བྱེད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པ། དུས་རེ་ཞིག་པ། ཡུན་ཐུང་ངུར་གནས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའི་ལུང་དང་ཡང་འགལ་ལོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ཡང་འགལ་ཏེ། དེ་དག་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འདི་རྣམས་འགག་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཆི་བའི་དུས་ལ་སོགས་པ་ན་འགག་པར་མཐོང་བ་གཞན་དག་ཇི་ལྟ་བར་དེ་དག་ཀྱང་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་སྐྱེས་པ་དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ན། བདག་ཉིད་དམ་གནས་པའི་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་གིས་གནས་པར་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་གནས་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱིས་བདག་ཉིད་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གིས་ན་འདི་གནས་པར་མི་ནུས། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པའི་རྒྱུས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ༑ །འོན་ཏེ་གནས་པའི་རྒྱུ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་གནས་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དང་ཕྲད་ནས་ནི་ཕྱིས་མེས་སྔོན་པོ་ཉིད࿒བཞིན་དུ་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །མེས་སྔོན་པོ་ཉིད་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པོ། །དེའི་མཐུ་ནི་མི་འདྲ་བར་སྐྱེ་བ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སྔོན་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་མི་འདྲ་བར་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཇུག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆུ་བསྐོལ་བ་རྣམས་ཀྱང་མེ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ཉུང་བ་དང་ཆེས་ཉུང་བ་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་མཐར་ཤིན་ཏུ་དམན་པས་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་འཛིན་གྱི། མེ་དང་ཕྲད་པ་ལས་དེ་ཅིག་ཅར་ཁོ་ནར་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་ནི་འགའ་ཡང་གནས་པར་རུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་ན། དེས་གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ན་ནི་འདིའི་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ངེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་སྔོན་མེད་པ་སྐྱེ་ན་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངོ་ཤེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་འདྲ་བར་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེར་ནི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སྒང་སྒོང་དང་འདྲའོ། །འདྲ་བའི་ཕྱིར་དེའི་བློ་འབྱུང་གིས་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། འགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐར་ཡང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ངེས་པར་མི་བཟུང་ངོ་། །མཐར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་གལ་ཏེ་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དང་པོ་ཁོ་ན་ནས་བརྩམས་པར་མ་གྱུར་ན་ནི࿒མཇུག་ཏུ་ཡང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཞོའི་གནས་སྐབས་ན་འོ་མ་ལྟ་བུར་རིམ་གྱིས་འཕེལ་ན་མཐར་མངོན་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་དང་པོ་ཁོ་ན་ནས་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ། ཇི་སྲིད་དུ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་མི་ཆོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་འདྲ་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་བོ༑ །ཡང་གང་གིས་རབ་ཏུ་གྲུབ་ཅེ་ན། དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐད་ཅིག་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། སེམས་ནི་སྐད་ཅིག་མར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་བོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་གཞན་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐད་ཅིག་མ་འབྱུང་བར་འོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མི་རྟག་པ་ལས་རྟག་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་པོའི་ཕྱིར་དང་། དག་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་དེས࿒སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཟིན་པར་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་རྟེན་དང་བཅས་པར་ཟིན་པ࿒ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲིད་ཅིང་སེམས་ཀྱིས་འདྲེན་ཏེ་སེམས་འབྱུང་ཞིང་བྱུང་བའི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །ཇི་སྐད་དུ། དགེ་སློང་བསམ་གཏན་པ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ནི་གལ་ཏེ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་འདི་ལ་གསེར་དུ་མོས་ན་དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་ངན་པར་འགྱུར་ལ། བསོད་ནམས་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་གྱ་ནོམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་ནི་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །

【C2 別立立剎那性 二】

【D1 成立內諸行之剎那性 k.85-89】

ཡང་ནང་གི་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།

　དང་པོ་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེ་དང་། །　　རྒྱས་དང་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། །　　འགྱུར་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། །　　དེ་བཞིན་དམན་དང་ཁྱད་པར་འཕགས། །85　

　འོད་གསལ་བ་དང་འོད་མི་གསལ། །　　ཡུལ་གཞན་འགྲོ་དང་ས་བོན་བཅས། །　　ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་། །　　གཟུགས་བརྙན་དུ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ། །86　

　སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ལ། །　　རྒྱུ་དང་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། །　　རྒྱས་པ་དོན་མེད་མི་རུང་དང་། །　　རྟེན་ཉིད་དུ་ནི་མི་སྲིད་དང་། །87　

　གནས་པ་ལ་ནི་མི་སྲིད་དང་། །　　དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར། །　　དེ་བཞིན་དམན་དང་ཁྱད་པར་འཕགས། །　　འོད་གསལ་བ་དང་འོད་མི་གསལ། །88　

　འགྲོ་མེད་གནས་པ་མི་རུང་དང་། །　　ཐ་མ་ཉིད་ནི་མི་སྲིད་ཕྱིར། །　　སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །　　འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ། །89　

དང་པོ་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདི་དག་གིས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་སྟེ། དང་པོར་སྐྱེ་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་བདག་གི་ངོ་བོ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ཕྱིན་ཆད་གང་ཡིན་པའོ། །རྒྱས་པས་ནི་ཟས་དང་ཉལ་བ་དང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་རྒྱས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྟེན་གྱི་དངོས་པོས་ནི་རྟེན་མིག་ལ་སོགས་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འགྱུར་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་གང་ཡིན་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ནི་མངལ་ན་གནས་པ་དང་བྱིས་པ་དང་། གཞོན་ནུ་དང་ལང་ཚོ་དང་དར་ལ་བབ་པ་དང་། རྒན་པོའི་གནས་སྐབས་དག་ན་གང་ཡིན་པའོ། །དམན་པ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་དུ་ནི་ངན་འགྲོ་དང་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡིན་པ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །འོད་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ནི་འདོད་པ་སྤྲུལ་པ་དང་། འདོད་པ་གཞན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་ཙམ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོད་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ནི་དེ་ལས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡིན་པའོ། །ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་འགགས་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ས་བོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕུང་པོ་ཐ་མ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པའོ། །ས་བོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ནི་ཐ་མ་དེ་དག་གང་ཡིན་པའོ། །གཟུགས་བརྙན་ཉིད་དུ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་རྒྱུ་དང་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རེ་ཞིག་དང་པོར་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་གྱུར་ན། དེས་ན་རྒྱུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དག་ལས་དེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་ཚད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་ནི་བོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཚད་ཀྱི་བྱེད་པར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱས་པར་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱས་པ་ནི་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མེད་ན་དེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱས་པ་དེ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཆེས་རྒྱས࿒པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ནི་རྒྱས་པར་མི་རུང་ངོ་། །རྟེན་གྱི་དངོས་པོས་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་རྟེན་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་གནས་བཞིན་དུ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་མི་གནས࿒པར་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་གནས་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ཞོན་པ་མི་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྟེན་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་བར་སྐྱེ་བ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་སྐྱེ་བ་ལ་ནི། གནས་པ་ལ་ནི་མི་སྲིད་དང་། །དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཉིད་ལ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་འགྱུར་བ་ཡང་མི་སྲིད་ལ། གནས་སྐབས་གཞན་དག་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། དང་པོ་ནས་མི་འཇིག་པ་ཡིན་ན་ཐ་མར་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་བ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་སྐྱེ་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དམན་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན࿒བཞིན་དུ་གནས་པའི་འདུ་བྱེད་དག་ལ་ནི་གང་གིས་ན་ངན་འགྲོའམ་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་འཇུག་པ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་གྱི་རིམ་གྱིས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ནི་འཇུག་པ་རྙེད་པར་རུང་ངོ་། །འོད་གསལ་བ་དང་འོད་མི་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རུང་སྟེ། རེ་ཞིག་འོད་གསལ་བ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལ་སེམས་ལ་རག་ལུས་ཏེ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོད་མི་གསལ་བ་ལ་ཡང་དང་པོ་ནས་འཇིག་པ་མེད་ན་ཐ་མར་འགྱུར་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ༑ །ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེ་ནི་སྐྱེས་པའམ་མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས་འདུ་བྱེད་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་གྲང་། གལ་ཏེ་སྐྱེས་པས་སོ་ཞེ་ན། དེས་ན་འགྲོ་བའི་དུས་ན་གང་དུ་ཡང་མ་སོང་བས་གནས་པ་ཁོ་ན་ལ་འགྲོ་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མ་སྐྱེས་པས་སོ་ཞེ་ན། དེས་ན་འགྲོ་བ་མེད་ན་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །བྱ་བ་དེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཡུལ་དེ་ཉིད་ན་གནས་པའི་འདུ་བྱེད་ལ་བྱ་བ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་མ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པ་ལའོ་ཞེ་ན་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་མེད་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་མ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དེའམ་གཞན་ན་གནས་པའི་འདུ་བྱེད་ལས་གཞན་དུ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་རྒྱུན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ་བ་ནི་མེད་དོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །ཡུལ་གཞན་དུ་བར་ཆད་མེད་པར་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་རྒྱུ་དུ་མས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལྟ་བུའོ། །སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འཕེན་པས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་སྲིད་པ་བར་མའི་ལྟ་བུའོ། །འཕངས་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་མདའ་འཕངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འབྲེལ་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་བཞོན་པ་དང་ཆུ་རྒལ་བར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུའོ། །དེད་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་རྩ་རླུང་གིས་བདས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་རླུང࿒ནི་ཐད་ཀར་འགྲོ། མེ་ནི་གྱེན་དུ་འབར། ཆུ་ནི་གཞོལ་བར་འབབ་པ་ལྟ་བུའོ། །མཐུས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཁ་ཅིག་ནི་གསང་སྔགས་དང་སྨན་གྱི་མཐུས། ལྕགས་དག་ནི་ཁབ࿒ལེན་གྱི་མཐུས། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའོ། །ས་བོན་དང་བཅས་པ་དང་ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་གནས་པ་མི་རུང་བ་དང་། ཐ་མ་ཉིད་ནི་མི་སྲིད་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ས་བོན་དང་བཅས་པ་དང་ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བ་ལ་གནས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག࿒མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་རྒྱུའི་ངོ་བོ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་དུས་གཞན་ནས་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོའམ། སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ལ་ས་བོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔར་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ལ་ས་བོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས࿒བླང་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་མེད་ན་ཐ་མ་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐ་མ་ཉིད་ཀྱང་མི་སྲིད་དོ༑ །གཟུགས་བརྙན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ནང་གི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །

【D2 成立外諸行之剎那性 k.90-92】

ད་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་ཕྱིའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་སྟེ།

　འབྱུང་བ་རྣམས་དང་དོན་རྣམ་དྲུག །　　སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི༑ །　　སྐམ་དང་འཕེལ་དང་རང་བཞིན་གྱིས། །　　གཡོ་དང་འཕེལ་དང་འགྲིབ་པའི་ཕྱིར། །90　

　འབྱུང་བ་དེ་དང་འབྲེལ་ཕྱིར་དང་། །　　ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་བཞི་ཡི་ཕྱིར༑ །　　ཁ་དོག་དྲི་དང་རོ་དང་རེག །　　འདྲ་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་དང་འདྲ། །91　

　བུད་ཤིང་རག་ལས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །　　ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །　　སེམས་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར་དྲི་བའི་ཕྱིར། །　　དེས་ན་ཕྱིར་ཡང་སྐད་ཅིག་མ། །92　

ཕྱིའི་དེ་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་དང་། དོན་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་ཁ་དོག་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་སྒྲ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ཏེ། དེ་བས་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་། དོན་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། རེ་ཞིག་ཆུ་དག་སྐམ་པ་དང་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆུ་མིག་དང་མཚོ་དང་མཚེའུ་ལ་སོགས་པར་ཆུ་དག་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་། སྐམ་པ་དམིགས་སོ། །དེ་གཉི་ག་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཡོ་བའི་ཕྱིར་དང་། འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ནི་གཡོ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་བཞིའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཆུ་ཡང་བཟུང་ལ་རླུང་ཡང་བཟུང་སྟེ། ས་ནི་འཆགས་པའི་དུས་ན་རླུང་དང་བཅས་པའི་ཆུ་དག་ལས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སྐད་ཅིག࿒མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ས་ལ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་དམིགས་ཏེ། ལས་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི࿒ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །གནོད་པས་བྱས་པ་ནི་བསྣུན་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འབྱུང་བས་བྱས་པ་ནི་མེ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དུས་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་གནས་པས་སོ༑ །དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ནི་མི་རུང་སྟེ། འཇིགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་དོག་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་དང་རྒྱུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མེ་ནི་བུད་ཤིང་ལ་རག་ལས་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མེ་བྱུང་ན་མེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་བུད་ཤིང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་མེད་དོ། །མཇུག་ཏུ་བུད་ཤིང་མེད་པ་ཡང་གནས་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བས་བུད་ཤིང་ཚིག་པའི་མེ་ཡང་གནས་པར་ནུས་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྦྱར་བའི་ངོར་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔར་བརྗོད་ལ་མེ་ནི་ཕྱིས་བརྗོད་དོ། །སྒྲ་ཡང་དྲིལ་བུལ་སོགས་པའི་དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མེད་པར་ནི་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱི་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དྲི་བས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། རེ་ཞིག་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་འདུ་བྱེད་རྣམས࿒མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ལ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་དྲི་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་འདི་སྐད་དུ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མར་མེ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་དག་ལ་ཡང་མི་གཡོ་བའི་གནས་སྐབས་ན་དེ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་འདོད། གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མི་འདྲ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མི་འདྲ་བ་དང་། འཇུག་པ་མི་འདྲ་བའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཔེ་ཉིད་དུ་རུང་ངོ་། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ནི་དེའི་དཔེར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མར་མེའི་མར་མེ་དང་། བ་ལང་གི་བ་ལང་ལྟ་བུའོ། །འོན་ཏེ་འཇུག་པ་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཔེ་ཉིད་དུ་རུང་སྟེ། མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ལ་ཁྱོད་ཅི་བཞོན་པ་འདུག་ལ་བཞོན་པ་ལ་ཞོན་པ་འགྲོ་བར་འདོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འདྲི་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་གནས་ལ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་སྙིང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་མར་མེ་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོ་ལ་སྙིང་པོ་ནི་གནས་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མ་མཐོང་སྟེ། དེའི་རྒྱུན་གྱི་སྙིང་པོ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འགྱུར་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མར་མེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ཅེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད࿒པར་བྱའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུན་འདྲ་བ་འཇུག་པས་འདི་དག་གི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མི་ཤེས་ཏེ༑ འདི་ལྟར་གཞན་དང་གཞན་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ལྟར་ན་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་བོ། །

【B23 明無我分別 (nāirātmyavibhāga) 二（cf. 偈頌75-86）】

གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་ཏེ།

　གང་ཟག་བཏགས་པར་ཡོད་ཉིད་དུ། །　　བརྗོད་བྱ་རྫས་སུ་མ་ཡིན་ནོ། །　　མི་དམིགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་། །　　ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཉོན་མོངས་རྒྱུ། །93　

　ཉེས་པ་གཉིས་ཕྱིར་དེ་ལས་འདི། །　　གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་བྱ་མིན། །　　ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་ཐལ་བ་དང་། །　　དེ་རྫས་ཉིད་དུ་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །94　

　གལ་ཏེ་རྫས་ཡོད་བརྗོད་མིན་པའི། །　　དགོས་པ་ཡང་ནི་བརྗོད་དགོས་སོ། །　　གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་མིན་པ། །　　དགོས་པ་མེད་པར་མི་རིགས་སོ། །95　

　མཚན་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་ན། །　　མཐོང་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སྒོ་ནས་ཀྱང་། །　　བུད་ཤིང་མེ་བཞིན་གཉིས་སུ་ནི། །　　བརྗོད་མིན་མི་རུང་དམིགས་ཕྱིར་རོ། །96　

　གཉིས་ཡོད་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། །　　དེ་རྐྱེན་མ་ཡིན་དོན་མེད་ཕྱིར། །　　དེ་ཕྱིར་ལྟ་བ་པོ་ནས་ནི། །　　གྲོལ་པོའི་བར་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །97　

　བདག་པོ་ཉིད་ཅིག་ཡིན་ན་ནི། །　　མི་རྟག་མི་འདོད་འབྱུང་མི་བྱེད། །　　དེ་ལས་མཚན་ཉིད་གྲུབ་དགོས་ཏེ། །　　རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་གནོད། །98　

　ཉེས་པ་གསུམ་ཕྱིར་ལྟ་སོགས་ལ། །　　དེ་ཡི་བྱེད་པ་རང་བྱུང་མིན། །　　བྱེད་པ་དེ་ཡི་རྐྱེན་ཅན་ཡང་། །　　ལྟ་སོགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན། །99　

　བྱེད་པོ་མིན་ཕྱིར་མི་རྟག་ཕྱིར། །　　ཅིག་ཅར་རྟག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །　　ལྟ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ནི། །　　རང་འབྱུང་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །100　

　དེ་བཞིན་གནས་དང་ཞིག་པ་ནི། །　　སྔ་ན་མེད་དང་མི་རྟག་དང་། །　　ཕྱོགས་གསུམ་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། །　　རྐྱེན་ཉིད་དུ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །101　

　འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །　　བདག་མེད་དམ་པའི་དོན་དུ་ན། །　　སྟོང་ཉིད་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ནི། །　　ཉེས་པར་བཤད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །102　

　ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་བའི། །　　གནས་སྐབས་གཅོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། །　　འཇུག་དང་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་། །　　གང་ཟག་གིས་ནི་ཉེ་བར་བསྟན། །103　

　བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྐྱེད་མི་དགོས། །　　གོམས་པ་ཐོག་མ་མེད་དུས་ཅན། །　　གང་ཟག་ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་ནི། །　　འབད་མེད་ཐར་པའམ་ཐར་པ་མེད། །104　

【C1 明依理 (yuktim āśritya) 成立無我 三】

【D1 總明兼遮外道有我論佛教徒入有論 二】

【E1 明人假說有實我 k.93】

ཅི་གང་ཟག་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའམ། མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་ཟག་བཏགས་པར་ཡོད་ཉིད་དུ། །བརྗོད་བྱ་རྫས་སུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར࿒གང་གི་ཕྱིར་གང་ཟག་བཏགས་པར་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ལ་རྫས་སུ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་མགོ་གཅིག་ཏུ࿒སྨྲ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བའི་གོ་སྐབས་སུ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་རྫས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྫས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློས་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། གང་ཟག་ནི་གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བློས་མི་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་བདག་ཏུ་དམིགས་ཤིང་འདོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ན། ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ནི་རྫས་སུ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟར་གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ། །འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན༑ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ང་དང་ངའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་སྐྱེའོ། །

【E2 明人所依五取蘊不一不異 k.94】

ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞི་གང་ལ་གང་ཟག་ཅེས་འདོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ཅི་གང་ཟག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའམ། འོན་ཏེ་གཞན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། བཤད་པ། དེ་ལས་འདི། གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་བྱ་མིན། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་གཉིས་པོ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་ཐལ་བ་དང་། །དེ་རྫས་ཉིད་དུ་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཕུང་པོ་རྣམ་ཀྱང་བདག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། གང་ཟག་ཀྱང་རྫས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོར་ཡང་གྲུབ་པོ། །གང་དག་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལས་འདས་ཏེ། གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་དག་ལ། འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །

【D2 別明兼遮三彌底奧部 (saṃmatīya) 實有我五蘊不一不異論 二】

【E1 標三彌底奧部宗 k.95】

གལ་ཏེ་རྫས་ཡོད་བརྗོད་མིན་པའི། །དགོས་པ་ཡང་ནི་བརྗོད་དགོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་མིན་པ། །དགོས་པ་མེད་པར་མི་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་དཔེ་ཙམ་གྱིས་གང་ཟག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དཔེར་ན་བུད་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་དང་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།

【E2 破彼宗說正統 k.96】

མཚན་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་ན། །མཐོང་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སྒོ་ནས་ཀྱང་། །བུད་ཤིང་མེ་བཞིན་གཉིས་སུ་ནི། །བརྗོད་མིན་མི་རུང࿒དམིགས་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་པ་ཉིད་དུ་སྟེ། མེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེའི་ཁམས་སོ། །བུད་ཤིང་ནི་འབྱུང་བ་ལྷག་མ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པས་བུད་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ན་མེ་མེད་པར་ཡང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་བུད་ཤིང་མཐོང་ལ། བུད་ཤིང་མེད་པར་ཡང་མེ་མཐོང་བས་གཞན་པ་ཉིད་གྲུབ་པོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་དུ་ཡང་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་བརྗོད་དུ་མེད་པར་མ་གསུངས་པས་འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བུད་ཤིང་མེད་པར་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་མེ་རླུང་གིས་ཁྱེར་བ་ན་འབར་བཞིན་དུ་རྒྱངས་བཅད་པར་ཡང་འགྲོའོ། །འོན་ཏེ་ཡང་དེ་ན་ནི་རླུང་བུད་ཤིང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། གཉིས་སུ་ནི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྐབས་སུ་བབ་པའོ། །གཉིས་ནི་དེར་མེ་དང་བུད་ཤིང་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །

【D3 別明兼遮外道有我論 k.97-101】

མཐོང་བ་པོ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་པོའི་བར་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་། ཟ་བ་པོ་དང་། ཤེས་པ་པོ་དང་། གྲོལ་བ་པོ་གང་ཡིན་པའི་གང་ཟག་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མཐོང་བ་པོར་ཡང་མི་རུང་ལ་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེ་ནི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོའམ་བདག་པོ࿒ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱེད་པ་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག །གཉིས་ཡོད་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། །དེ་རྐྱེན་མ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དེའི་མཐུ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་། །

བདག་པོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི། མི་རྟག་མི་འདོད་འབྱུང་མི་བྱེད། །དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ལ་བདག་པོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདོད་པ་མི་རྟག་པ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་ལ། མི་འདོད་པ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་མཐོང་བ་པོ་ནས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་ཡིན་པར་མི་རུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་ན་དེའི་ལས་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། གང་ཞིག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དེའི་ནི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དམིགས་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཟུགས་དང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་གིས་ནི་དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་རྫས་སུ་མེད་དོ། །དེ་རྫས་སུ་འདོད་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཟབ་མོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་མངོན་པར་རྟོགས་པས་ནི་ཟབ་མོ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ནམ་འདྲེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཛིན་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གོ་བ། མུ་སྟེགས་ཅན་མངོན་པར་ཞེན་པ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་འཁོར་བ་ན་འདྲེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་ཟག་མཐོང་བ་པོ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་པོའི་བར་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའམ། བྱེད་པ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན། བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་བྱེད་པ་དེ་ཡང་རང་བྱུང་བ་གློ་བུར་བའམ། 

དེའི་རྐྱེན་ཅན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན། ཉེས་པ་གསུམ་ཕྱིར་ལྟ་སོགས་ལ། །དེ་ཡི་བྱེད་པ་རང་བྱུང་མིན། །ཉེས་པ་གསུམ་པོ་འཆང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱེད་པ་དེའི་རྐྱེན་ཡང་མིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི། །ལྟ་སོགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཟག་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱེད་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ལྟ་བ་པོ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་པོའི་བར་ཡིན༑ 

ཉེས་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པ་ཉེས་པ་གསུམ་པོ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན༑ བྱེད་པོ་མིན་ཕྱིར་མི་རྟག་ཕྱིར། །ཅིག་ཅར་རྟག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །ལྟ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ནི། །རང་བྱུང་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་ལས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་བྱེད་པ་གློ་བུར་བ་ཞིག་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་གང་ཟག་དེ་དག་གི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་དེ་མཐོང་བ་པོ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་པོའི་བར་ཡིན། ཡང་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་བྱེད་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བས་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པ་རྟག་པ་ཡིན་ན་ཡང་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་དང་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱེད་པ་རང་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །

དེ་བཞིན་གནས་དང་ཞིག་པ་ནི། །སྔ་ན་མེད་དང་མི་རྟག་དང་། །ཕྱོགས་གསུམ་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྐྱེན་ཉིད་དུ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་བྱེད་པ་གང་ཟག་གི་རྐྱེན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གནས་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དེའི་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་གང་ཟག་ནི་ནམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་ཅིའི་ཕྱིར། སྔོན་རོལ་གང་གི་ཚེ་མ་སྐྱེས་པ་ན་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར། ཞིག་པ་ཡང་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མི་རུང་སྟེ། གང་ཟག་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གསུམ་པ་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཞིག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པས་བྱེད་པ་དེའི་རྐྱེན་ཅན་ཉིད་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་རྫས་སུ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །

【C2 明依聖教 (āgamam āśritya) 成立無我 三】

【D1 正明 k.102】

འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །བདག་མེད་དམ་པའི་དོན་དུ་ན། །སྟོང་ཉིད་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ནི། །ཉེས་པར་བཤད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་མདོ་དག་ལས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ནི་ལས་ཀྱང་ཡོད། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡོད་ཀྱི་ཆོས་སུ་བརྡར་བཏགས་པ་མ་གཏོགས་པ་གང་ཞིག་ཕུང་པོ་འདི་དག་འདོར་ཞིང་ཕུང་པོ་གཞན་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ལྔ་པ་ལས་ནི་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་སྟེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། སྲོག་ཏུ་ལྟ་བར་འགྱུར། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར། ལམ་གོལ་བར་ཞུགས་པར་འགྱུར༑ །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་འདིའི་སེམས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར། དད་པར་མི་འགྱུར། ཡང་དག་པར་གནས་པར་མི་འགྱུར། མོས་པར་མི་འགྱུར། འདིའི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ལུང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །

【D2 明假說人密意 k.103】

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁུར་ཁྱེར་བ་དང་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནས་གང་ཟག་ཀྱང་དེ་དང་དེ་ལས་བཤད་དེ། རྫས་སུ་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་བའི། །གནས་སྐབས་གཅོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། །འཇུག་དང་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་། །གང་ཟག་གིས་ནི་ཉེ་བར་བསྟན། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་དང་། གཅོད་པའི་བྱེ་བྲག་དག་དང་། དེ་དག་གི་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་དག་དང་། རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི་གང་ཟག་གདགས་པ་མེད་པར་བཤད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མདོ་ལས་ནི། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཁུར་ཁྱེར་བའི་མདོ་ལས་ནི། ཁུར་དང་ཁུར་ཁྱེར་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཁུར་འདོར་བ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་དག་གི་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁུར་ཁྱེར་བའི་གང་ཟག་གདགས་པ་མེད་པར་བཤད་མི་ནུས་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སྦྱོར་བ་དང་། མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་གདགས་པ་མེད་པར་བཤད་པར་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཟག་རྫས་སུ་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཚུལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【D3 破難 k.104】

དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། གང་ཟག་བཤད་པ་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རེ་ཞིག་འདི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དགོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བསྐྱེད་མི་དགོས། གནའ་ནས་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། གོམས་པ་ཐོག་མ་མེད་དུས་ཅན། །གལ་ཏེ་ཡང་བདག་ཏུ་ལྟ་བས་ཐར་པས་འདི་བཤད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི། ཐམས་ཅད་འབད་པ་མེད་པར་ཐར་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི། བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དོ། །ཡང་ན་ནི་ཐར་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྔར་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་བཟུང་བ་ལས་ཕྱིས་འཛིན་པ་ལྟ་བུར། སྔར་བདག་ལ་བདག་མེད་པར࿒མ་བཟུང་བ་ལས། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི། སྔོན་ཇི་ལྟ་བ་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཐར་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་བདག་ཅིག་ཡོད་ན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་དག་གིས་བདག་ལ་སྲེད་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཐར་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ནི་གང་ཟག་ཡོད་པར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་སྟེ༑ དེ་ཡོད་ན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉེས་པ་འདི་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །

【B24 總結 k.105】

　དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་། །　　རྟག་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། །　　བདག་ཉིད་དོན་ཡང་མི་འདོར་ཞིང་། །　　གཞན་གྱི་དོན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །105　

ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ལས་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ࿒། །

བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A20 功德品第二十（八十偈）大科2（二十四）】

【B1 明行德 (pratipattiguṇa) 三】

【C1 (1)明等流德 (niṣyandaguṇa)（希有、非希有分別） k.1-2】

ངོ་མཚར་ཆེ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ།

　རང་གི་ལུས་དང་སྡོམ་པའི་ཕྱིར། །　　ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་གཏོང་དང་། །　　ཉམ་ཆུང་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་དང་། །　　ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར། །1　

　བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་དང་བསམ་གཏན་གྱི། །　　བདེ་ལ་རོ་མྱོང་མེད་ཉིད་དང་། །　　ཤེས་རབ་ལ་ནི་མི་རྟོག་པ། །　　བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ངོ་མཚར་འདོད། །2　

　དེ་བཞིན་གཤེགས་རིགས་སྐྱེ་བ་དང་། །　　ལུང་བསྟན་པ་དང་དབང་བསྐུར་དང་། །　　བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡང་། །　　ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་པར་འདོད། །3　

དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལས་བརྩམས་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་བཤད་དོ༑ །སྦྱིན་པ་ལ་ནི་རང་གི་ལུས་གཏོང་བ་ངོ་མཚར་ཆེ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཆེད་དུ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གཏོང་བ་ངོ་མཚར་ཆེའོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབྲས་བུ་བཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ་འབྲས་བུའི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་བཤད་དེ། ས་དང་པོ་དང་བརྒྱད་པ་དང་བཅུ་པ་ལ་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་མི་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་བཞི་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །

ངོ་མཚར་མི་ཆེ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　འདོད་ཆགས་བྲལ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་། །　　དེ་བཞིན་སྒོམ་མཆོག་ཐོབ་པ་དང་། །　　སེམས་མཉམ་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ལ། །　　སྦྱོར་བ་ངོ་མཚར་ཆེ་མ་ཡིན། །4　

དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་ངོ་མཚར་མི་ཆེའོ། །སྙིང་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་དང་། སྒོམ་པ་མཆོག་ལ་བརྟེན་ནས་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ངོ་མཚར་མི་ཆེའོ། །བདག་དང་གཞན་མཉམ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་བ་ཉིད་དེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【C2 (2)明離德 (rahitatvaguṇa)（平等心） k.3-7】

སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ།

　ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་སེམས་ཅན་ལ། །　　རབ་ཏུ་བྱམས་པར་གྱུར་པ་ལྟར། །　　སེམས་ཅན་བདག་དང་ཆུང་མ་དང་། །　　བུ་བཤེས་གཉེན་ལ་དེ་ལྟ་མིན། །5　

　དོན་གཉེར་བ་ལ་ཕྱོགས་མེད་དང་། །　　ཚུལ་ཁྲིམས་རྟག་ཏུ་མ་ཉམས་དང་། །　　ཀུན་ཏུ་བཟོད་ཅིང་ཐམས་ཅད་ཕྱིར༑ །　　བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་དང་། །6　

　རྟག་ཏུ་བསམ་གཏན་དགེ་བ་དང་། །　　ཤེས་རབ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཉིད། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ། །　　དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་ཤེས་པར་བྱ། །7　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་པ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱམས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་གཏན་དུ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རེས་འགའ་བདག་ཉིད་ཀྱང་གསོད་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། གཏན་དུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་བཟོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དང་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【C3 明現向有情德 (satvābhimukhībhūtaguṇa) 二十】

【D1 (3)明饒益分別 (upakāritvavibhāga) 八】

【E1 明依六波羅蜜饒益 k.8-9】

ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ།

　སྣོད་ཉིད་དུ་ནི་བྱེད་པ་དང་། །　　ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ལ་འགོད་པ་དང་། །　　གནོད་པ་ལ་ནི་བཟོད་པ་དང་། །　　དོན་བྱེད་པར་ནི་འགྲོ་བ་དང་། །8　

　བསྟན་པ་འདི་ལ་འཛུད་པ་དང་། །　　ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་འདི། །　　བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ། །　　ཕན་འདོགས་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །9　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བ་བྱ་བ་ལ་སྣོད་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ། །བསམ་གཏན་གྱིས་འཛུད་པར་བྱེད་དོ། །མཐུའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【E2 明似母饒益 k.10-11】

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བསྟན་ཏེ།

　གང་དག་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས། །　　བསམ་པ་མཉམ་པས་འཛིན་བྱེད་ཅིང་། །　　འཕགས་པའི་ས་ལ་བསྐྱེད་པ་དང་། །　　དགེ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། །10　

　ཉེས་བྱས་ལས་ནི་ཡོངས་བསྲུང་དང་། །　　ཐོས་པ་བྱང་བར་བྱེད་པ་ནི། །　　ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །　　སེམས་ཅན་མ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །11　

སེམས་ཅན་གྱི་མ་དང་འདྲ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མ་ལྟ་བུའོ། །མ་ནི་བུ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བྱེད་དེ། ཁོང་ན་འཛིན་པར་བྱེད། སྐྱེད་པར་བྱེད། སྣུན་པར་བྱེད། གསོ་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད། ངམ་གྲོག་ལས་ཀྱང་སྲུང་བར་བྱེད། སྨྲ་བ་ལ་ཡང་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པའི་ས་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【E3 明似父饒益 k.12-13】

　སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རྟག་པར་ནི། །　　དད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །　　ལྷག་པའི་ཁྲིམས་སོགས་སློབ་པ་དང་། །　　རྣམ་པར་གྲོལ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། །12　

　སངས་རྒྱས་ལ་ནི་གསོལ་བ་དང་། །　　དེ་དག་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར། །　　ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས༑ །　　སེམས་ཅན་ཕ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །13　

ཕ་ནི་བུ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བྱེད་དེ། དེ་དག་གི་ས་བོན་འདེབས་པར་བྱེད། བཟོ་སློབ་པར་བྱེད། ཐབ་རིར་བབ་པའི་ཆུང་མ་ལེན་པར་བྱེད། བཤེས་གཉེན་དམ་པ་དག་ལ་འདོམས་པར་བྱེད། ཇི་ལྟར་ཕའི་བུ་ལོན་དེས་གཞལ་དགོས་པ་མེད་པ་ལྟར་ཆགས་ཉེན་མེད་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་། དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་པའི་ལུས་ཐོབ་པའི་ས་བོན་ནི་དད་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོ་ནི་སློབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུང་མ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ༑ །ཆགས་ཉེན་ལྟ་བུ་ནི་སྒྲིབ་པའོ། །

【E4 明似同侶 (bandhukalpā) 饒益 k.14-15】

　གང་དག་བསྟན་པར་མི་འོས་པ། །　　སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གསང་བྱེད་ཅིང་། །　　བསླབ་ལས་ཉམས་ལ་སྨོད་པ་དང་། །　　ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྔགས་པ་ཉིད། །14　

　གདམས་ངག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། །　　བདུད་རྣམས་སྦྲོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །　　ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །　　སེམས་ཅན་རྩ་ལག་འདྲ་བ་ཡིན། །15　

རྩ་ལག་དག་ནི་རྩ་ལག་རྣམས་ལ་ཕན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བྱེད་དེ། གསང་བར་བྱ་བ་གསང་བར་བྱེད །སྤྱོད་པ་ངན་པ་ལ་སྨོད་པར་བྱེད། སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་ལ་བསྔགས་པར་བྱེད། བྱ་བ་རྣམས་ལ་གྲོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་འགྲོ་བར་བྱེད །ཉམ་ང་བའི་གནས་དག་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འོས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཟབ་མོ་བཤད་པ་གསང་བའི་ཕྱིར་དང་། བསླབ་པ་ཉམས་པ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྨོད་པ་དང་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འདོམས་པའི་ཕྱིར་དང་། བདུད་ཀྱི་ལས་སྦྲོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【E5 明似善友 (mitrakalpā) 饒益 k.16-17】

　ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་ལ། །　　གང་དག་རང་བློ་མ་འཁྲུལ་བ། །　　འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་མིན་པ་ཡི། །　　ཕུན་ཚོགས་ཟད་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད། །16　

　སྐྱོ་བ་མེད་པས་མི་ཕྱེད་ཅིང་། །　　རྟག་ཏུ་ཕན་དང་བདེ་འདོད་པ། །　　ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །　　སེམས་ཅན་གྲོགས་པོ་འདྲ་བ་ཡིན། །17　

གྲོགས་པོའི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་ཕན་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། མི་ཕྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གྲོགས་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ལས་ལྔས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བདེ་བ་སྟེ༑ དེས་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་ཕན་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་རོ། །

【E6 明似奴僕 (dāsakalpā) 饒益 k.18-19】

　གང་དག་སེམས་ཅན་སྨིན་བྱ་ལ། །　　རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། །　　ཡང་དག་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྨྲ། །　　ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་བཟོད། །18　

　ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་སྦྱིན་བྱེད། །　　དེ་ཡི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། །　　ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས༑ །　　སེམས་ཅན་བྲན་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །19　

བྲན་ནི་ཇོ་བོ་ལ་ལས་ལྔས་ཡང་དག་པར་འཇུག་སྟེ། ལྡང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། བྱ་བ་རྣམས་ལ་མི་བསླུ་བ་ཡིན། སྤྱོ་བ་དང་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ࿒ལ་བཟོད་པ་ཡིན། དགོས་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཟོ་བ་ཡིན། མཁས་ཤིང་ཐབས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【E7 明似軌範師 (ācāryakalpā) 饒益 k.20-21】

　གང་དག་མི་སྐྱེའི་ཆོས་ལ་ནི། །　　བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། །　　ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་དང་། །　　རྣལ་འབྱོར་གྲུབ་པར་སྦྱོར་བ་དང་། །20　

　བཞིན་མཛེས་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་དང་། །　　རྣམ་པར་སྨིན་ལ་མི་ལྟ་བ། །　　ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །　　སེམས་ཅན་སློབ་དཔོན་འདྲ་བ་ཡིན། །21　

སློབ་དཔོན་ནི་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ལས་རྣམ་པ་ལྔས་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་ལེགས་པར་བསླབ་པ་ཡིན། ཐམས་ཅད་སློབ་པ་ཡིན། མྱུར་དུ་སློབ་པ་ཡིན། བཞིན་མཛེས་ཤིང་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན། སེམས་ལ་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【E8 明似和尚 (upādhyāyakalpā) 饒益 k.22-23】

　སེམས་ཅན་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན། །　　ཚོགས་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། །　　ཚོགས་བསགས་མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་བྱེད། །　　མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི་སྤོང་བྱེད་ཅིང་། །22　

　འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་པའི། །　　ཕུན་སུམ་སྣ་ཚོགས་ལ་སྦྱོར་བ། །　　ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །　　སེམས་ཅན་མཁན་པོ་འདྲ་བ་ཡིན། །23　

མཁན་པོ་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་རྣམས་ལ་ལས་རྣམ་པ་ལྔས་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད། བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད། ཉེས་པ་ཡོངས་སུ࿒སྤངས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད། ཟང་ཟིང་དང་། ཆོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【D2 (4)明六種報恩分別 (pratikāravibhāga) k.24-25】

ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་དང་། །　　ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། །　　བྱས་པ་གཟོ་དང་ལྡན་པ་དང་། །　　སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། །24　

　ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ལ། །　　དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་ལུས་ཅན་དག །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ནི། །　　དེ་བཞིན་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་ཡིན། །25　

དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་བཞིན་དུའོ། །དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་པས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་གོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་མེད་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལའོ། །ཕན་འདོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དྲིན་ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་བྱས་པ་གཟོ་བ་དང་ལྡན་པས་ནི་བཟོད་པ་ལ་སྟེ། དེ་དག་ནི་བཟོད་པ་ལ་དགའ་བས་སོ། །སྒྲུབ་པ་ལ་སྦྱོར་བས་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དག་ལ་སྟེ། གང་གིས་དང་གང་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【D3 (5)明五種希望分別 (āśāstivibhāga) k.26】

སྨོན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རྟག་ཏུ་འཕེལ་དང་ཉམས་པ་དང་། །　　སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་སྨིན་པ་དང་། །　　ས་ལ་ཁྱད་པར་འགྲོ་བ་དང་། །　　བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །26　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཕེལ་བ་དང་། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉམས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། ས་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་གནས་ལྔ་འདོད་དོ། །

【D4 (6)明四種有果加行分別 (abandhyaprayogavibhāga) k.27】

སྦྱོར་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　འཇིགས་སྤངས་ཡང་དག་བསྐྱེད་པ་དང་། །　　ཐེ་ཚོམ་དག་ནི་གཅོད་པ་དང་། །　　སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་གདམས་ངག་ལ། །　　རྒྱལ་སྲས་རྟག་ཏུ་ཆུད་མི་ཟ། །27　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་སྐྲག་པ་སྤང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒྲུབ་པའི་གདམས་ངག་ལ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【D5 (7)明六種正加行分別 (samyakprayogavibhāga) k.28-29】

ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　རེ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། །　　ཡང་སྲིད་མི་འདོད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །　　ཐམས་ཅད་ལ་ནི་བཟོད་པ་དང་། །　　ཡོན་ཏན་ཀུན་འབྱུང་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །28　

　དེ་བཞིན་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཡིན། །　　ཤེས་རབ་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ནི། །　　ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ལ། །　　བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་སྦྱོར། །29　

ཇི་སྐད་དུ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །

【D6 (8)明進退分法分別 (parihāṇiviśeṣabhāgiyadharmavibhāga) k.30-31】

ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　ལོངས་སྤྱོད་ཆགས་དང་ཉམས་བཅས་དང་། །　　ང་རྒྱལ་ཉིད་དང་བསོད་ཉམས་དང་། །　　རོ་མྱང་བ་དང་རྣམ་རྟོག་ནི། །　　བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་པའི་རྒྱུ། །30　

　དེ་དག་གཉེན་པོ་ལ་གནས་པའི༑ །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི། །　　དེ་ལས་བཟློག་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི༑ །　　སྐལ་ཅན་ཆོས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །31　

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཉམས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ནི། ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【D7 (9)明真似功德分別 (pratirūpaka-bhūtaguṇavibhāga) k.32-33】

བཅོས་མ་དང་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་རྩ་བ་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །

　སྤྲུལ་པ་དང་ནི་ཚུལ་འཆོས་དང་། །　　བཞིན་མཛེས་པ་ནི་སྟོན་པ་དང་། །　　དེ་བཞིན་འཕྲལ་ལ་འཇུག་པ་དང་། །　　ལུས་དང་ངག་ནི་ཞི་བ་དང་། །　　དེ་བཞིན་སྨྲ་མཁས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །　　དེ་དག་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བ་ནི། །32　

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དག་གི། །　　ཡང་དག་མིན་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །　　བཟློག་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རྣམས་ཀྱི། །　　དེ་དག་ཡང་དག་ཉིད་དུ་བཤད། །33　

བྱང་ཆུབ་སེམས࿒དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་བཅོས་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【D8 (10)明調伏分別 (vinayavibhāga) k.34】

འདུལ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བློ་ལྡན་དེ་དག་ས་ཀུན་ཏུ། །　　སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཉེར་བསྒྲུབས་པས། །　　སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །　　རྣམ་པ་དྲུག་ནི་འདུལ་བར་བྱེད། །34　

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། སེར་སྣ་དང་། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་དག་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【D9 (11)明記別分別 (vyākaraṇavibhāga) 三】

【E1 四種記別（人別、時別、大記別、轉起） k.35】

ལུང་བསྟན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ།

　གང་ཟག་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །　　བློ་ལྡན་ལུང་བསྟན་རྣམ་པ་གཉིས། །　　བྱང་ཆུབ་དང་ནི་ལུང་སྟོན་པ། །　　གཞན་ཡང་ཆེན་པོར་བརྗོད་པ་ནི། །35　

【E2 重明大記別 k.36】

　མི་སྐྱེ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིས། །　　ང་རྒྱལ་རྩོལ་བ་སྤངས་པ་དང་། །　　སངས་རྒྱས་རྒྱལ་སྲས་ཐམས་ཅད་དང་། །　　ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས། །36　

【E3 六種記別（國土、名、時、劫名、眷族、法隨起） k.37】

　ཡང་དེ་ཞིང་དང་མིང་དང་ནི། །　　དུས་དང་བསྐལ་པའི་མིང་དང་ནི། །　　འཁོར་དང་དམ་པའི་ཆོས་དག་ཀྱང་། །　　གནས་པའི་སྒོ་ནས་དེར་འདོད་དོ། །37　

དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་ལུང་སྟོན་པ་ནི། གང་ཟག་རིགས་ལ་གནས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མངོན་སུམ་དང་། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་གནས་པ་ལ་ལུང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་དུས་དཔག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པར་ལུང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཏུའམ། འདི་དུས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚན་འདི་ཞེས་བྱ་བས࿒ལུང་བསྟན་པས་ལུང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་བདག་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་པ་དང་། མཚན་མའི་རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་། དེ་དག་དང་བདག་གི་རྒྱུད་ཐ་དད་པར་མ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་ངོ་བོ་གཅིག་པར་གྱུར་པ་ལས་ལུང་བསྟན་པ་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཞིང་ལ་སོགས་པས་ལུང་སྟོན་པ་ནི་དུས་འདི་ཙམ་ཞིག་ན་བསྐལ་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་མཚན་འདི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ༑ འདིའི་འཁོར་ནི་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །འདིའི་དམ་པའི་ཆོས་ནི་དུས་འདི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །

【D10 (12)明六種決定分別 (nīyatapātavibhāga) k.38】

ངེས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩ་བ་དྲུག་པ་སྟེ།

　བློ་ལྡན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །　　ཕུན་ཚོགས་སྐྱེ་དང་མི་སྐྱོ་དང་། །　　རྟག་ཏུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། །　　ཏིང་འཛིན་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། །　　བྱ་བ་གྲུབ་དང་ལྷུན་གྲུབ་པའི། །　　བཟོད་པ་འཐོབ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར། །38　

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་འདི་དྲུག་བསྟན་ཏེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྟག་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྟག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྐྱོ་བ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི། རྟག་ཏུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་སྒོམ་པ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི། རྟག་ཏུ་སྒོམ་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། བྱ་བ་གྲུབ་པ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི། རྟག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི། རྟག་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【D11 (13)明六種必應作分別 (avaśyakaraṇīyavibhāga) k.39】

གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་དགོས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩ་བ་དྲུག་སྟེ།

　མཆོད་བསླབ་ཡང་དག་བླང་བ་དང་། །　　སྙིང་རྗེ་དགེ་བ་བསྒོམ་པ་དང་། །　　དེ་བཞིན་དགོན་པར་བག་ཡོད་དང་། །　　ཐོས་དོན་ངོམས་མི་ཤེས་པ་ཉིད། །　　ས་རྣམས་ཀུན་ལ་བརྟན་པ་ཡི། །　　གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་ཉིད། །39　

གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་དགོས་པ་འདི་དྲུག་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【D12 (14)明六種常應作分別 (sātatyakaraṇīyavibhāga) k.40-41】

རྟག་ཏུ་བྱ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་པ་དང་། །　　འཁྲུལ་པ་དག་ལ་རྟོག་པ་དང་། །　　སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་ཉིད་དང་། །　　དགེ་བ་དག་ནི་སྒོམ་པ་དང་། །40　

　བདེ་ལ་རོ་མྱང་མེད་ཉིད་དང་། །　　མཚན་མ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། །　　ས་རྣམས་ཀུན་ལ་བརྟན་པ་ཡི། །　　རྟག་ཏུ་བྱ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །41　

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་དྲུག་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【D13 (15)明六種勝事分別 (pradhānavastuvibhāga) k.42】

གཙོ་བོའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩ་བ་དྲུག་པ་སྟེ།

　ཆོས་སྦྱིན་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་དང་། །　　མི་སྐྱེ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཉིད་དང་། །　　ཐེག་ཆེན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། །　　མཐའ་ལ་སྙིང་རྗེ་ལྡན་གནས་དང་། །　　ཤེས་རབ་བློ་དང་ལྡན་རྣམས་ཀྱི། །　　ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་གཙོ་བོར་འདོད། །42　

རྣམ་པ་འདི་དྲུག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །མཐའ་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【D14 (16)明四種假建立分別 (prajñaptivyavasthānavibhāga) 二】

【E1 總明 k.43-44】

གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པར࿒དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ།

　མདོ་སོགས་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། །　　རིག་པའི་གནས་ནི་རྣམ་གཞག་པ། །　　ས་རྣམས་ཀུན་ལ་བརྟགས་པ་ཡི། །　　ཆོས་རྣམས་གཞག་པ་ཡིན་ཤེས་བྱ། །43　

　དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྣམ་བདུན་ལ། །　　བརྟེན་ནས་བདེན་པ་རྣམ་པ་གཞག །　　རིགས་པ་ཐེག་པ་རྣམ་གཞག་པ། །　　རྣམ་པ་བཞི་དང་རྣམ་གསུམ་ཉིད། །44　

【E2 別明 二】

【F1 道理假建立 k.45】

　ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །　　ཡང་དག་ལྟ་བ་འབྲས་ལྡན་དང་། །　　ཚད་མས་རྣམ་འབྱེད་བསམ་མི་ཁྱབ། །　　རིགས་པ་བཞིར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །45　

【F2 乘假建立 k.46】

　བསམ་པ་དང་ནི་བཤད་ཉིད་དང་། །　　སྦྱོར་བ་དང་ནི་ཚོགས་དག་དང་། །　　འགྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིས། །　　ཐེག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །46　

ཆོས་དང་། བདེན་པ་དང་། རིགས་པ་དང་། ཐེག་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབྱེ་བས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་ལ་མདོའི་སྡེ་དང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རིག་པའི་གནས་ལྔ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རིག་པའི་གནས་རྣམས་ནི་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཤད་དོ༑ །དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་པོ་འཇུག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གནས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི࿒སྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང་། འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའོ༑ །ཐེག་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་ཅར་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྐྱེན་དེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའོ། །འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་གདོད་ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བར་འགྱུར་ཞེའམ། དེ་ལས་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བསམ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བསམ་པ་དང་། བཤད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ཚོགས་དང་། ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པ་ལྔའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བསམ་པ་དང་། བཤད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ཚོགས་དང་། ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དམན་པ་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའོ༑ །འབྲིང་རྣམས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །མཆོག་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། འདོད་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཆོས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བར་དེ་ལ་སྦྱོར་རོ། །སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཚོགས་སྩོགས་སོ། །ཚོགས་ཇི་ལྟ་བར་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པོ། །

【D15 (17)明四種求分別 (paryeṣanūvibhāga) k.47】

ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　མིང་དང་དངོས་དག་ཕན་ཚུན་དུ། །　　གློ་བུར་བ་ནི་ཉིད་དུ་བཙལ། །　　འདོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་འདིར། །　　དེ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཚོལ་བའོ། །47　

ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མིང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་གདགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། ཁྱད་པར་གདགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ལ་མིང་གློ་བུར་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་མིང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མིང་ལ་དངོས་པོ་གློ་བུར་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་གཉིས་འབྲེལ་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་འདོགས་པ་དག་གདགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་འདོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【D16 (18)明四種如實知分別 (yathābhūtaparijñānavibhāga) 八】

【E1 明相 k.48ab】

ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱད་དེ།

　ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །　　ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་བཞི། །48ab　

【E2 明業大威德 (karmamāhātmya) k.48cd】

　ས་རྣམས་ཀུན་ལ་བརྟན་པ་ཡི། །　　དོན་ཀུན་གྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །48cd　

ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མིང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ཡང་མིང་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ལས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱེད་འོག་མས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དང་ལས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །

【E3 明所遍知之縛相 三】

【F1 明三能縛因相 (nimitta) k.49ab】

　འཆིང་བ་ཡི་ནི་རྟེན་དག་དང་། །　　ལོངས་སྤྱོད་ས་བོན་རྒྱུ་མཚན་འདིར། །49ab　

【F2 明所縛 k.49c】

　སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས། །49c　

【F3 明縛處 k.49d】

　རྟེན་བཅས་ས་བོན་བཅས་ཏེ་བཅིངས། །49d　

དེ་ལ་རྟེན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལྔའོ། །ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་དག་གི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྟེན་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་། དེ་དག་གི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་བཅིངས་སོ། །རྟེན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【E4 明從縛解脫方便 k.50】

　མདུན་བཞག་མཚན་མ་གང་ཡིན་དང་། །　　བདག་ཉིད་འདུག་པ་གང་ཡིན་པ། །　　ཐམས་ཅད་རྣམ་འཇིག་བློ་ལྡན་གྱིས། །　　བྱང་ཆུབ་མཆོག་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །50　

དེ་ལྟར་མི་རྟོག་པ་རིམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མདུན་དུ་བཞག་པའི་མཚན་མ་ནི། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བས་དམིགས་པར་བྱས་པའི་ཀུན་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བདག་ཉིད་འདུག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དམིགས་པར་འགྱུར་གྱི། འབད་པས་ཀུན་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ནི་འབྲལ་བ་སྟེ། དམིགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོའོ། །དེའི་ཐབས་ནི་མཚན་མའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །དེ་གཉི་ག་ཡང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་སྟེ། སྔར་ནི་གཞག་པ་ལའོ། །ཕྱིས་ནི་བདག་ཉིད་འདུག࿒པ་ལའོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གི་མཚན་མ་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བམ༑ རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམ་པར་འཇིག་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་སྟེ། འདིས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འཆིང་བ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་ཐར་པར་འགྱུར་བ་དེ་བསྟན་ཏོ། །

【E5 明遍知三因相解脫相狀 k.51】

　དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་ཤེས་པ་དང་། །　　གཉིས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་སྤངས་དང་། །　　གནས་ངན་ལེན་ལུས་མངོན་སུམ་པ། །　　བློ་ལྡན་དེ་ཟད་བྱེད་པར་འདོད། །51　

འདིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། གཉིས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་ལུས་མངོན་སུམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དབང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ལུས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་དབང་དེ་ཉིད་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཟད་པའི་ཆེད་དུའོ། །

【E6 明菩薩如實知從聲聞如實知勝 k.52】

　དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་ཡེ་ཤེས་ནི། །　　རྣམ་པ་ཐ་དད་མེད་བསྒོམས་ཤིང་། །　　ཡོད་དང་མེད་དོན་མངོན་སུམ་པ། །　　རྣམ་རྟོག་དབང་འབྱོར་ཉིད་ཅེས་བྱ། །52　

རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་བསྒོམ་པ་ནི་མཚན་མ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་མ་མེད་པ་ཁྱད་ཞུགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ནི་མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དག་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པའི་མཚན་མ་མ་མཐོང་བས་མཚན་མ࿒ཉིད་མཚན་མ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པའི་དོན་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མེད་པའི་དོན࿒མཚན་མ་མངོན་སུམ་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར༑ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །

【E7 明愚夫菩薩真如 (tatva) 不顯顯 二】

【F1 正明 k.53】

　བྱིས་པ་ཡང་དག་ཉིད་བསྒྲིབས་ནས། །　　ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་ཏུ་སྣང་། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བསལ་ནས། །　　ཡང་དག་ཉིད་ནི་ཀུན་ཏུ་སྣང་། །53　

འདིས་ནི་ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་ངང་གིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཚན་མ་ཁོ་ན་སྣང་གི །ཡང་དག་པ་ཇི་བཞིན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རང་གི་ངང་གིས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ན་སྣང་གི །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །

【F2 兼明轉依解脫義 k.54】

　དོན་མེད་པ་དང་དོན་ཡོད་དག །　　མི་སྣང་སྣང་བ་ཉིད་ཤེས་བྱ། །　　དེ་ནི་གནས་གཞན་གྱུར་པ་སྟེ། །　　འདོད་དགུར་སྤྱོད་ཕྱིར་ཐར་པ་ཡིན། །54　

དོན་མེད་པ་མཚན་མ་མི་སྣང་བ་ཉིད་དང་། དོན་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་སྣང་བ་ཉིད་ནི་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་དག་མི་སྣང་བ་ཉིད་དང་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཐར་པ་ཡིན་པར་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་དགུར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ༑ དེའི་ཚེ་རང་དབང་དུ་འགྱུར་ཞིང་རང་བཞིན་གྱིས་མཚན་མ་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་སེམས་ལ་དབང་སྒྱུར་བར་འགྱུར་རོ། །

【E8 明如實知淨佛國土方便 k.55】

　དོན་ཆེན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །　　གཞན་དང་གཞན་རིགས་མཐུན་སྣང་བ། །　　བར་ཆད་བྱེད་ཡིན་དེ་ལྟ་བས། །　　ཡོངས་ཤེས་བྱས་ནས་དེ་སྤང་ངོ་། །55　

འདི་ནི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཐབས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཆེན་པོ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བ་ན་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་མཐུན་པར་སྣང་ངོ་། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་སྣང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བར་ཆད་བྱེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་སྤང་བར་བྱའོ། །

【D17 (19)明五事無量分別 (aprameyavibhāga) k.56】

དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཡོངས་སྨིན་རྣམ་པར་སྦྱང་བྱ་དང་། །　　ཐོབ་བྱ་སྨིན་པར་རུང་བྱ་དང་། །　　ཡང་དག་བཤད་པའི་དངོས་པོ་ནི། །　　བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་དཔག་ཏུ་མེད། །56　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཁྱད་པར་མེད་པར་རོ། །རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བསྡུས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་རུང་བར་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བའི་ཁམས་སོ། །ཡང་དག་པར་བཤད་པའི་དངོས་པོ་ནི་འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །

【D18 (20)明說法八果分別 (deśanāphalavibhāga) k.57-58】

བཤད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ࿒རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།

　བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། །　　མི་སྐྱེ་བ་ཡི་བཟོད་པ་ཉིད། །　　དྲི་མེད་མིག་ནི་དམན་པ་དང་། །　　ཟག་པ་ཟད་པ་ཉིད་དང་ནི། །57　

　དམ་ཆོས་ཡུན་རིང་གནས་པ་དང་། །　　བྱེ་བྲག་ཤེས་གཅོད་ལོངས་སྤྱོད་ཉིད། །　　དེ་ལ་ཞུགས་པ་བློ་ལྡན་གྱི། །　　བཤད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཤེས་བྱ། །58　

བཤད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ལ་བཤད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཐེག་པ་དམན་པས࿒བསྡུས་པ་སྐྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་འཐོབ་པོ། །རྒྱུད་དེ་འཛིན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །ངེས་པ་རྣམས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བའི་རོ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །

【D19 (21)明大乘七大義分別 (mahāyānamahatvavibhāga) k.59-60】

ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　དམིགས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་ནི། །　　དེ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་གཉིས་དག་དང་། །　　ཡེ་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། །　　ཐབས་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ་དང་། །59　

　ཡང་དག་འགྲུབ་པ་ཆེན་པོ་དང་། །　　སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ་སྟེ། །　　ཆེན་པོ་འདི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །　　ཐེག་ཆེན་ཞེས་ནི་ངེས་པ་བརྗོད། །60　

ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་ངེས་པར་བརྗོད་དེ། དམིགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི། རང་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པའི་དུས་ན་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་རྟག་ཏུ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི། ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【D20 (22)明依十事攝大乘分別 (mahāyānasaṃgrahavibhāga) k.61-62】

ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　རིགས་དང་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། །　　དེ་བཞིན་སེམས་ནི་བསྐྱེད་པ་དང་། །　　སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། །　　སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་ཉིད་དང་། །61　

　སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྨིན་བྱེད་དང་། །　　ཞིང་ནི་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དང་། །　　མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་དང་། །　　བྱང་ཆུབ་མཆོག་དང་སྟོན་པའོ། །62　

དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་བསྡུས་ཏེ། དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པའི་ས་བདུན་པའི་བར་ལ་རིག་པར་བྱའོ། །ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་རྣམ་པ་གསུམ་ལའོ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྟེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【B2 明讚德 (praśaṃsāguṇa) 二】

【C1 (23)明菩薩分別 (bodhisatvavibhāga) 二】

【D1 明五種菩薩在於十一地 k.63】

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་སྟེ།

　གཅིག་ནི་མོས་པ་དང་ལྡན་པ། །　　ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་གཞན། །　　མཚན་མ་དང་ནི་མཚན་མེད་དང་། །　　མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མེད་སྤྱོད་པ། །　　ལྔ་པོ་འདི་དག་ས་ཀུན་ལ། །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཤེས་བྱ། །63　

དེ་ལ་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ས་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ས་དྲུག་པའི་བར་དུའོ། །མཚན་མ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ས་བདུན་པ་ལའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་ཡན་ཆད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ༑ །

【D2 明住地菩薩相 二】

【E1 別明 二】

【F1 明行六波羅蜜相 (ṣaḍpāramitāpratipattitaḥ) k.64-71の各（之各相）abc】

　འདོད་ལ་མ་ཆགས་ལས་གསུམ་རྣམ་པར་དག །　　ཁྲོ་བ་ཟིལ་གནོན་ཡོན་ཏན་མཆོག་ལྷུར་ལེན། །　　ཆོས་ལས་མི་གཡོ་དེ་ཉིད་ཟབ་མོ་མཐོང་། །　　བྱང་ཆུབ་དགའ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། །64　

འདིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྒྲུབ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སྨོན་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །

　ཕན་འདོགས་འདོད་དང་གནོད་པ་མེད་ལྟ་དང་། །　　གཞན་གྱི་གནོད་པ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། །　　བརྟན་པ་བག་ཡོད་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། །　　གཞན་གྱི་དོན་བརྩོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། །65　

དེ་ལ་བརྟན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་སྤ་མི་འགོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་དག་ལ་མ་ཆགས࿒པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

　རང་གིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས། །　　ལོངས་སྤྱོད་མ་ཆགས་ཞེ་ལ་ཁོན་མི་འཛིན། །　　རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་མཚན་ལ་མཁས་ལྟ་ངན་མེད། །　　ནང་དུ་རབ་གནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། །66　

དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དག་ལ་མ་ཆགས་པ་ནི་གང་ཞིག་དེ་དག་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་ལ་མཁས་པ་ནི་ཞི་གནས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

　བརྩེ་དང་ལྡན་པ་ངོ་ཚ་ཡོན་ཏན་གནས། །　　སྡུག་བསྔལ་དང་ལེན་རང་གི་བདེར་མ་ཆགས། །　　དྲན་གཙོ་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་བདག །　　ཐེག་པ་མི་འཁྲུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། །67　

དེ་ལ་དྲན་པ་གཙོ་བོ་ནི་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པ་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་བདག་ཉིད་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ༑ །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

　སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་སྡུག་བསྔལ་མི་བྱེད་ཉིད། །　　སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པ་སྡུག་བསྔལ་འཇིགས་པ་མེད། །　　སྡུག་བསྔལ་རྣམ་གྲོལ་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟོག་པ། །　　སྡུག་བསྔལ་ཁས་ལེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན༑ །68　

དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི། བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པའི་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ཁས་ལེན་པ་ནི་འཁོར་བ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

　ཆོས་ལ་མི་དགའ་རང་བཞིན་ཆོས་ལ་དགའ། །　　ཆོས་ལ་སྨོད་ཅིང་ཆོས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན། །　　ཆོས་ལ་དབང་བ་ཆོས་ལ་མུན་པ་མེད། །　　ཆོས་གཙོར་བྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། །69　

དེ་ལ་ཆོས་ལ་སྨོད་པ་ནི། མི་བཟོད་པ་ལ་སྨོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་དབང་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལའོ། །ཆོས་གཙོར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ལྷུར་ལེན་པའོ། །ཚིག་སྦྱར་བ་ལ་བདེ་བས་ཆོས་ཉིད་འདིར་ཆོས་སུ་བཤད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

　ལོངས་སྤྱོད་བག་ཡོད་ངེས་ལ་བག་ཡོད་དང་། །　　བསྲུང་ལ་བག་ཡོད་དགེ་ལ་བག་ཡོད་དང་། །　　བདེ་ལ་བག་ཡོད་ཆོས་ལ་བག་ཡོད་དང་། །　　ཐེག་པ་བག་ཡོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། །70　

དེ་ལ་བསྲུང་བ་ལ་བག་ཡོད་པ་ནི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་སེམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་བག་ཡོད་པ་ནི། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

　མ་གུས་ངོ་ཚ་ཉེས་ཆུང་ངོ་ཚ་དང་། །　　མི་བཟོད་ངོ་ཚ་ཡོངས་ཉམས་ངོ་ཚ་དང་། །　　རྣམ་འཕྲོ་ངོ་ཚ་ལྟ་ཆུང་ངོ་ཚ་དང་། །　　ཐེག་ཆེན་ངོ་ཚ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། །71　

དེ་ལ་མ་གུས་པས་ངོ་ཚ་བ་ནི། གང་ཞིག་སློང་བ་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པས་སོ། །ཉེས་པ་ཆུང་ངུས་ངོ་ཚ་བ་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བས་སོ། །ལྟ་བ་ཆུང་ངུས་ངོ་ཚ་བ་ནི། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་མ་རྟོགས་པས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྒྲུབ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སྨོན་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་རིག་པར་བྱའོ༑ །

【F2 明願樂大菩提相 (mahābodhipraṇidhānataḥ) k.64-71の各（之各相）d（cf. F1 明行六波羅蜜相，頌47-54各頌之第四句）】

【E2 總明 二】

【F1 明行六波羅蜜相（依因法饒益）k.72abc】

　འདི་དང་ཕ་རོལ་དང་ནི་བཏང་སྙོམས་དང་། །　　འདུ་བྱེད་ལྡན་དང་དབང་འབྱོར་ཉིད་ཐོབ་དང་། །　　མཚུངས་པར་སྟོན་དང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཡིས། །72abc　

【F2 明願樂大菩提相（依大果饒益）k.72d】

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕན་འདོགས་བྱེད་ལ་འཇུག །72d　

སྦྱིན་པས་ནི་འདི་ཁོ་ན་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ལ་འཇུག་གོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་སྐྱེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་ནས་གཞན་དུའོ། །འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའོ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་སོ༑ །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སྨོན་པས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །

【C2 (24)明菩薩共名分別 (bodhisatvasāmānyanāmavibhāga) 二】

【D1 明與義相應十六名 (anvarthanāma) k.73-74】

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་སྤྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱད་དེ།

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །　　བློ་ལྡན་ཉིད་དང་གསལ་བའི་མཆོག །　　རྒྱལ་སྲས་རྒྱལ་བའི་གཞི་དང་ནི། །　　རྒྱལ་བྱེད་རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་དང་། །73　

　རྩལ་ལྡན་དང་ནི་འཕགས་མཆོག་དང་། །　　དེད་དཔོན་དང་ནི་གྲགས་མཆོག་དང་། །　　སྙིང་རྗེ་ཅན་དང་བསོད་ནམས་ཆེ། །　　དབང་ཕྱུག་དེ་བཞིན་ཆོས་དང་ལྡན། །74　

བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་སྤྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་དོན་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །

【D2 依義明名 六】

【E1 依五種覺差別明 (bodhiviśeṣa) k.75】

　དེ་ཉིད་བཟང་རྟོགས་དོན་ཆེན་ལེགས་རྟོགས་དང་། །　　དོན་ཀུན་རྟོགས་དང་རྟག་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། །　　ཐབས་རྣམས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་རྒྱུ། །　　དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །75　

རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྟོགས་པ་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ན་ཡང་མི་ཟད་པར་རྟོགས་པ་དང་། གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུལ་བའི་ཐབས་རྟོགས་པས་སོ། །

【E2 依四種覺差別明 k.76】

　བདག་རྗེས་རྟོགས་དང་ལྟ་བ་ཕྲ་རྟོགས་དང་། །　　རྣམ་རིག་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་རྟོགས་དང་ཀུན༑ །　　ཡང་དག་མིན་རྟོག་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ། །　　དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །76　

འདིར་ཡང་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡིད་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ། །

【E3 依三種覺差別明 k.77】

　མ་རྟོགས་རྟོགས་དང་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་རྟོགས། །　　དངོས་མེད་རྟོགས་དང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་རྟོགས། །　　མ་རྟོགས་རྟོགས་པ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ། །　　དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །77　

འདིར་ནི་མ་རིག་པ་རྟོགས་པ་དང་། རིག་པ་རྟོགས་པ་དང་། ཀུན་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་སོ་སོར་རྟོགས་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རིག་པར་བྱའོ། །

【E4 依五種覺差別明 k.78】

　དོན་མེད་རྟོགས་དང་དོན་དམ་རྟོགས་པ་དང་། །　　དོན་ཀུན་རྟོགས་དང་མཐའ་དག་དོན་རྟོགས་དང་། །　　རྟོགས་བྱ་རྟོགས་གཞི་རྟོགས་པ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ། །　　དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །78　

࿒འདིར་ནི་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔ་སྟོན་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། རྟོགས་པ་པོ་དང་། རྟོགས་པ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【E5 依五種覺差別明 k.79】

　གྲུབ་པར་གྱུར་པ་རྟོགས་དང་གནས་རྟོགས་དང་། །　　ལྷུམས་རྗེས་རྟོགས་དང་རིམ་པ་རྟོགས་པ་དང་། །　　རབ་ཏུ་རྟོགས་དང་ཐེ་ཚོམ་བསལ་རྟོགས་རྒྱུ། །　　དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །79　

དེ་ལ་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །གནས་རྟོགས་པ་ནི་གང་གིས་ན་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པའོ། །ལྷུམས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་གང་གིས་ན་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པའོ། །རིམ་པ་སྟོན་པ་རྟོགས་པ་ནི་གང་གིས་ན་ལྷུམས་ནས་བལྟམས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བ་རྟོགས་པ་ནི། གང་གིས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡིན་ནོ། །

【E6 依十一種覺差別明 k.80】

　བློ་དང་ལྡན་པ་བློ་ཐོབ་མ་ཐོབ་དང་། །　　རབ་གནས་རྟོགས་དང་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། །　　སོ་སོར་ཆད་བློ་བརྗོད་མེད་ང་བཅོམ་དང་། །　　ང་ཅན་བློ་གྲོས་མ་སྨིན་ཡང་དག་སྨིན། །80　

འདིར་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་བློ་ཐོབ་པ་དང་། མ་ཐོབ་པ་དང་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་རྟོགས་པ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དག་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ནི་རང་གིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་གཞན་ལས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་རྟོགས་པ་སྟོན་ཏོ། །སོ་སོར་འཆད་པར་བྱེད་པ་དང་། །བརྗོད་པ་མེད་པའི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་ཕྲ་བའོ། །ང་རྒྱལ་ཅན་དང་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པའོ། །བློ་གྲོས་མ་སྨིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་རིང་བ་དང་ཉེ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །

ཡོན་ཏན་གྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།

【A21 行究竟依品第二十一（六一偈）大科二】

【B1 因殊勝分別 (hetuviśeṣavibhāga) 六】

【C1 明相貌分別 (liṅgavibhāga) 二】

【D1 五相貌 k.1】

རྟགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　བརྩེ་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། །　　བརྟེན་པ་ཉིད་དང་ལག་བརྐྱང་ཉིད། །　　དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ངེས་འགྲེལ་པ། །　　འདི་དག་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་རྟགས། །1　

【D2 業略攝 (samāsasaṃgraha) k.2】

　ཡོངས་གཟུང་མོས་པ་ཐོབ་པ་དང་། །　　མི་སྐྱོ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། །　　བསམ་པ་དང་ནི་སྦྱོར་བ་ལས༑ །　　རྟགས་ལྔར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ། །2　

དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟགས་ལྔ་སྟོན་ཏོ། །གཉིས་པས་ནི་དེ་དག་གི་ལས་དང་མདོར་བསྡུ་བའོ། །དེ་ལ་བརྩེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་མོས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟན་པ་ཉིད་ནི་བྱ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་མི་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལག་བརྐྱང་བ་ཉིད་དང་། དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །རྟགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལས་བརྩེ་བ་ནི་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །

【C2 明在家出家分別 (grihipravrajitapakṣavibhāga) 三】

【D1 在家分 k.3】

ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ།

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ནི། །　　ཁྱིམ་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྣམས་སུ། །　　གྱུར་ནས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །　　སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ། །3　

【D2 出家三分 k.4】

　ས་རྣམས་ཀུན་ལ་བློ་ལྡན་གྱིས། །　　རབ་བྱུང་ལེན་པས་ཐོབ་པ་དང་། །　　ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐོབ་པ་གཞན། །　　རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟོན་བྱེད་ཡིན། །4　

【D3 明出家分從在家分殊勝 k.5】

　རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་དག་ནི། །　　ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་རྣམས་དང་ལྡན། །　　དེ་ལྟས་སྡོམ་བརྩོན་ཁྱིམ་པ་ཡི༑ །　　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ཁྱད་འཕགས། །5　

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལའོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ལེན་པས་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །གསུམ་པས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །

【C3 明五種增上意樂分別 (adhyāśayavibhāga) k.6】

ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩ་བ་དྲུག་པ་སྟེ།

　ས་རྣམས་ཀུན་ལ་བརྟན་པ་ཡི། །　　ཕ་རོལ་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་དང་། །　　འདི་ལ་དགེ་བ་འཇུག་འདོད་དང་། །　　མྱ་ངན་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། །　　མ་དག་རྣམ་དག་རབ་དག་པ། །　　སེམས་ཅན་རྣམས་ལ࿒བསམ་པར་འདོད། །6　

འདིས་ནི་མདོར་ན་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། བདེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པའོ། །ཕན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི། འདི་ཉིད་ལ་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པའོ། །མྱ་ངན་ལ་འདས་པར་འདོད་པ་ནི་དེ་གཉི་གའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་གཞན་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་མ་དག་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །

【C4 明四種攝受分別 (parigrahavibhāga) k.7】

ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ས་རྣམས་ཀུན་ལ་བློ་ལྡན་པའི། །　　སྨོན་ལམ་དང་ནི་སེམས་མཉམ་དང་། །　　བདག་པོར་གྱུར་པ་དག་དང་ནི། །　　འཁོར་སྡུད་པ་ཡིས་ཡོངས་སུ་འཛིན། །7　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་པོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི༑ རྗེ་བོར་གྱུར་པ་འདི་གང་དག་གི་རྗེ་བོ་ཡིན་པའོ། །འཁོར་སྡུད་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི། སློབ་མའི་ཚོགས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【C5 明四種生分別 (upapattivibhāga) k.8】

སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་ནི། །　　གཞན་ཡང་སྨོན་ལམ་དག་དང་ནི། །　　ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དབང་འབྱོར་པའི༑ །　　དབང་གིས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ཡིན། །8　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འདོད་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ༑ །དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་དམན་པར་ཡང་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་ནི་བསམ་གཏན་རྣམས་བཟློག་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དབང་འབྱོར་པའི་དབང་གིས་ནི། སྤྲུལ་པ་དག་གིས་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །

【C6 明住地分別 (vihāra-bhūmi-vibhāga) 二】

【D1 總標 k.9】

གནས་པ་དང་ས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་སྡོམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　མཚན་ཉིད་གང་ཟག་བསླབ་པ་དང་། །　　ཕུང་པོ་གྲུབ་པ་རྟགས་དང་ནི། །　　ངེས་པའི་ཚིག་དང་ཐོབ་པ་ཡིས། །　　གནས་པ་དང་ནི་ས་ཉིད་དོ། །9　

【D2 別釋 十一】

【E1 十一地相分別 (lakṣaṇavibhāga) k.10-14】

མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ།

　སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཆོག་རྟོགས་ནས། །　　ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བར་གནས། །　　བསམ་གཏན་རབ་བདེས་གནས་ནས་ནི། །　　དེ་ཡི་འོག་ཏུ་འདོད་པར་སྐྱེ། །10　

　དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་རྣམས། །　　འཁོར་བ་དག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ། །　　སེམས་ཀུན་ཉོན་མོངས་མེད་པར་ནི། །　　སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྨིན་པར་བྱེད། །11　

　ཆེད་དུ་བསམས་ཏེ་སྐྱེ་བས་ན། །　　ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྗེས་སུ་གསུང་། །　　བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང་འབྲེལ། །　　མཚན་མེད་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ལམ། །12　

　མཚན་མ་མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །　　ཞིང་ཡང་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་སྟེ། །　　དེ་ཡི་འོག་ཏུ་སེམས་ཅན་ནི། །　　སྨིན་པར་བྱེད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །13　

　ཏིང་ངེ་འཛིན་དང࿒གཟུགས་རྣམ་དང་། །　　བྱང་ཆུབ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད། །　　རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་དག་གིས། །　　ས་ཡི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །14　

གནས་པ་བཅུ་གཅིག་ནི་ས་བཅུ་གཅིག་གོ། །དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ལས་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མཆོག་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པའི་ནི་ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པའི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་བདེ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དག་གིས་གནས་ནས་དེ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པའི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པས་མང་དུ་གནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པའི་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིས་མང་དུ་གནས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་དང་བཟོ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པའི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་མང་དུ་གནས་པས་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ན་དེར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ཡིན་ནོ། །བདུན་པའི་ནི་འདྲེས་པ་ཉེ་བར་འདྲིས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་བརྒྱད་པ་དང་འབྲེལ་པ་མཚན་མ་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པའི་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། མཚན་མ་མེད་པ་ཡང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པའི་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་པའི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གཅིག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མཚན་ཉིད་ནི། བྱང་ཆུབ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【E2 住地人分別 (bhūmiṣṭhe pudgala-vi.) k.15-16】

ས་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་གང་ཟག་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། །

　བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟ་བ་རྣམ་དག་པ། །　　ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་མཉམ་པར་གཞག །　　ཆོས་ལ་ང་སྤངས་རྒྱུད་དང་ཀུན་ཉོན་མོངས། །　　རྣམ་པར་དག་པ་ཐ་དད་ང་རྒྱལ་མེད། །15　

　སྐད་ཅིག་གཅིག་བློ་ཐོབ་པ་བཏང་སྙོམས་པ། །　　ཞིང་རྣམས་སྦྱོང་བ་སེམས་ཅན་སྨིན་བྱེད་པར། །　　མཁས་པ་མཐུ་ཆེན་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་པ་དང་། །　　ངེས་པར་སྟོན་ལ་མཁས་པ་དབང་བསྐུར་ཡིན། །16　

ས་བཅུ་པོ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཅུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ས་དང་པོ་ལ་ནི། གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་ལྟུང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་མི་ཉམས་པའི་བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ལ་ནི་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ལ་ང་རྒྱལ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ལ་ནི་སེམས་དང་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ཐ་དད་པར་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པ་ལ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མང་དུ་གནས་པས་ན་ནག་པོ་དང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཐ་དད་པར་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུན་པ་ལ་ནི་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པའི་མཐུས། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར༑ སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་བློ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་ལ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་འདྲེས་པ་ཉེ་བར་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པ་ལ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། མཐུ་ཆེན་པོར་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ངེས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ངེས་པར་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པར་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་པར་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །

【E3 學處建立 (śikṣavyavasthāna) k.17-21】

བསླབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ།

　ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་འདིར། །　　ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷག་སེམས་དང་། །　　ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་རྗེས་སློབ། །　　ཤེས་རབ་སྤྱོད་ཡུལ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །17　

　ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད࿒དེ་དང་ནི། །　　མི་ཤེས་ཤེས་སོགས་འཇུག་པ་ཉིད། །　　ཤེས་རབ་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ལྟ་བས། །　　དེ་ས་གཉིས་ལ་རྣམ་པར་གནས། །18　

　བསླབས་པ་རྣམས་དང་བསྒོམས་པ་ཡི། །　　འབྲས་བུ་གཞན་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །　　མཚན་མེད་འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པར། །　　གནས་པ་འབྲས་བུ་དང་པོ་ཡིན། །19　

　དེ་ཉིད་མངོན་འདུ་བྱེད་མེད་དང་། །　　ཞིང་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་དག །　　འབྲས་བུ་གཉིས་པར་འདོད་པ་ཡིན། །　　སེམས་ཅན་སྨིན་པར་འགྲུབ་ཉིད་དང་། །20　

　ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་རྣམས་ནི། །　　འགྲུབ་པ་འབྲས་བུ་དམ་པ་ཡིན། །　　འབྲས་བུ་རྣམ་པ་འདི་བཞི་ནི། །　　ས་བཞི་པོ་ལ་ཡང་དག་བསྟན། །21　

ས་དང་པོ་ལ་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ནས་གཉིས་པ་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སློབ་པའོ། །གསུམ་པ་ལ་ལྷག་པའི་སེམས་ལའོ། །བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་དག་ལ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སྟེ། ས་བཞི་པ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ཡང་ས་གཉིས་ལ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་གཉིས་པ་ཅན་ཏེ། གཉིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་དང་། དེ་མི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པའོ། །དེ་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ནི་རིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ས་གཉི་ག་ལ་ཡང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ཡན་ཆད་བསླབ་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ས་བཞི་ལ་བརྟེན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འབྲས་བུ་དང་པོ་ནི་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའོ། །འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【E4 蘊建立 (skandha-vy.) k.22-23】

ཕུང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་འདིར། །　　ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་ཕུང་པོ་སྦྱོང་། །　　དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ཏིང་འཛིན་དང་། །　　ཤེས་རབ་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་སྦྱོང་། །22　

　དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་ནི། །　　སྒྲིབ་རྣམ་བཞི་དང་ཐོགས་པ་ཡི། །　　སྒྲིབ་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་གྲོལ་དང་། །　　གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་སྦྱོང་། །23　

དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བདུན་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཉི་ག་རྣམ་པར་སྦྱོང་ངོ་། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི། ཐོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་གང་གིས་ན་གཞན་དག࿒ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པ་ཐོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མི་མངའོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །

【E5 成就建立 (niṣpatti-vy.) k.24-26】

གྲུབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ།

　ས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་དང་། །　　གྲུབ་པ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །　　གྲུབ་པ་དག་ཀྱང་མ་གྲུབ་དང་། །　　གྲུབ་པ་དག་ཏུ་ཡང་འདོད་དོ། །24　

　གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་རྣམ་གཞག་བཞིན། །　　ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དེ་རྟོགས་པར། །　　ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་ཉིད་ལ། །　　རྣམས་མི་རྟོག་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་བྱ། །25　

　སོ་སོ་རང་རིག་བྱ་ཕྱིར་དང་། །　　སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཕྱིར། །　　ས་རྣམས་ཀུན་ལ་སྒོམ་པ་དང་། །　　གྲུབ་པ་ཡང་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །26　

དེ་ལ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་མ་གྲུབ་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་ས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པ་དག་ལ་ཡང་བདུན་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་དག་ནི་གྲུབ་པ་སྟེ། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་གོང་དུ་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་གྲུབ་པར་བཤད་པ་དེ་ལ་གྲུབ་པ་ནི་ས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་ཤིང་རྟོག་པ་ཙམ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར࿒རྟོག་པར་མི་བྱེད་ན། དེ་ལྟར་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ས་ཐམས་ཅད་ལ་ས་རྣམས་བསྒོམ་པ་དང་། གྲུབ་པ་གཉི་ག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་གཞན་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

【E6 入地之十種相貌分別 (bhūmipratiṣṭhasya liṅgavibhāgaḥ) k.27-28】

ས་ལ་ཞུགས་པའི་རྟགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྟེ།

　སྣང་དང་བཅས་དང་མོས་པ་དང་། །　　མ་ཞུམ་པ་དང་མི་དམན་ཉིད། །　　གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་བདག་ཉིད་དང་། །　　ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། །27　

　ཀུན་ལ་སེམས་ནི་མཉམ་པ་དང་། །　　བཀྲི་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་མེད་དང་། །　　ཐབས་ཤེས་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བ་ནི། །　　ཀུན་ལ་རྟགས་སུ་འདོད་པ་ཡིན། །28　

རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི། །ས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལ་ཞུགས་པའི་རྟགས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ས་གང་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ལ་སྣང་བ་དང་། གང་ལ་མ་ཞུགས་པ་དེ་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྟགས་གཅིག་གོ། །མ་ཞུམ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དམ་པ་དག་ལའོ། །མི་དམན་པ་ཉིད་ནི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལའོ། །གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཉིད་ནི་རང་གི་ས་ལའོ། །ས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་དག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །བཀྲིར་མི་བཏུབ་པ་ཉིད་ནི་སྙན་པ་དང་མི་སྙན་པའི་སྒྲ་དག་གིས་སོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པ་ནི། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་ལའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། མི་དམིགས་པར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ས་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟགས་གཞན་ཡིན་ནོ། །

【E7 得波羅蜜十六種相貌分別 (pāramitālābha-liṅgavibhāga) k.29-30】

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའི་རྟགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྟེ།

　འདུན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཆགས་དང་འཁུ་བའི་སྙིང་མེད་ཁྲོ་མིན་ལེ་ལོ་མེད༑ །　　བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་མིན་པའི࿒བསམ་མེད་བློ་གྲོས࿒རྣམ་རྟོག་ངན་རྟོག་འཕྲོགས་པ་མེད། །　　བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གཡེངས་མིན་བདེ་བས་མི་འཕྲོགས་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་གནོད་པ་མེད། །　　དགེ་བའི་བཤེས་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་ཞིང་ཐོས་པ་ལྷུར་ལེན་སྟོན་པ་མཆོད་ལ་བརྩོན། །29　

　ཐབས་མཆོག་ཤེས་པ་གང་ཞིག་བསོད་ནམས་ཡང་དག་བསྡུས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་ཀུན། །　　གཞན་དང་ཐུན་མོང་བྱས་ནས་ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་བསྔོ་ཞིང་། །　　བཟང་པོའི་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་རྟག་ཏུ་དགེ་བྱེད་མངོན་ཤེས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་རྩེན། །　　སངས་རྒྱས་སྲས་དེ་ཀུན་གྱི་བླ་ན་འདུག་པ་ཡོན་ཏན་གཏེར་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །30　

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཐོབ་པའི་རྟགས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟོན་ཏེ། རྟགས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ནི་རྟག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པའི་འདུན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རེ་རེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟགས་ཐེག་པ་གཞན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་རྣམ་པར་མ་གཡེངས་པ་ཉིད་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདེ་བ་དག་ལ་མ་ཆགས་པ་ཉིད་དང་། རྒུད་པ་དང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་སྦྱོར་བ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཐོས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་དང་། སྟོན་པ་མཆོད་པ་གཙོར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། ࿒དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་གནས་བཟང་པོར་སྐྱེ་བ་དང་། སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་རྣམ་པར་རྩེ་བའོ། །དེ་ལ་བྱམས་པ་ནི། གནོད་སེམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྟེ། བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་རྟོག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

【E8 於得波羅蜜五種功德分別 (tatrāivānuśaṃsa-vibhāga) k.31】

དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ས་རྣམས་ཀུན་ལ་རྣམ་ཀུན་དུ། །　　བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནི། །　　ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་གཉི་ག་ལ། །　　ལྔ་པོའི་བདག་ཉིད་དག་ཏུ་འདོད༑ །31　

ས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་འགྱུར། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ལ་ཡང་དགའ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར༑ ས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཚད་མེད་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་འགྱུར། འདིའི་རྣམ་པར་དག་པའི་སྐལ་བ་དང་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གོང་ནས་ཆེས་གོང་དུ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་གཉི་གའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །

【E9 地訓釋分別 (bhūminiruktivibhāga) 二】

【F1 正訓釋 k.32-38】

སའི་ངེས་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དགུ་སྟེ།

　བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་ཉེ་བ་དང་། །　　སེམས་ཅན་དོན་སྒྲུབ་མཐོང་བ་ལ། །　　རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །　　དེ་ཕྱིར་རབ་དགའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །32　

འདི་ལ་ནི་བཤད་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །

　འཆལ་ཚུལ་རྩོལ་བའི་དྲི་བྲལ་ཕྱིར། །　　དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ཞེས་བྱ། །33ab　

འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་ཐེག་པ་གཞན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དྲི་མ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་གིས་བསྒྲུབ་ཏུ་མཚུངས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །

　ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི།　 　བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་འོད་བྱེད་པའོ། །33cd　

འདི་ལྟར་དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་དོ། །

　འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཆོས༑ །　　རབ་ཏུ་སྲེག་བྱེད་འོད་ལྟ་བུ། །　　དེ་དང་ལྡན་ཕྱིར་ས་དེ་ནི། །　　གཉིས་པོ࿒སྲེད་ཕྱིར་འོད་འཕྲོ་ཅན། །34　

བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དེ་ནི། དེ་ལ་ཕལ་ཆེར་གཉིས་པོ་སྲེག་པར་ཉེ་བར་གནས་ཏེ། གཉིས་ན་འདིར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

　སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྨིན་བྱེད་ཅིང་། །　　རང་གི་སེམས་ཀྱང་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །　　བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱང་དཀའ་བ། །　　དེ་ཕྱིར་སྦྱང་དཀའ་ཞེས་བྱའོ། །35　

དེ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་མངོན་པར་བརྩོན་ཡང་། སེམས་ཅན་གྱི་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་བྱ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་སྦྱང་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །

　ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བསྟན་ནས། །　　འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །　　གཉིས་འདིར་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །　　མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་ཞེས་བཤད། །36　

དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འཁོར་བ་དག་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །

　བགྲོད་གཅིག་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། །　　རིང་དུ་སོང་བའི་སར་འདོད་དོ། །37ab　

བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བའི་མཐར་ཕྱིན་པར་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །

　འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་མི་གཡོའི་ཕྱིར། །　　མི་གཡོ་བ་ཞེས་ངེས་པར་བརྗོད། །37cd　

མཚན་མ་ལ࿒སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལ࿒སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

　སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་བློ་བཟང་། །　　ས་དེ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཡིན། །38ab　

སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བློ་གྲོས་བཟང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

　སྤྲིན་བཞིན་གཉིས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཆོས། །　　ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན། །38cd　

࿒གཉིས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲིན་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོས་ཐོབ་པའི་ཆོས་རྟེན་ལ་ཡོད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱའོ། །

【F2 兼訓釋（地即住）k.39-40】

　དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ། །　　དགའ་བས་རྟག་པར་ཐམས་ཅད་དུ། །　　གནས་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །　　ས་རྣམས་གནས་པ་ཡིན་པར་འདོད། །39　

དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་དགའ་བས་རྟག་པར་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་དག་ནི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །

　འབྱུང་པོ་དཔག་མེད་འཇིགས་མེད་ཕྱིར། །　　དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་ལ། །　　ཕྱི་ཕྱིར་གོང་དུ་འགྲོ་ལྡན་ཕྱིར། །　　དེ་དག་ཉིད་ནི་སར་འདོད་དོ། །40　

འབྱུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཇིགས་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར࿒དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ཕྱི་ཕྱིར་ཞིང་གོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཡང་ས་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྱུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཇིགས་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇིགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གོང་མར་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【E10 四種得住 (prāptivihāra) k.41】

ཐོབ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ས་ཐོབ་པ་ནི་མོས་པ་དང་། །　　སྤྱོད་པ་དག་ལ་འཇུག་པ་དང་། །　　རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་ས་རྣམས་ནི། །　　འགྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་བཞི། །41　

ས་རྣམས་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མོས་པས་ཐོབ་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལ་མོས་པས་སོ། །སྤྱོད་པས་ཐོབ་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་སྤྱོད་པ་བཅུ་ལ་འཇུག་པས་སོ། །རྟོགས་པས་ཐོབ་པ་ནི། ས་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་དོན་དམ་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་སོ། །འགྲུབ་པས་ཐོབ་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་འཇུག་པའི་ཚེའོ། །

【E11 四種行分別 (caryāvibhāga) k.42】

སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩ་བ་དྲུག་པ་སྟེ།

　ལུས་ཅན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་། །　　ཐེག་པ་དམན་ལ་མོས་པ་རྣམས། །　　གཉི་ག་འདུན་པར་བྱ་བ་དང་། །　　གདུལ་བའི་ཕྱིར་ནི་བརྟེན་རྣམས་ཀྱི། །　　སྤྱོད་པ་བཞི་པོ་མདོ་བཞིན་དུ། །　　རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན། །42　

དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མོས་པ་རྣམ་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་དམན་པ་ལ་མོས་པ་གཉི་ག་མཐུས་འདུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་ནི། གཉིས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི། འདིར་འདུལ་བ་ཡིན་ནོ། །

【B2 佛（果）功德分別 (buddhaguṇavibhāga) 十八】

【C1 無量分別 (apramāṇavibhāga) k.43】

སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མང་སྟེ། རེ་ཞིག་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་སངས་རྒྱས་ལ་བསྟོད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ༑ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གོ། །

　སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་ཅན། །　　ཕྲད་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཅན། །　　མི་འབྲལ་བ་ཡི་དགོངས་པ་ཅན། །　　ཕན་བདེ་དགོངས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ། །43　

འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་ཉིད་ནི། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །བདེ་བའི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱང་བྱམས་པས་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་དགོངས་པ་ཉིད་དང་། སྙིང་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཉིད་དང་། དགའ་བས་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཕན་པའི་དགོངས་པ་ཉིད་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །

【C2 八解脫八勝處十遍處分別 (vimokṣa-abhibhvāyatana-kṛtsnāyatana-vibhāga) k.44】

རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཐུབ་པ་སྒྲིབ་ཀུན་ངེས་པར་གྲོལ། །　　འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །　　ཁྱོད་ཀྱི་མཁྱེན་པས་ཤེས་བྱ་ཁྱབ། །　　ཐུགས་གྲོལ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །44　

འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བ་ཉིད࿒ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཉིད་དང་། ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བས་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དམིགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བས་བྱིན་གྱིས་རློབས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ་པས་སྟོན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གྲོལ་བས་ན་ཐུགས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །

【C3 無諍分別 (araṇāvibhāga) k.45】

ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སེམས་ཅན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །　　ཉོན་མོངས་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་འདུལ། །　　ཉོན་མོངས་འཇོམས་མཛད་ཉོན་མོངས་ལ། །　　ཐུགས་རྗེར་བཅས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ། །45　

འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་མཛད་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པ་གཞན་དག་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འགའ་ཁོ་ན་ཞིག་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཙམ་ཡོངས་སུ་སྤོང་གི །ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་རྒྱུད་ལས་སེལ་བར་ནི་མི་བྱེད་དོ། །

【C4 五種願智分別 (praṇīdhijñānavibhāga) k.46】

སྨོན་ནས་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཆགས་མི་མངའ། །　　ཐོགས་པ་མི་མངའ་རྟག་པར་ནི། །　　མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་འདྲི་ཀུན་གྱི། །　　ལན་ལྡོན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །46　

འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། ཆགས་པ་མི་མངའ་བར་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བ་ཉིད་དང་། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། སྨོན་ནས་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་གཞན་དག་ནི་སྨོན་པ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྨོན་ནས་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉི་ཚེ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །

【C5 無碍辯分別 (pratisaṃvidvibhāga) k.47】

སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རྟེན་དང་རྟེན་པ་བཤད་བྱ་དང་། །　　གསུང་དང་མཁྱེན་པ་འཆད་བྱེད་ལ། །　　བློ་གྲོས་རྟག་ཐོགས་མི་མངའ་བ། །　　ལེགས་སྟོན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །47　

འདིར་ནི་མདོར་ན་གང་དང་གང་གིས་བཤད་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་བློ་གྲོས་རྟག་ཏུ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྟེན་ཆོས་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པ་དོན་དང་གཉིས་ནི་བཤད་པར་བྱའོ༑ །གསུང་དང་མཁྱེན་པ་དང་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ལེགས་པར་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འདི་དག་གི་ལས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །

【C6 六神通分別 (abhijñāvibhāga) k.48】

མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　གཤེགས་ནས་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་མཛད་དེ། །　　དེ་དག་སྐད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི། །　　འོང་དང་འགྲོ་དང་ངེས་འབྱུང་ལ། །　　ལེགས་འདོམས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །48　

འདིར་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་འདོམས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་གདུལ་བའི་དྲུང་དུ་གཤེགས་ནས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མངོན་པར་ཤེས་པས་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་པར་མཛད་དེ། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པས་དེ་དག་གི་སྐད་ཀྱིས། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྷག་མ་གསུམ་གྱིས། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་འདིར་འོང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཕྱི་མའི་མཐར་འགྲོ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མཁྱེན་པས་དེ་བཞིན་དུ་གདམས་ངག་སྩོལ་བར་མཛད་དོ། །

【C7 三十二相八十小相 (lakṣaṇānuvyañjana) k.49】

མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ལུས་ཅན་ཀུན་གྱིས་ཁྱོད་མཐོང་ན། །　　སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལགས་པར་འཚལ། །　　མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་རབ་དང་བར། །　　མཛད་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །49　

འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གཞན་དག་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེད་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །

【C8 四種清淨分別 (pariśuddhivibhāga) k.50】

ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ལེན་དང་གནས་དང་གཏོང་བ་དང་། །　　སྤྲུལ་དང་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། །　　ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། །　　མངའ་བརྙེས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །50　

འདིར་དབང་རྣམ་པ་བཞིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞི་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། རྟེན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། ལུས་ལེན་པ་དང་། གནས་པ་དང་། གཏོང་བ་ལ་མངའ་བས་སོ། །དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། སྤྲུལ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ལ་མངའ་བས་སོ། །ཐུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མངའ་བས་སོ། །ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡེ་ཤེས་ལ་མངའ་བས་སོ། །

【C9 十力分別 (balavibhāga) k.51】

སྟོབས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཐབས་དང་སྐྱབས་དང་དག་པ་དང་། །　　ཐེག་ཆེན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ། །　　སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རབ་སླུ་བའི། །　　བདུད་འཇོམས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །51　

འདིར་དོན་བཞི་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སླུ་བར་བྱེད་པའི་བདུད་གང་ཡིན་པ་དེ་འཇོམས་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྟོབས་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཐབས་ལ་རབ་ཏུ་སླུ་བ་དང་། ལྷ་ལ་སོགས་པ་སྐྱབས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་རབ་ཏུ་སླུ་བ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འདག་པ་ཙམ་གྱིས་དག་པར་རབ་ཏུ་སླུ་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་རབ་ཏུ་སླུ་བར་བྱེད་པའོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་དང་པོ་ལ་བདུད་འཇོམས་པར་མཛད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་གཉིས་པ་ལའོ། །བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་གསུམ་པ་ལའོ༑ །དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་བཞི་པ་ལ་སྟེ། དབང་པོ་དམན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ནས་མཆོག་དག་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །

【C10 四無畏分別 (vaiśāradyavibhāga) k.52】

མི་འཇིགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　རང་གཞན་དོན་དུ་ཡེ་ཤེས་དང་། །　　སྤངས་དང་ངེས་འབྱུང་བགེགས་བྱེད་པར། །　　སྟོན་མཛད་མུ་སྟེགས་གཞན་དག་གིས། །　　མི་བརྫི་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །52　

འདིར་རང་གི་དོན་དུ་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དོན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། བགེགས࿒བྱེད་པ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མི་བརྫི་བའི་ཕྱིར། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ࿒རྣམ་པ་བཞི་བསྙད་དོ། །

【C11 四無護念處分別 (ārakṣya-smṛtyupasthānavibhāga) k.53】

བསྲུང་བ་མེད་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　བསྲུང་མེད་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བས། །　　འཁོར་གྱི་ནང་ན་བག་བརྐྱང་གསུང་། །　　ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གཉིས་སྤངས་པ། །　　འཁོར་སྡུད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །53　

འདིར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་དང་། དེ་དག་གི་ལས་འཁོར་སྡུད་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བསྲུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། བག་བརྐྱང་སྟེ་གསུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་དགོངས་པ་ཉེ་བར་གནས་པས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་སྤངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །

【C12 斷習氣分別 (vāsanāsamudghātavibhāga) k.54】

བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　ཀུན་མཁྱེན་ཁྱོད་ལ་རྒྱུ་བ་དང་། །　　གནས་པ་ཀུན་ལ་རྟག་པར་ནི། །　　ཀུན་མཁྱེན་མི་སྤྱོད་མི་མངའ་སྟེ། །　　ཡང་དག་དོན་ལྡན་ཁྱོད་ཕྱག་འཚལ། །54　

འདིས་ནི་རྒྱུ་བ་དང་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ཀྱང་། བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། རེས་འགའ་གླང་པོ་ཆེ་འཁྲུལ་པ་དང་། ཤིང་རྟ་འཁྲུལ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་པ་བྱེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། བཞག་པའི་བུའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་དེ་མི་མངའོ། །

【C13 不忘性分別 (asaṃmoṣatāvibhāga) k.55】

བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བྱ་བ་ལ། །　　ཁྱོད་ནི་དུས་ལས་མི་འདའ་བས། །　　མཛད་པ་རྟག་ཏུ་དོན་མངའ་བ། །　　མི་བསྙེལ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །55　

འདིས་ནི་སེམས་ཅན་གང་གི་དོན་གང་ཡིན་པ། གང་གི་དུས་སུ་བྱ་བ་དེའི་དུས་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཛད་པ་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །

【C14 大悲分別 (mahākaruṇāvibhāga) k.56】

ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཉིན་མཚན་དུ། །　　ལན་དྲུག་ཏུ་ནི་སོ་སོར་གཟིགས། །　　ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས། །　　ཕན་དགོངས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །56　

འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཉིན་མཚན་ལན་དྲུག་ཏུ། སུ་ནི་ཉམས། སུ་ནི་འཕེལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལ་སོ་སོར་གཟིགས་སོ། །དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་ཕན་པར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །

【C15 十八不共功德分別 (āveṇikaguṇavibhāga) k.57】

མ་འདྲེས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སྤྱོད་པ་དང་ནི་རྟོགས་པ་དང་། །　　ཡེ་ཤེས་དང་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས། །　　ཉན་ཐོས་རང་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི། །　　བླ་མ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །57　

འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་སྤྱོད་པས་བསྡུས་པ་དྲུག་དང་། རྟོགས་པས་བསྡུས་པ་དྲུག་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གསུམ་དང་། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་བསྡུས་པ་གསུམ་གྱིས། དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་མཆོག །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་པས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མི་མངའ། ཅ་ཅོ་མི་མངའ༑ བསྙེལ་བ་མི་མངའ། ཐུགས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མི་མངའ། ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མངའ། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་གང་དག་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་མངའི། གཞན་དག་ལ࿒མེད་པ་སྤྱོད་པས་བསྡུས་པ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །འདུན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ༑ བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉམས་པ་མི་མངའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པས་བསྡུས་པ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །གང་འདས་པའི་དུས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ༑ །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་དང་། གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་དང་། ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ࿒འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །

【C16 一切種智義分別 (sarvākārajñatāvibhāga) k.58】

རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　སྐུ་གསུམ་དག་གི་བྱང་ཆུབ་ཆེ། །　　རྣམ་པ་ཀུན་བརྙེས་ཐམས་ཅད་དུ། །　　སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་དག །　　གཅོད་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །58　

འདིས་ནི་སྐུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། སྐུ་གསུམ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད࿒མེད་པ་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་པའོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི། འདིར་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །

【C17 波羅蜜圓滿分別 (pāramitāparipūrivibhāga) k.59】

ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།

　འཛིན་པ་མེད་ཅིང་ཉེས་པ་མེད། །　　རྙོག་པ་མེད་ཅིང་མི་གནས་པ། །　　མི་གཡོ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །　　སྤྲོས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །59　

འདིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས࿒པར་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་འཛིན་པ་ཉིད་ནི། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རིག་པར་བྱའོ། །ཉེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྙོག་པ་མེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་དང་། སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་སེམས་རྙོག་པ་ཅན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གནས་པ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་ཆུང་ངུ་དང་། ངན་ངོན་ཙམ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་བ་ཉིད་ནི། རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

【C18 佛相分別 (buddhalakṣaṇavibhāga) 六】

སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།

　དམ་པའི་དོན་ནི་གྲུབ་པ་སྟེ། །　　ས་ཀུན་ལས་ནི་ངེས་པར་བྱུང་། །　　སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར། །　　སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་གྲོལ་མཛད། །60　

　ཡོན་ཏན་མི་ཟད་མཉམ་མེད་ལྡན། །　　འཇིག་རྟེན་དག་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ནའང་། །　　སྣང་ལ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས། །　　རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་མཐོང་ངོ་། །61　

འདིར་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ལས་དང་ལྡན་པ་དང་། འཇུག་པའི་དོན་དྲུག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།

【D1 自性 (svabhāva) k.60a】

དེ་ལ་དོན་དམ་པ་གྲུབ་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །

【D2 因 (hetu) k.60b】

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་རྒྱུའོ། །

【D3 果 (phala) k.60c】

སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའོ། །

【D4 業 (karma) k.60d】

སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཛད་པ་ཉིད་ནི་ལས་སོ། །

【D5 相應 (yoga) k.61ab】

ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པ་དང་། མཉམ་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་ལྡན་པའོ། །

【D6 起 (vṛtti) k.61cd】

འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ནི། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་སོ། །འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ནའང་སྣང་བ་ཉིད་ནི། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཏེ། འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ࿒། །

ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བས་བཤད་པ་ལས། སྤྱོད་པ་དང་མཐར་ཐུག་པའི་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའོ།། །།

ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།

རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤཱཀྱ་སིངྷ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་དཔལ་བརྩེགས་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།

ཐེག་ཆེན་མདོ་སྡེ་ཀུན་གྱི་རྒྱན། །བཤད་པ་འདིའི་གཞུང་ཚད་ནི། །ཤ་ལོ་ཀ་སུམ་སྟོང་དག་དང་རྩ། །དྲུག་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཡིན་པར་བསྒྲགས།། །།

【【校勘注釋】】

བསྡུར་མཆན།

༡༡༣༡ [༡]མཚན་བྱང་འདི་ཆོས་ཚན་འདིའི་མཚན་བོད་སྐད་དུ་སྨོས་པ་ལྟར་བཀོད་ཅིང་། «པེ་»«སྣར་»ལ་ ༄། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་བཤད་པ་བཞུགས་སོ། །ཞེས་འཁོད། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཏྲཱ་ལ་ངྐཱར་བྷཱ་ཥྱཱཎ། [༣]«པེ་»«སྣར་»བྱེད། [༤]«པེ་»བཙམས། [༥][༦]«པེ་»«སྣར་»རྒྱན། [༧]«སྣར་»པ།

༡༡༣༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»པས། [༢]«པེ་»«སྣར་»-བའི། [༣]«སྣར་»རྗེའི། [༤]«སྣར་»བརྒྱན། [༥]«པེ་»«སྣར་»-པ། [༦]«སྣར་»-པ། [༧]«པེ་»«སྣར་»རྣམས། [༨]«སྣར་»གརྡུངས། [༩]«སྣར་»བྱེ། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»དེ། [༡༡]«པེ་»«སྣར་»པ།

༡༡༣༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»+དེ། [༢]«སྣར་»གིས། [༣]«སྣར་»རྒྱན། [༤]«སྣར་»ཀྱི། [༥]«སྣར་»དགའི། [༦]«པེ་»ཁྱད་པར། «སྣར་»བྱད་པ་ཐ། [༧]«པེ་»«སྣར་»གེར། [༨][༩]«པེ་»«སྣར་»བཀའ། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»གི།

༡༡༣༤ [༡]«སྣར་»གཉིད། [༢]«སྣར་»ཀྱི། [༣]«པེ་»«སྣར་»པ། [༤]«པེ་»«སྣར་»ལྷམ།

༡༡༣༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»པར། [༢]«པེ་»འདི། [༣]«པེ་»«སྣར་»+དེ། [༤]«པེ་»«སྣར་»དཀའ། [༥]«པེ་»«སྣར་»+འདི། [༦]«སྣར་»བ།

༡༡༣༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»བ། [༢]«པེ་»+གང་ཡིན་པ། «སྣར་»གང་ཡིན། [༣]«སྣར་»ནི། [༤]«སྣར་»-དུ།

༡༡༣༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ཞེ་ན། [༢]«པེ་»«སྣར་»+ཏེ། [༣]«པེ་»-བར། «སྣར་»བ། [༤]«སྣར་»སྟོན། [༥]«སྣར་»གྱིས། [༦]«པེ་»«སྣར་»+ཡང་། [༧]«པེ་»«སྣར་»+ཉིད་མེད་པ།

༡༡༣༨ [༡]«པེ་»ན། [༢]«པེ་»«སྣར་»-ཡང་། [༣]«སྣར་»དིང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»རྟེན། [༥]«པེ་»«སྣར་»-ཡང་། [༦]«པེ་»«སྣར་»པའི།

༡༡༣༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»པ། [༢]«པེ་»ཀྱི། [༣]«པེ་»རྒྱུ་སད། «སྣར་»རྒྱུད། [༤]«པེ་»«སྣར་»དེ། [༥]«པེ་»«སྣར་»ལྷུང་། [༦]«པེ་»«སྣར་»-ཆེན་པོ།

༡༡༤༠ [༡]«པེ་»-དེ། [༢]«པེ་»«སྣར་»-ཐེག་པ་ཉིད། [༣]«པེ་»«སྣར་»ལས།

༡༡༤༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»ན། [༢]«སྣར་»བ་ནི། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ལྟ་བ། [༤]«པེ་»«སྣར་»གྱི། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཐར། [༦]«སྣར་»རིག

༡༡༤༢ [༡]«སྣར་»ཞེས། [༢]«སྣར་»+མ། [༣]«སྣར་»ནི། [༤]«པེ་»«སྣར་»ན། [༥]«སྣར་»-པ། [༦]«སྣར་»ཀྱི། [༧]«སྣར་»གིས། [༨]«པེ་»«སྣར་»འབྲང་བ། [༩]«པེ་»«སྣར་»ན།

༡༡༤༣ [༡]«སྣར་»ཡང་། [༢]«པེ་»«སྣར་»སྟབས། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ལ། [༤]«སྣར་»གྱིས། [༥]«པེ་»«སྣར་»སྤོང་ས་པ། [༦]«སྣར་»གསོད། [༧]«པེ་»«སྣར་»མི། [༨]«པེ་»«སྣར་»རིག [༩]«སྣར་»བསྙོམས། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»པའོ། [༡༡]«པེ་»-པ། [༡༢]«པེ་»-སྒྲུབ་པའི།

༡༡༤༤ [༡]«སྣར་»སྡུ། [༢]«པེ་»«སྣར་»རྣམས། [༣]«པེ་»-དེ་ཉིད་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ། [༤]«པེ་»«སྣར་»-བྱ། [༥]«པེ་»«སྣར་»རྟོག [༦]«པེ་»«སྣར་»དོག [༧]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ། [༨]«སྣར་»རྟོན། [༩]«པེ་»«སྣར་»གྱིས།

༡༡༤༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»-གྱིས། [༢]«པེ་»«སྣར་»པར།

༡༡༤༦ [༡]«སྣར་»གྱིས། [༢]«སྣར་»བསྐྱེས། [༣]«སྣར་»+དུ། [༤]«པེ་»«སྣར་»པར་གྱི། [༥]«པེ་»སྙེད། [༦]«པེ་»«སྣར་»ཁོར།

༡༡༤༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»-རྒྱུན། [༢]«པེ་»«སྣར་»པ། [༣]«པེ་»སྐུར། [༤]«སྣར་»བརྩོད། [༥]«པེ་»«སྣར་»བཅད། [༦]«སྣར་»འཐུན། [༧]«སྣར་»འཐོབ། [༨]«པེ་»«སྣར་»+བ། [༩]«སྣར་»པར། [༡༠]«སྣར་»བརྟག [༡༡]«པེ་»«སྣར་»བཞི། [༡༢]«སྣར་»གཙུན། [༡༣]«པེ་»«སྣར་»+པ། [༡༤]«པེ་»«སྣར་»བ།

༡༡༤༨ [༡]«པེ་»+ཉིད། [༢]«པེ་»«སྣར་»-པ་ཐོབ། [༣]«པེ་»«སྣར་»མདོའི།

༡༡༤༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»དང་། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཡང་། [༣]«པེ་»«སྣར་»-འཇིག་རྟེན་པ་དང་། [༤]«པེ་»ཟས༑ [༥]«པེ་»«སྣར་»པོ། [༦]«པེ་»«སྣར་»དེ། [༧]«སྣར་»བཀའ། [༨]«པེ་»«སྣར་»-ཉིད།

༡༡༥༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»རིགས། [༢]«པེ་»«སྣར་»བདར་གཏགས། [༣]«པེ་»«སྣར་»བ། [༤]«པེ་»«སྣར་»རྗེ།

༡༡༥༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»རབ་ཏུ། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཁྱབ། [༣]«པེ་»«སྣར་»གྱིས།

༡༡༥༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»-རྣམ་པ། [༢]«ཅོ་»པས། [༣]«སྣར་»པར། [༤]«པེ་»«སྣར་»རྟེན། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཉིད། [༦]«སྣར་»གྱིས། [༧]«པེ་»«སྣར་»-དེ། [༨]«སྣར་»ཀྱིས།

༡༡༥༣ [༡][༢]«པེ་»«སྣར་»འཕྲོགས། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ལ། [༤]«པེ་»«སྣར་»ནས།

༡༡༥༤ [༡]«སྣར་»གྱིས། [༢]«སྣར་»རིན་པོ་ཆེ། [༣]«པེ་»«སྣར་»རིགས། [༤]«པེ་»«སྣར་»པའོ། [༥]«སྣར་»རིགས། [༦]«པེ་»«སྣར་»པའོ།

༡༡༥༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»དོན། [༢]«པེ་»«སྣར་»+དགེ་བ་དང་། [༣]«པེ་»«སྣར་»རྣམས། [༤]«པེ་»«སྣར་»བྱུང་། [༥]«པེ་»«སྣར་»པ། [༦]«སྣར་»-པ། [༧]«པེ་»སྒྲུབ་པ་ལས། «སྣར་»བསྒྲུབ་པ་ལས། [༨]«པེ་»«སྣར་»+གང་། [༩]«སྣར་»རིགས།

༡༡༥༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»-དུ། [༢]«སྣར་»རིག [༣]«པེ་»«སྣར་»-གྱི། [༤]«པེ་»རྩོད། «སྣར་»བརྩོན། [༥]«པེ་»«སྣར་»པ། [༦]«པེ་»«སྣར་»ལས། [༧]«སྣར་»བརྩོན། [༨]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༩]«པེ་»«སྣར་»-ལོངས་སུ། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»-གཉིས།

༡༡༥༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»བྱུང་། [༢]«སྣར་»+པ། [༣]«སྣར་»མདུན། [༤]«སྣར་»གིས། [༥]«པེ་»«སྣར་»+པ།

༡༡༥༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཐུགས། [༢]«པེ་»«སྣར་»བླངས། [༣]«སྣར་»འབྱུང་། [༤]«སྣར་»འབྱུང་། [༥]«པེ་»«སྣར་»བསྐྱེད།

༡༡༥༩ [༡]«པེ་»རྟོགས། [༢]«པེ་»«སྣར་»བ། [༣]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ། [༤]«པེ་»«སྣར་»སྐྱོ། [༥]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ། [༦]«སྣར་»སྐྱེད། [༧]«པེ་»«སྣར་»+ལ། [༨]«པེ་»«སྣར་»-དུ། [༩]«སྣར་»གིས།

༡༡༦༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»པས། [༢]«པེ་»«སྣར་»-དམ་པ། [༣]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ། [༤]«ཅོ་»པ་ཤེ། [༥]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༦]«པེ་»«སྣར་»བྱུར།

༡༡༦༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཀླུ། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༣]«སྣར་»བཞན། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསྟེན། [༥]«སྣར་»འབྲ། [༦]«སྣར་»གྱིས། [༧]«པེ་»«སྣར་»-རྣམ་པར།

༡༡༦༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»-བཞི། [༢]«པེ་»«སྣར་»འདུན་པར། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ཐོས་པ་དང་མ། [༤]«སྣར་»གིས།

༡༡༦༣ [༡]«སྣར་»གྱིས། [༢]«སྣར་»རགས། [༣]«པེ་»«སྣར་»འདི། [༤]«སྣར་»-མ། [༥]«པེ་»«སྣར་»བསྡམས༑ [༦]«པེ་»«སྣར་»-སེམས་དཔའི།

༡༡༦༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»གིས། [༢]«པེ་»«སྣར་»སྐྱེད། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསམ།

༡༡༦༥ [༡]«པེ་»གྱི། [༢]«སྣར་»བརྫུ། [༣]«པེ་»གི། [༤]«སྣར་»བཟློག [༥]«པེ་»«སྣར་»དགར། [༦]«པེ་»«སྣར་»བྱུང་། [༧]«སྣར་»གིས། [༨]«པེ་»«སྣར་»བར། [༩]«པེ་»«སྣར་»བརྟེན། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»བར༑ [༡༡]«སྣར་»གྱི། [༡༢]«པེ་»«སྣར་»-དོན། [༡༣]«པེ་»«སྣར་»བ། [༡༤]«པེ་»«སྣར་»ཚའོ།

༡༡༦༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»བཅད། [༢]«སྣར་»-མི།

༡༡༦༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»+པ། [༢]«སྣར་»གྱིས། [༣]«པེ་»«སྣར་»དཔའ། [༤]«སྣར་»གྱིས། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཆདུ། [༦]«པེ་»«སྣར་»བ།

༡༡༦༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ཀྱི། [༢]«སྣར་»-ལ། [༣]«པེ་»«སྣར་»-བཅུ། [༤]«པེ་»«སྣར་»-དོན། [༥]«སྣར་»གིས། [༦]«པེ་»«སྣར་»ཟད། [༧]«པེ་»ལོགས།

༡༡༦༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»པས། [༢]«པེ་»«སྣར་»-པར། [༣]«པེ་»«སྣར་»བརྟག [༤]«སྣར་»གཉིས། [༥]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༦]«པེ་»«སྣར་»གི་གཞན་གྱིས།

༡༡༧༠ [༡]«སྣར་»སྔོ། [༢]«སྣར་»ཚིགས། [༣]«པེ་»ཀྱི། [༤]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༥]«པེ་»སེམས་པས། «སྣར་»སེམས་དཔས། [༦]«པེ་»«སྣར་»གྱི།

༡༡༧༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»གྱུར་གྱིས། [༢]«པེ་»«སྣར་»-མ། [༣]«པེ་»-ཟིལ། [༤]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༥]«སྣར་»-ཉིད། [༦]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༧]«པེ་»«སྣར་»འཇིགས། [༨]«པེ་»«སྣར་»-དང་།

༡༡༧༢ [༡]«སྣར་»བའི། [༢]«པེ་»«སྣར་»པར། [༣]«པེ་»«སྣར་»-དུ། [༤][༥]«པེ་»«སྣར་»བསྟེན། [༦]«སྣར་»བས༑ [༧]«པེ་»«སྣར་»བདག

༡༡༧༣ [༡]«སྣར་»བསྟེན། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༣]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༤]«པེ་»ཟད། [༥]«སྣར་»གིས། [༦]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༧]«སྣར་»དེ། [༨]«པེ་»«སྣར་»-བྱ་བའི། [༩]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༡༠]«སྣར་»ནད། [༡༡]«པེ་»«སྣར་»སྒོམས།

༡༡༧༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༢]«སྣར་»རིགས། [༣]«པེ་»«སྣར་»རྟོགས། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསགས། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཤིན་ཏུ། [༦]«པེ་»«སྣར་»ཏོ། [༧]«པེ་»«སྣར་»པ། [༨]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི།

༡༡༧༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»རྟོག་ནས་གཟུངས། [༢]«སྣར་»ཀྱིས། [༣]«པེ་»«སྣར་»པོས་ནི་སྒོམ། [༤]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༥]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༦]«པེ་»«སྣར་»དེ། [༧]«སྣར་»+དོན། [༨]«པེ་»«སྣར་»-འགྲོ་བར།

༡༡༧༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»-དེ། [༢]«པེ་»+བ། [༣]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༤]«པེ་»«སྣར་»འདུལ་བ། [༥]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༦]«པེ་»«སྣར་»པ། [༧]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༨]«པེ་»«སྣར་»བཟུང་། [༩]«པེ་»«སྣར་»འཐོབ། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»-དག

༡༡༧༧ [༡]«སྣར་»-ཏེ། [༢]«པེ་»«སྣར་»-སུ། [༣]«སྣར་»མཆོག [༤]«པེ་»«སྣར་»སྙེད། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི༑ [༦]«པེ་»«སྣར་»མཐོང་བ། [༧]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༨]«པེ་»«སྣར་»འཇིགས། [༩]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༡༡]«སྣར་»གྱིས།

༡༡༧༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»-བར། [༢]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༣]«སྣར་»བྲལ། [༤]«པེ་»«སྣར་»གྱིས།

༡༡༧༩ [༡]«པེ་»+བྲེད་པར། [༢]«སྣར་»ལ། [༣]«པེ་»«སྣར་»འཐོབ། [༤]«པེ་»«སྣར་»བཟུང་། [༥]«པེ་»«སྣར་»བཟུང་། [༦]«པེ་»«སྣར་»པ་བསྟན། [༧]«པེ་»«སྣར་»དགའ།

༡༡༨༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ཕྱིར་མངོན་པར་དགའ་བའི། [༢]«སྣར་»པར། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཕྱིན།

༡༡༨༡ [༡]«སྣར་»བསྡུད། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཆེ། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསྲུངས་པའི། [༤]«པེ་»«སྣར་»-ཡིན། [༥]«སྣར་»རྟོགས། [༦]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༧]«པེ་»གསལ།

༡༡༨༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ཉིད། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༣]«སྣར་»བསྒོམས། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༥]«སྣར་»བསྒོམ། [༦]«པེ་»«སྣར་»«ཅོ་»བཟོད།

༡༡༨༣ [༡]«སྣར་»བཞུངས། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསམ། [༣]«སྣར་»སྨས། [༤]«པེ་»«སྣར་»པའི། [༥][༦]«པེ་»«སྣར་»རྟས། [༧]«པེ་»«སྣར་»བཟང་།

༡༡༨༤ [༡]«པེ་»གཟག་དང་སྤྱད། «སྣར་»གཟགས་དང་སྤྱད། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༣]«པེ་»«སྣར་»སྤྱད། [༤]«པེ་»«སྣར་»གཟག

༡༡༨༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»སྤྱད་དུ། [༢]«པེ་»«སྣར་»མིན། [༣]«སྣར་»གྱི། [༤]«པེ་»«སྣར་»པ།

༡༡༨༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»བསྟེན། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༣]«པེ་»«སྣར་»བུ།

༡༡༨༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཏེ། [༢]«པེ་»«སྣར་»+ཚེ། [༣]«པེ་»«སྣར་»རིགས།

༡༡༨༨ [༡]«པེ་»གི། [༢]«པེ་»«སྣར་»-མི། [༣]«པེ་»«སྣར་»-སེམས་ཅན་རྣམས།

༡༡༨༩ [༡]«སྣར་»གྱིས། [༢]«སྣར་»འཇུག [༣]«སྣར་»ཡི། [༤]«པེ་»«སྣར་»འགྲོའི། [༥]«སྣར་»+ངུ་། [༦]«པེ་»«སྣར་»འདུན།

༡༡༩༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཏེ། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཆེ། [༣]«ཅོ་»གཉིས། [༤]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས།

༡༡༩༡ [༡]«སྣར་»ཏོ། [༢]«སྣར་»ནི། [༣]«པེ་»«སྣར་»འདིས་ཚིགས། 

༡༡༩༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»སྐྱབ། [༢]«པེ་»«སྣར་»སྐྱབ། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༤]«པེ་»«སྣར་»སྐྱབ། [༥]«པེ་»-མྱ༑ [༦]«པེ་»«སྣར་»འགྲོད། [༧]«པེ་»«སྣར་»གྱུར། [༨]«པེ་»སྡུག་བསྔལ་ཐོབ། «སྣར་»བསྡུགུ་བསྔལ་ཐོབ།

༡༡༩༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»རྗེས། [༢]«པེ་»ཉིད་འདིར། «ཅོ་»དེ་འདིས། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༤]«པེ་»«སྣར་»དུ། [༥]«པེ་»«སྣར་»«ཅོ་»སྙེད། [༦]«པེ་»«སྣར་»སྟོན། [༧]«པེ་»«སྣར་»-པ། [༨]«སྣར་»ཆེ་བ། 

༡༡༩༤ [༡]«སྣར་»འཐོབ། [༢]«པེ་»«སྣར་»རྗེས། [༣]«སྣར་»གྱིས། [༤]«པེ་»«སྣར་»+བ། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཡོན་ཏན། [༦]«པེ་»«སྣར་»-འཇུག་པས་ན། [༧]«པེ་»«སྣར་»-ཀུན་ཏུ་འཇུག་པ་ནི།

༡༡༩༥ [༡]«སྣར་»འཇིག [༢]«སྣར་»གྱིས། [༣]«སྣར་»རིགས། [༤]«སྣར་»བ།

༡༡༩༦ [༡]«སྣར་»པའི། [༢]«པེ་»«སྣར་»འཟུན། [༣]«པེ་»«སྣར་»འཕྲིན། [༤]«པེ་»«སྣར་»མ། [༥]«པེ་»«སྣར་»-པར།

༡༡༩༧ [༡]«པེ་»-པ། [༢]«པེ་»«སྣར་»+དེ། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༤]«པེ་»«སྣར་»འདིས། [༥]«པེ་»«སྣར་»ལས།

༡༡༩༨ [༡]«སྣར་»གདུངས། [༢]«སྣར་»འབྲངས། [༣]«སྣར་»-ལ། [༤]«པེ་»«སྣར་»-ཉིད། [༥]«པེ་»«སྣར་»+དུ།

༡༡༩༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»བྱུང་། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཆར། [༣]«ཅོ་»སྒྲིབས། [༤]«པེ་»«སྣར་»གྱིས།

༡༢༠༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»གྱི། [༢]«པེ་»«སྣར་»+པ། [༣]«སྣར་»+ལ། [༤]«པེ་»«སྣར་»-ན།

༡༢༠༡ [༡]«པེ་»གྱིས། [༢]«པེ་»«སྣར་»དུ། [༣]«པེ་»«སྣར་»འགྲོ་བའི། [༤]«པེ་»«སྣར་»རྣམ་པ།

༡༢༠༢ [༡]«སྣར་»གྱུར། [༢]«སྣར་»རྟོགས། [༣]«པེ་»«སྣར་»པ། [༤]«པེ་»-པ། [༥]«པེ་»«སྣར་»བསམ།

༡༢༠༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»བསམ། [༢]«སྣར་»ཡིས། [༣]«པེ་»«སྣར་»+འང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»འགྱུར་བ། [༥]«པེ་»«སྣར་»-ཏུ། [༦]«པེ་»«སྣར་»བསྟན།

༡༢༠༤ [༡]«སྣར་»འཐོབ། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ལ། [༤]«པེ་»«སྣར་»-དེ། [༥]«པེ་»«སྣར་»དེ། [༦]«པེ་»ཀྱི། [༧]«པེ་»«སྣར་»སྦྱོར། [༨]«པེ་»«སྣར་»འབྱམས།

༡༢༠༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»འབྱམས། [༢]«པེ་»«སྣར་»བའི། [༣]«པེ་»«སྣར་»གཤིགས། [༤]«པེ་»«སྣར་»-དང་། [༥]«སྣར་»སྒོམས།

༡༢༠༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»སྐྱེད། [༢]«པེ་»«སྣར་»-དོན་དང་ལྡན་པའི། [༣]«སྣར་»-པ། [༤]«པེ་»-དང་།

༡༢༠༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༢]«སྣར་»གྱིས། [༣]«པེ་»«ཅོ་»གཟོ། [༤]«པེ་»«སྣར་»འདུལ།

༡༢༠༨ [༡]«སྣར་»གཟོ། [༢]«སྣར་»གྱིས། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསྟེན། [༥]«སྣར་»-ཕྲིན་ལས། [༦]«སྣར་»-པ།

༡༢༠༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབས། [༢]«སྣར་»-ཀྱི། [༣]«པེ་»«སྣར་»+རོ། [༤]«པེ་»«སྣར་»-ལ། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཏེ། [༦]«སྣར་»ཀྱིས། [༧]«པེ་»«སྣར་»དཔའ། 

༡༢༡༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»ནི། [༢]«སྣར་»རྟོགས། [༣]«སྣར་»རྟགས། [༤]«པེ་»«སྣར་»+སྒྲུབ། [༥]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ། 

༡༢༡༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ཡང་། [༢]«སྣར་»འདོད། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༤]«པེ་»«སྣར་»-མི། [༥]«པེ་»«སྣར་»རིགས།

༡༢༡༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»པ། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཡང་། [༣]«པེ་»«སྣར་»གི། [༤]«སྣར་»བལྟ། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཅན་གྱི། [༦]«པེ་»«སྣར་»ནི། [༧]«པེ་»«སྣར་»རྟོག [༨]«སྣར་»རྟོགས།

༡༢༡༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཀླུ། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཆུ། [༣]«པེ་»«སྣར་»སྤྱོད། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༥]«པེ་»«སྣར་»པ་ཉིད་དུ་བྲེད། [༦]«པེ་»«སྣར་»བར། [༧]«པེ་»«སྣར་»+པ།

༡༢༡༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»བླངས་པའི། [༢]«པེ་»«སྣར་»འབྲང་བ་སྟེ། [༣]«པེ་»«སྣར་»སྐྱེས། [༤]«པེ་»«སྣར་»དང་། [༥]«པེ་»«སྣར་»འབྱུང་། [༦]«པེ་»བསམས། «སྣར་»བསམ། [༧]«པེ་»«སྣར་»-པ། [༨]«སྣར་»སྒྲིབས། [༩]«པེ་»«སྣར་»མི། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»བསྟན།

༡༢༡༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»བསྒྲིབ། [༢]«པེ་»«སྣར་»རྟོགས། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༤]«པེ་»«སྣར་»འགྱུར། [༥]«པེ་»-དུ། [༦]«སྣར་»-ནི། [༧]«པེ་»«སྣར་»མཆོག [༨][༩]«པེ་»«སྣར་»གྱི། 

༡༢༡༦ [༡]«པེ་»གྱི་ཆོག «སྣར་»གྱི་མཆོག [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཁྱབ། [༤]«པེ་»«སྣར་»ཡིས། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཟ་བའོ། [༦]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༧]«པེ་»«སྣར་»གྱི།

༡༢༡༧ [༡]«སྣར་»-ངེ་། [༢]«པེ་»«སྣར་»རུ། [༣]«པེ་»«སྣར་»གྱི། [༤]«པེ་»རུ། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༦]«པེ་»«སྣར་»དང་། [༧]«སྣར་»-དེ། [༨]«པེ་»«སྣར་»ན། [༩]«པེ་»«སྣར་»རུ། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»གྱི།

༡༢༡༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»བའི། [༢]«སྣར་»ལ། [༣]«སྣར་»-གང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»ནི།

༡༢༡༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»-རྣམ་པ། [༢]«པེ་»«སྣར་»-དེ་ལ་དེ། [༣]«པེ་»«སྣར་»མཐའི་འོ། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསྒྲུབས།

༡༢༢༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»འདི་དག [༢]«པེ་»ཐ་ཚིགས། «སྣར་»ཐ་ཚིག [༣]«པེ་»«སྣར་»དང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསམ། [༥]«པེ་»«སྣར་»-ནས། [༦]«པེ་»«སྣར་»འཐོབ། [༧]«པེ་»«སྣར་»བསྡུས། [༨]«པེ་»«སྣར་»-བདེན་པའི། [༩]«པེ་»«སྣར་»དུའི།

༡༢༢༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ལ། [༢]«པེ་»«སྣར་»-ཆོས་ནི། [༣]«སྣར་»པར། [༤]«སྣར་»མི། [༥]«པེ་»«སྣར་»སྦྱིན༑ [༦]«སྣར་»-ལས། [༧]«པེ་»«སྣར་»མོས། [༨]«པེ་»«སྣར་»གྱི།

༡༢༢༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»-རིག་པར། [༢]«པེ་»«སྣར་»ལས། [༣]«པེ་»«སྣར་»-རྣམ་པར་ཕྱེ་བའོ། ། [༤]«པེ་»«སྣར་»བཟུང་། [༥]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༦]«པེ་»ཀྱིས།

༡༢༢༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»པ། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསམ། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསྒོམ། [༤]«པེ་»«སྣར་»-དང་བ་དེ་རབ་ཏུ། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༦]«སྣར་»སྙེད། [༧]«སྣར་»བརྙེད། [༨]«པེ་»«སྣར་»ལ། [༩]«པེ་»རྒྱུ་དག «སྣར་»གྱུ་དག

༡༢༢༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»མེད། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྒྱུར། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསྒྱུར། [༤]«པེ་»«སྣར་»རིས། [༥]«པེ་»«སྣར་»-གང་། [༦]«སྣར་»འབྱུང་། [༧]«པེ་»«སྣར་»པས།

༡༢༢༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»པ། [༢]«པེ་»«སྣར་»གྱི། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསམ། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསྟོད། [༥]«སྣར་»ཚིགས།

༡༢༢༦ [༡]«པེ་»བསྒོམས། [༢]«པེ་»«སྣར་»པའི། [༣]«སྣར་»གིས། [༤]«སྣར་»བསྟེན། [༥]«སྣར་»གིས། [༦]«སྣར་»མཆོག [༧]«པེ་»«སྣར་»བསྒོམ། [༨]«པེ་»གིས་ཚེ་བདུན་པ་བསྐྱེད། «སྣར་»གིས་ཚེ་འདུན་པ་བསྐྱེད། [༩]«སྣར་»གྱིས། [༡༠]«སྣར་»གིས། [༡༡]«པེ་»«སྣར་»གིས། [༡༢]«སྣར་»གྱིས། [༡༣][༡༤]«སྣར་»གིས། [༡༥]«པེ་»«སྣར་»བརྗོད། [༡༦]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ། [༡༧]«སྣར་»རྣམས།

༡༢༢༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»གིས། [༢]«སྣར་»-རབ། [༣]«པེ་»«སྣར་»སྤྲོས་པ། [༤]«སྣར་»གིས། [༥]«སྣར་»-ས༑ [༦]«སྣར་»བརྗོད། [༧]«སྣར་»གིས། [༨]«སྣར་»ལ། [༩]«པེ་»«སྣར་»གདམ། [༡༠]«སྣར་»པའང་། [༡༡]«སྣར་»-ལ། [༡༢]«པེ་»«སྣར་»རྟོགས། [༡༣]«སྣར་»རྟོགས།

༡༢༢༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»རིམས། [༢]«པེ་»«སྣར་»གིས། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསྒྲིབ། [༤]«པེ་»«སྣར་»+ནི། [༥]«པེ་»«སྣར་»-པ་མེད།

༡༢༢༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»གྱི། [༢]«སྣར་»གྱི། [༣]«སྣར་»མ། [༤]«པེ་»«སྣར་»+དང་། [༥]«པེ་»གྱི། [༦]«པེ་»«སྣར་»+ལ། [༧]«པེ་»«སྣར་»-ལ། [༨]«སྣར་»པར། 

༡༢༣༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»-གཟུགས། [༢]«སྣར་»རྟོགས། [༣]«པེ་»«སྣར་»དེ། [༤]«སྣར་»བརྟག [༥]«པེ་»«སྣར་»-ལ། [༦]«པེ་»«སྣར་»བརྟག [༧]«སྣར་»-མེད། [༨]«པེ་»«སྣར་»ལ། [༩]«པེ་»«སྣར་»འཕྲུལ༑ [༡༠]«པེ་»-བ། «སྣར་»དེས།

༡༢༣༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»-མ། [༢][༣]«པེ་»«སྣར་»པ། [༤]«སྣར་»-པ། [༥]«སྣར་»ནི། [༦]«པེ་»«སྣར་»+པ།

༡༢༣༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»-པ། [༢]«པེ་»«སྣར་»པའི། [༣]«སྣར་»བདག [༤]«པེ་»«སྣར་»ནམ། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས།

༡༢༣༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»པའི། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༣]«པེ་»ཀྱིས་བཟུང་། «སྣར་»ཀྱི་གཟུང་།

༡༢༣༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»ནོ། [༢]«པེ་»«སྣར་»-དྲུག་དང་། [༣]«པེ་»«སྣར་»མཚན། [༤]«པེ་»«སྣར་»རེ། [༥]«སྣར་»ཏེ། [༦]«པེ་»«སྣར་»དྲིན། [༧]«སྣར་»གི། [༨]«སྣར་»-སོ།

༡༢༣༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༢][༣][༤]«སྣར་»རྟོགས། [༥]«པེ་»«སྣར་»ལ། [༦]«པེ་»«སྣར་»ཡིན། [༧]«པེ་»«སྣར་»གཞི། 

༡༢༣༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཡིས། [༢]«སྣར་»གིས། [༣]«སྣར་»སྒོམས། [༤]«སྣར་»གཉེན། [༥]«པེ་»«སྣར་»+ལ།

༡༢༣༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༢]«སྣར་»-ནི། [༣]«པེ་»«སྣར་»བས། [༤]«པེ་»«སྣར་»བ།

༡༢༣༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»-དེ་དང་། [༢]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༣]«པེ་»ཡིས། [༤]«པེ་»«སྣར་»གྱི། [༥]«པེ་»«སྣར་»བརྟགས། [༦]«སྣར་»རྟགས། [༧]«པེ་»«སྣར་»བརྟགས།

༡༢༣༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»བའི། [༢]«པེ་»«སྣར་»བདག་ཉིད་དོ། [༣]«པེ་»+པ། [༤]«པེ་»«སྣར་»བློ། [༥]«པེ་»«སྣར་»གི།

༡༢༤༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༢]«པེ་»«སྣར་»+པ། [༣]«པེ་»«སྣར་»དྲི། [༤]«པེ་»«སྣར་»བག

༡༢༤༡ [༡]«སྣར་»གྱིས། [༢]«སྣར་»པར། [༣]«པེ་»«སྣར་»ན། [༤]«པེ་»རྣམ། [༥]«པེ་»«སྣར་»-སངས་རྒྱས་དང་། [༦]«པེ་»«སྣར་»ནི།

༡༢༤༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»རེ། [༢]«པེ་»«སྣར་»བཞི། [༣]«པེ་»«སྣར་»གཉིས། [༤]«པེ་»«སྣར་»གཉིས། 

༡༢༤༣ [༡]«སྣར་»+དུ། [༢]«སྣར་»འདོག [༣]«སྣར་»-ལེན།

༡༢༤༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ཕྱིར། [༢]«པེ་»«སྣར་»-གང་མ་སྐྱེས་པ་དང་། [༣]«པེ་»-གྲུབ་པ།

༡༢༤༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ཀུན་ནས། [༢]«སྣར་»ཐུགས། [༣]«པེ་»«སྣར་»-གང་ཟག་རྣམས། [༤]«པེ་»«སྣར་»-ན།

༡༢༤༦ [༡]«སྣར་»བསམས། [༢]«པེ་»«སྣར་»བ། [༣]«པེ་»«སྣར་»-པ། [༤]«པེ་»«སྣར་»དགོས། [༥]«པེ་»«སྣར་»བའོ།

༡༢༤༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»-མ། [༢]«པེ་»«སྣར་»པོ། [༣]«པེ་»«སྣར་»འདི། [༤]«པེ་»«སྣར་»ནི། [༥]«པེ་»«སྣར་»-པར། [༦]«སྣར་»གཅིག [༧]«སྣར་»གིས། [༨]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི།

༡༢༤༨ [༡]«སྣར་»བརྒྱ། [༢]«སྣར་»གྱིས། [༣]«པེ་»«སྣར་»འཐོབ། [༤]«སྣར་»རིགས། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཅིས༑ [༦]«སྣར་»གཟོའི། [༧]«སྣར་»རིགས།

༡༢༤༩ [༡]«སྣར་»ལས། [༢]«པེ་»«སྣར་»རྟས། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ཏུ། [༤]«པེ་»«སྣར་»རྟས། [༥]«སྣར་»དཔའ༑ [༦]«པེ་»«སྣར་»རྟས། [༧]«སྣར་»-ནི། [༨]«པེ་»«སྣར་»དག [༩]«པེ་»«སྣར་»ལྟར།

༡༢༥༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»བ། [༢]«སྣར་»དོ། [༣]«སྣར་»འཐོབ།

༡༢༥༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ཆ། [༢]«པེ་»+རྐྱེན། [༣]«པེ་»རྟོགས།

༡༢༥༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»སྦྱིན་པའི། [༢]«སྣར་»པར། 

༡༢༥༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»-གྱི། [༢]«པེ་»«སྣར་»-བཞིན་དུ། [༣]«པེ་»«སྣར་»པ།

༡༢༥༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»+བ། [༢]«སྣར་»-དུ། [༣]«སྣར་»པ། [༤]«པེ་»«སྣར་»-བྲེད་པར། [༥]«པེ་»«སྣར་»བརྒུབ། [༦]«སྣར་»ཚུལ། [༧]«པེ་»«སྣར་»དེར། [༨]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ།

༡༢༥༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»པའི། [༢]«སྣར་»པའི། [༣]«པེ་»«སྣར་»རྟས། [༤]«སྣར་»གིས།

༡༢༥༧ [༡]«པེ་»པའི། «སྣར་»པར། [༢]«སྣར་»པར། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསམ། [༤]«པེ་»«སྣར་»ན་བསྒོམ། [༥]«པེ་»«སྣར་»-པོ། [༦]«པེ་»«སྣར་»ཉིད། [༧]«པེ་»«སྣར་»ཚོས། [༨]«སྣར་»མི། [༩]«སྣར་»པོ།

༡༢༥༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༢]«སྣར་»རྟོགས། [༣]«པེ་»«སྣར་»-རྣམ་པ། [༤]«སྣར་»གིས། [༥]«པེ་»«སྣར་»-གི།

༡༢༥༩ [༡]«སྣར་»གིས། [༢]«པེ་»«སྣར་»+དུ། [༣]«པེ་»«སྣར་»ནང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»+ནི།

༡༢༦༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»-རོ། [༢]«པེ་»«སྣར་»-རྣམས་ལ། [༣]«སྣར་»བཏོང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»-ཉིད།

༡༢༦༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»གྱི། [༢]«པེ་»«སྣར་»-དེ་ནི། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསྒོམས། [༤]«པེ་»«སྣར་»གི། [༥]«སྣར་»ཀྱིས། [༦]«པེ་»«སྣར་»བསྒོམས། [༧]«པེ་»«སྣར་»-ན། [༨]«པེ་»«སྣར་»པ། [༩]«སྣར་»ཡིས།

༡༢༦༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»དང་། [༢]«སྣར་»སྟོད། [༣]«སྣར་»བཟློས། [༤]«སྣར་»ཚིགས།

༡༢༦༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»བ། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཆར། [༣]«པེ་»«སྣར་»བ། [༤]«པེ་»མཚམ། [༥]«པེ་»«སྣར་»པའི།

༡༢༦༤ [༡]«སྣར་»+བ། [༢]«པེ་»མཉམ་པར། «སྣར་»མཉམ་པར་མ། [༣]«པེ་»«སྣར་»+བ། [༤]«པེ་»«སྣར་»རྫི༑ [༥]«སྣར་»བསྟོན།

༡༢༦༥ [༡]«སྣར་»པར། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསམ། [༣]«སྣར་»བསྟོན། [༤]«པེ་»«སྣར་»གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི། [༥]«པེ་»«སྣར་»གའི། [༦]«པེ་»«སྣར་»འཇིག [༧]«པེ་»པོ་གྲག «སྣར་»པོ་གྲགས། [༨]«པེ་»ཏེའུ།«སྣར་»ཏིའུ།

༡༢༦༦ [༡]«སྣར་»ཚིགས། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཚད། [༤]«སྣར་»འཆད། [༥]«པེ་»«སྣར་»+དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་གསུང་གཅིག་ལས་སྒྲའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དུ་མ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།། [༦]«སྣར་»མད། [༧]«སྣར་»པ། [༨]«པེ་»«སྣར་»བཏབ། [༩]«པེ་»རིག «སྣར་»རིགས༑ [༡༠]«པེ་»«སྣར་»སྒྱུར།

༡༢༦༧ [༡]«སྣར་»བཅོད། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༣]«པེ་»«སྣར་»གིས། [༤]«པེ་»«སྣར་»དང་། [༥]«སྣར་»-ཐ། [༦]«སྣར་»གྱིས། 

༡༢༦༨ [༡]«པེ་»རྣམས། [༢][༣]«པེ་»«སྣར་»ཅན། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསམ། [༥]«པེ་»རྟགས། [༦]«སྣར་»རིགས༑ [༧]«པེ་»«སྣར་»ཅན།

༡༢༦༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»-མ། [༢]«སྣར་»རྣམ། [༣]«སྣར་»བཞུག

༡༢༧༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»གི། [༢]«པེ་»«སྣར་»ལེགས། [༣]«སྣར་»བཀའ། [༤]«སྣར་»གིས། [༥]«པེ་»«སྣར་»-ལ།

༡༢༧༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཆོས། [༢]«པེ་»«སྣར་»སྤོང་། [༣]«སྣར་»ཚིག [༤]«པེ་»«སྣར་»རྟས། [༥]«པེ་»གངྒའི༑ [༦]«པེ་»ན་བཟོད། «སྣར་»ནས་བཟོད།

༡༢༧༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»གསུང་བ། [༢]«པེ་»«སྣར་»-སངས་རྒྱས། [༣][༤]«པེ་»«སྣར་»རྟས། [༥]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། 

༡༢༧༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»སྒྱུ། [༢]«པེ་»«སྣར་»རྣམ། [༣]«སྣར་»གྱིས། [༤]«པེ་»«སྣར་»-དག[༥]«པེ་»«སྣར་»པར།

༡༢༧༤ [༡]«སྣར་»དོ། [༢]«པེ་»«སྣར་»-རྣམ་པ། [༣]«སྣར་»-ས། [༤]«སྣར་»-པ།

༡༢༧༥ [༡]«སྣར་»པ་ནི། [༢]«པེ་»«སྣར་»སྐྱེ། [༣]«པེ་»«སྣར་»སྙོམས། [༤]«པེ་»«སྣར་»-དང་། [༥]«སྣར་»འདི། [༦]«སྣར་»ནི།

༡༢༧༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»པར། [༢]«སྣར་»ན། [༣][༤]«པེ་»«སྣར་»ལ།

༡༢༧༧ [༡]«སྣར་»མི། [༢]«སྣར་»བརྟགས། [༣]«སྣར་»དགོང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»སྤངས། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཞི། [༦]«པེ་»«སྣར་»གི། 

༡༢༧༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»བརྙོགས། [༢]«པེ་»«སྣར་»དང་། [༣]«སྣར་»གྱིས། [༤]«སྣར་»+ལས། [༥]«སྣར་»པ། [༦]«པེ་»«སྣར་»+ལ། [༧]«པེ་»པ། «སྣར་»པར། [༨]«པེ་»«སྣར་»-དམིགས། [༩]«པེ་»«སྣར་»བརྙོགས༑ [༡༠]«པེ་»«སྣར་»-ཡང་། [༡༡]«པེ་»«སྣར་»བཞི། [༡༢]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ། [༡༣]«པེ་»«སྣར་»དང་། [༡༤]«པེ་»«སྣར་»བརྙོགས་པས་བརྙོགས། [༡༥]«སྣར་»གྱིས། [༡༦]«པེ་»རུངས་པར་བྱས་སོ། «སྣར་»རུངས་པར་བྱའོ།

༡༢༧༩ [༡]«སྣར་»+དང་། [༢]«པེ་»«སྣར་»མེད། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསྐྱེད། [༤]«པེ་»«སྣར་»དེ། [༥]«སྣར་»གྱིས༑ [༦]«པེ་»«སྣར་»-པ།

༡༢༨༠ [༡]«སྣར་»གཅོ། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྟེན། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཐེག [༤]«པེ་»«སྣར་»མྱང་། [༥]«སྣར་»+རོ༑ [༦]«པེ་»«སྣར་»བསྒྲུབ།

༡༢༨༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»+སུ། [༢]«པེ་»«སྣར་»བ། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསྒྲུབ། [༤]«པེ་»«སྣར་»པའོ། [༥]«པེ་»«སྣར་»བསྒོམ། [༦]«པེ་»«སྣར་»-ནས། [༧]«པེ་»-སུ། [༨]«སྣར་»ལས། [༩]«པེ་»«སྣར་»བཟུང་།

༡༢༨༢ [༡]«སྣར་»བརྙེད། [༢]«སྣར་»ཡང་། [༣]«པེ་»«སྣར་»མདོ། [༤][༥]«པེ་»«སྣར་»འགྲང་། [༦]«སྣར་»སོ་རྟོགས་པ་ནི་བགྲངས་པ། [༧]«པེ་»«སྣར་»བལྟ། [༨]«པེ་»«སྣར་»རྣམ། [༩]«པེ་»«སྣར་»-པ།

༡༢༨༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༢]«པེ་»«སྣར་»ལ། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས་བརྗོད་པ། [༤]«པེ་»«སྣར་»པ། [༥]«པེ་»«སྣར་»སྡོམ། [༦]«སྣར་»པ།

༡༢༨༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»བའི། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསླན། [༣]«པེ་»«སྣར་»ལ། [༤]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ། [༥]«པེ་»«སྣར་»འཇུག [༦]«པེ་»«སྣར་»ཡིས། [༧]«པེ་»«སྣར་»ཐོབས། [༨]«སྣར་»སྒྲུབས།

༡༢༨༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཉིས། [༢]«པེ་»«སྣར་»ནི། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ལམ། [༤]«སྣར་»-དག

༡༢༨༦ [༡]«པེ་»བརྟན་པ། «སྣར་»བསྟན་པ། [༢]«སྣར་»བ་རྩོམ། [༣]«པེ་»«སྣར་»སྤངས་པར། [༤]«སྣར་»རིག [༥]«པེ་»«སྣར་»ལ། [༦]«པེ་»«སྣར་»-དོན། [༧]«སྣར་»ནི། [༨]«པེ་»«སྣར་»ཚྭ། [༩]«པེ་»«སྣར་»རྟོག [༡༠]«པེ་»«སྣར་»-དེ། [༡༡]«པེ་»«སྣར་»-དེ། [༡༢]«པེ་»«སྣར་»-ཙམ། [༡༣]«སྣར་»རྫོགས། [༡༤]«པེ་»«སྣར་»ན།

༡༢༨༧ [༡]«པེ་»འཇུག [༢]«པེ་»«སྣར་»སྤོང་། [༣]«པེ་»«སྣར་»-གནས། [༤]«སྣར་»སྤངས། [༥]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༦]«པེ་»«སྣར་»-ཆོས།

༡༢༨༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»བཞིན། [༢]«པེ་»«སྣར་»སྤངས་པར། [༣]«པེ་»ལ། [༤]«པེ་»«སྣར་»-ཤེས་པ།

༡༢༨༩ [༡]«སྣར་»གྱིས། [༢]«སྣར་»རྟོགས། [༣]«པེ་»«སྣར་»དེ། [༤]«པེ་»«སྣར་»པ། [༥]«པེ་»«སྣར་»-རྣམ་པ། [༦]«སྣར་»པ། [༧]«པེ་»«སྣར་»ལྟ། [༨]«པེ་»«སྣར་»འགྱུར། [༩]«པེ་»«སྣར་»-ཡུན། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»པོས།

༡༢༩༠ [༡][༢]«པེ་»«སྣར་»གྱི། [༣]«པེ་»«སྣར་»མ། [༤]«སྣར་»བ། [༥]«པེ་»«སྣར་»བཟད།

༡༢༩༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»དེ། [༢]«པེ་»«སྣར་»པ། [༣]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསྒོམ། [༥]«པེ་»«སྣར་»རྟོག [༦]«སྣར་»གྱིས། [༧]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༨]«པེ་»«སྣར་»ལས། [༩]«སྣར་»ཀྱི།

༡༢༩༢ [༡]«སྣར་»བའི། [༢]«པེ་»«སྣར་»པ། [༣]«པེ་»+འདི། [༤]«པེ་»«སྣར་»གི།

༡༢༩༣ [༡]«པེ་»གིས་དོན་ལས། «སྣར་»གིས་དོན་ལ། [༢]«སྣར་»ལོགས། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༤]«པེ་»«སྣར་»བ། [༥]«པེ་»«སྣར་»ལམ། [༦]«སྣར་»+ངེ་། [༧]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༨]«པེ་»«སྣར་»།། །། [༩]«སྣར་»མེད་པ། [༡༠]«སྣར་»-བ། [༡༡]«པེ་»«སྣར་»། །

༡༢༩༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»བའི། [༢][༣]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༤]«པེ་»«སྣར་»-ལས་ནི། [༥]«སྣར་»གྱིས། [༦]«པེ་»«སྣར་»-པ། [༧]«པེ་»«སྣར་»བསྐྱེད།

༡༢༩༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»དེ། [༢]«སྣར་»མཛད་པ། [༣]«སྣར་»བརྩོམ། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསྙེན། [༥]«སྣར་»བརྩོམ། [༦]«སྣར་»པ་པ། [༧]«སྣར་»དོ།

༡༢༩༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»བཞིར། [༢]«སྣར་»གྱིས། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༤]«པེ་»བཞིན། «སྣར་»བཞིར། [༥]«པེ་»«སྣར་»བ་ཅས། [༦]«པེ་»«སྣར་»+བཞག་པར། [༧]«སྣར་»གྱིས། [༨]«སྣར་»བྱས།

༡༢༩༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»གནས་ཀྱི། [༢]«སྣར་»ཀྱི། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ལ། [༤]«པེ་»-པ། [༥]«སྣར་»-ནི། [༦]«སྣར་»བཏོང་། [༧]«སྣར་»ན། [༨]«པེ་»«སྣར་»+དག

༡༢༩༨ [༡]«པེ་»གིས། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཆར། [༣]«སྣར་»བཤེ། [༤]«པེ་»«སྣར་»ཆར།

༡༢༩༩ [༡]«སྣར་»-དཔའ། [༢]«པེ་»«སྣར་»རྟོགས། [༣]«པེ་»གི།

༡༣༠༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»སྐྱེ། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྐྱེད། [༣]«པེ་»ན། [༤]«སྣར་»བསླ།

༡༣༠༡ [༡]«སྣར་»བར། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཐོབ། [༣]«སྣར་»ཀྱིས། [༤]«སྣར་»གྱིས།

༡༣༠༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྒོམ། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསྟེན། [༤]«སྣར་»ངོམ། [༥]«པེ་»«སྣར་»གངྒའི། [༦]«པེ་»«སྣར་»དཔའ།

༡༣༠༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»དགའ། [༢]«སྣར་»པར། [༣]«པེ་»«སྣར་»འདར། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསྔོ། [༥]«སྣར་»ཀྱི།

༡༣༠༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི། [༢]«སྣར་»པར། [༣]«པེ་»«སྣར་»དེ། [༤]«པེ་»+དེ་ལྟ་བུ། [༥]«པེ་»«སྣར་»ལྟར།

༡༣༠༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»གྱི། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཏེ། [༣]«པེ་»«སྣར་»པའི་བར་གྱི། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསྒོམ༑ [༥]«པེ་»«སྣར་»བསྒོམ། [༦]«པེ་»«སྣར་»-ནས། [༧]«པེ་»«སྣར་»བསྔོ།

༡༣༠༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»རྣམས། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཐོབ།

༡༣༠༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»-པ། [༢]«པེ་»«སྣར་»དཔའོ། [༣]«པེ་»«སྣར་»-དང་། [༤][༥]«པེ་»«སྣར་»འཇིག [༦]«པེ་»«སྣར་»བརྟགས། [༧]«པེ་»«སྣར་»སླང་ས། [༨]«སྣར་»དང་། [༩]«པེ་»«སྣར་»རིགས༑

༡༣༠༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཐིང་། [༣]«པེ་»«སྣར་»+ལས།

༡༣༠༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»-རྣམ་པ། [༢]«སྣར་»བཀའ། [༣]«པེ་»«སྣར་»+པར།

༡༣༡༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཡང་།

༡༣༡༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»རྣམས། [༢]«སྣར་»+པ། [༣]«པེ་»«སྣར་»རྟེན། [༤]«པེ་»«སྣར་»གསལ།

༡༣༡༢ [༡]«སྣར་»+ལ། [༢]«སྣར་»-ནི། [༣]«སྣར་»ཀྱི། [༤]«པེ་»«སྣར་»ཆད། [༥]«པེ་»མའི། «སྣར་»མིའི།

༡༣༡༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཚོགས། [༢]«པེ་»«སྣར་»ལན། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཉམས། [༤]«པེ་»«སྣར་»དམན་པའི༑ [༥]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༦]«པེ་»«སྣར་»རྟོགས།

༡༣༡༤ [༡]«ཅོ་»སྦྱིན། [༢]«པེ་»«སྣར་»པར། [༣]«པེ་»«སྣར་»རྟོགས། [༤]«པེ་»«སྣར་»རིག[༥]«སྣར་»+མི། [༦]«སྣར་»སྲོགས། [༧]«སྣར་»བཏོང་། [༨]«པེ་»«སྣར་»ལ། [༩]«པེ་»བའི་ཚིགས༑ «སྣར་»བ་ནི་ཚིག [༡༠]«པེ་»«སྣར་»བརྩོམ། [༡༡]«སྣར་»སྐྱེད། [༡༢]«པེ་»«སྣར་»བ།

༡༣༡༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ཡིན། [༢]«པེ་»པར། [༣]«སྣར་»+ངེ་། [༤]«པེ་»«སྣར་»ལའང་།

༡༣༡༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༢]«སྣར་»ཀྱིས། [༣]«པེ་»«སྣར་»བཞིར། [༤]«སྣར་»གྱིས།

༡༣༡༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»ལ། [༢][༣]«པེ་»«སྣར་»སྤོང་། [༤]«སྣར་»གྱིས། [༥]«པེ་»འཛའ། [༦]«པེ་»«སྣར་»རྣམས་ལ།

༡༣༡༨ [༡]«སྣར་»རྣམས། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཤེས། [༣]«པེ་»«སྣར་»པོ། [༤]«པེ་»«སྣར་»-ཡང་དག་པར། [༥]«སྣར་»བརྟེན།

༡༣༡༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༢]«སྣར་»གྱིས།

༡༣༢༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»མ། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསལ། [༣]«པེ་»«སྣར་»-རྣམས། [༤]«པེ་»ཡོང་།«སྣར་»-ཡོངས་སུ། [༥]«པེ་»«སྣར་»བྱིན།

༡༣༢༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»-བ། [༢]«པེ་»«སྣར་»བཞི། [༣]«པེ་»«སྣར་»+གང་གིས་དང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»-གང་ཞིག་དང་། [༥]«པེ་»«སྣར་»པར། [༦]«པེ་»«སྣར་»ལས།

༡༣༢༢ [༡]«སྣར་»སྟབས། [༢]«པེ་»«སྣར་»བཏོང་། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༤]«སྣར་»+བ།

༡༣༢༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༢]«པེ་»«སྣར་»ན། [༣]«པེ་»«སྣར་»གའི། [༤]«པེ་»«སྣར་»གིས། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཉམ། [༦]«སྣར་»+བ། [༧]«པེ་»«སྣར་»དེའི། [༨]«པེ་»«སྣར་»བཞི།

༡༣༢༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»ལྟ། [༢]«སྣར་»-པ། [༣]«པེ་»«སྣར་»+བར། [༤]«པེ་»«སྣར་»-ཀྱང་། [༥]«པེ་»«སྣར་»གིས། [༦]«སྣར་»ཀྱིས་ལ། [༧]«པེ་»«སྣར་»+པའི། [༨]«པེ་»«སྣར་»སྒྱུར།

༡༣༢༥ [༡]«སྣར་»ཚིགས། [༢]«པེ་»ཞུག [༣]«པེ་»«སྣར་»མཆོག [༤]«པེ་»«སྣར་»རྫི། [༥]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ། [༦]«སྣར་»གྱིས། [༧]«པེ་»«སྣར་»རྟོག [༨]«སྣར་»པས། [༩]«པེ་»«སྣར་»མཆོག་

༡༣༢༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༢]«པེ་»«སྣར་»གཏང་། [༣]«སྣར་»བརྟན། [༤]«སྣར་»ཅན། [༥]«སྣར་»གྱིས། [༦]«པེ་»«སྣར་»ནི།

༡༣༢༧ [༡]«སྣར་»བཅོད། [༢]«སྣར་»མཆོག [༣]«སྣར་»གི། [༤]«པེ་»+རྣམ། [༥]«སྣར་»མ། [༦]«སྣར་»ཀྱི། [༧]«པེ་»«སྣར་»-ཐམས་ཅད། [༨]«པེ་»«སྣར་»པས། [༩]«པེ་»«སྣར་»རོ། [༡༠]«སྣར་»རིགས། [༡༡]«པེ་»«སྣར་»པ་ནི།

༡༣༢༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»དང་།

༡༣༢༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»སྐྱེད། [༢]«སྣར་»གཅུག [༣]«པེ་»ཙོམ། [༤]«སྣར་»སྡུ། [༥]«པེ་»«སྣར་»-བཞི་པོ༑ [༦]«པེ་»«སྣར་»གི། [༧]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༨]«པེ་»«སྣར་»-དེ།

༡༣༣༠ [༡]«སྣར་»གྱིས། [༢]«པེ་»«སྣར་»འགྲུབ། [༣]«སྣར་»-ཀྱི་དོན། [༤]«པེ་»«སྣར་»-ཅན། [༥]«པེ་»«སྣར་»བཞིན། [༦]«པེ་»«སྣར་»བསྡོམ། [༧]«པེ་»«སྣར་»ཚིགས།

༡༣༣༡ [༡]«པེ་»-དང་། [༢]«སྣར་»ཀྱིས།

༡༣༣༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»སྦྱར། [༢]«སྣར་»བྱའི། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཡིད། [༤]«སྣར་»-དང་། [༥]«པེ་»བཞིལ་བཏོད། «སྣར་»གཞིལ་བཏོད། [༦]«སྣར་»ལ་ནམ། [༧]«པེ་»«སྣར་»རྟོག [༨]«པེ་»«སྣར་»བཞི།

༡༣༣༣ [༡]«པེ་»པའི་རིག «སྣར་»པའི་རིགས། [༢]«པེ་»«སྣར་»པའི་ནི། [༣]«པེ་»«སྣར་»བཏབ། [༤]«པེ་»-པ། [༥]«སྣར་»གིས། [༦]«པེ་»«སྣར་»-ལ། [༧]«སྣར་»ངོམ། [༨]«སྣར་»བསྒོམ། [༩]«པེ་»«སྣར་»དོ། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི།

༡༣༣༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»བརྟེན། [༢]«སྣར་»གཤེས། [༣]«པེ་»«སྣར་»བརྟེན། [༤]«པེ་»«སྣར་»མ། [༥]«པེ་»«སྣར་»རྟོག [༦]«པེ་»བཞིའོ། «སྣར་»བཞིའི། [༧]«པེ་»«སྣར་»རྣམ།

༡༣༣༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»བསྔོ། [༢]«པེ་»«སྣར་»གྱི། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསྟེན། [༤]«པེ་»«སྣར་»འགྲུབ། [༥]«སྣར་»+སུ། [༦]«པེ་»«སྣར་»-ལ། [༧]«པེ་»«སྣར་»བསྟེན། [༨]«པེ་»«སྣར་»བརྟེན། [༩]«པེ་»«སྣར་»བསྟེན། [༡༠]«སྣར་»ཀྱིས། [༡༡]«པེ་»«སྣར་»ཕྱི།

༡༣༣༦ [༡]«སྣར་»བསྒོམ། [༢]«པེ་»«སྣར་»+དང་། [༣]«པེ་»«སྣར་»སྦྱོར། [༤][༥]«པེ་»«སྣར་»བསྟེན། [༦]«སྣར་»ཏེ། [༧]«སྣར་»ཀྱི། [༨]«པེ་»«སྣར་»དང་། [༩]«པེ་»«སྣར་»སྟེ། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»བསྟན༑ [༡༡]«པེ་»«སྣར་»པར།

༡༣༣༧ [༡]«སྣར་»།། །། [༢]«པེ་»གྱིས་ཉམས། «སྣར་»གྱི་ཉམས། [༣]«སྣར་»-ཏུ། [༤]«པེ་»«སྣར་»-མེད་པ།་

༡༣༣༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»-རོ་མྱངས་མིན། [༢]«སྣར་»ཡང་། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ཐོབ་པ།

༡༣༣༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཡིན། [༢]«པེ་»«སྣར་»སྐྱེན། [༣]«སྣར་»ན། [༤]«པེ་»«སྣར་»+དག

༡༣༤༠ [༡]«པེ་»སྨོད། །རྩོད། «སྣར་»སྨོད། །བརྩོད། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཚིགས། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཏེ། [༤]«པེ་»«སྣར་»སྟེ། [༥]«སྣར་»ཚིགས།

༡༣༤༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»པ། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༣]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༤]«སྣར་»+སོགས། [༥]«སྣར་»བདེན་པ།

༡༣༤༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»དཔའ། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྐྱེད། [༣]«པེ་»བརྟན། «སྣར་»བརྟེན། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསྐྱེད། [༥]«སྣར་»པར། [༦]«པེ་»«སྣར་»བཏོགས། [༧]«པེ་»པར་རབ། «སྣར་»པར་རབ་ཏུ།

༡༣༤༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»པས། [༢]«སྣར་»སྤངས་པའི། [༣]«པེ་»«སྣར་»-དེ། [༤]«སྣར་»སྤངས་པའི། [༥]«སྣར་»ཉམས། [༦]«སྣར་»སྤངས་པའི།

༡༣༤༤ [༡]«སྣར་»དང་། [༢]«པེ་»«སྣར་»+དང་། [༣]«པེ་»«སྣར་»-དང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»དེའི། [༥]«པེ་»«སྣར་»ལ། [༦]«པེ་»«སྣར་»དང་། [༧]«པེ་»«སྣར་»+འདི། [༨]«སྣར་»སྙིང་། [༩]«སྣར་»པ།

༡༣༤༥ [༡]«སྣར་»ལས། [༢]«སྣར་»-སུ། [༣]«སྣར་»+ལ། [༤]«པེ་»«སྣར་»སངས། [༥]«པེ་»«སྣར་»མི། [༦]«པེ་»«སྣར་»རྣམས། [༧]«སྣར་»གྱིས། [༨][༩]«པེ་»«སྣར་»སྤངས། [༡༠]«སྣར་»གྱིས།

༡༣༤༦ [༡]«སྣར་»ཀྱིས། [༢]«སྣར་»སྲོགས། [༣]«སྣར་»-ཡིད།

༡༣༤༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»ལྷག [༢]«སྣར་»གྱིས། [༣]«པེ་»«སྣར་»རྗེས། [༤]«པེ་»«སྣར་»-མི།

༡༣༤༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཅིས་ཏེ། [༣]«སྣར་»ཁོང་དུ། [༤]«པེ་»«སྣར་»བྱས། [༥]«པེ་»«སྣར་»བྱས།

༡༣༤༩ [༡]«པེ་»པའི། [༢]«སྣར་»རྗེས། [༣][༤]«པེ་»«སྣར་»ཞན། [༥]«སྣར་»སྐྱེད། [༦]«པེ་»«སྣར་»ཁྲིད། [༧]«པེ་»«སྣར་»ཞན། [༨]«པེ་»བ་བསྐྱེད། «སྣར་»བ་སྐྱེད། [༩]«པེ་»སྐྱེད།

༡༣༥༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»+ར།། [༢]«པེ་»«སྣར་»བདེས། [༣]«པེ་»«སྣར་»-བདེ་བ། [༤]«པེ་»«སྣར་»བྱིན། [༥]«སྣར་»དག [༦]«པེ་»-བྱ་བར་རིག་པར། «སྣར་»བུ། [༧]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༨]«པེ་»«སྣར་»-མེད་པ།

༡༣༥༡ [༡]«སྣར་»མ། [༢]«པེ་»«སྣར་»-བ། [༣]«སྣར་»སྐྱེད། [༤]«སྣར་»-དུ། [༥]«པེ་»ཀྱི། [༦]«སྣར་»-རྣམས།

༡༣༥༢ [༡]«སྣར་»བ། [༢]«སྣར་»སྐྱེད། [༣][༤]«པེ་»«སྣར་»སྤྱད། [༥]«སྣར་»ཆེན། [༦]«པེ་»«སྣར་»གཡེང་བ།

༡༣༥༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཆར། [༢]«སྣར་»ཉིད། [༣]«སྣར་»སྐྱོང་བའི།

༡༣༥༤ [༡]«པེ་»+རྣམ་པར་དག་པའི་གྱིར་རོ། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༣]«པེ་»«སྣར་»རྟོགས། [༤]«པེ་»«སྣར་»གོང་། [༥]«པེ་»«སྣར་»བསྟེ་ལ། [༦]«པེ་»«སྣར་»བསྟེན། [༧]«སྣར་»-དོན། [༨]«པེ་»«སྣར་»བསྟེན། [༩]«པེ་»«སྣར་»བསྟན།

༡༣༥༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཏོ། [༢]«པེ་»«སྣར་»+ཏུ། [༣]«སྣར་»བར། [༤]«སྣར་»པའི། [༥]«པེ་»«སྣར་»བརྟེན༑ [༦]«པེ་»-བཞི།

༡༣༥༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»པས། [༢]«པེ་»«སྣར་»སྨིན་ཞིང་། [༣]«པེ་»«སྣར་»དག [༤]«པེ་»«སྣར་»སྨིན། [༥]«པེ་»«སྣར་»-རོ། [༦]«པེ་»«སྣར་»རྣམས། [༧]«པེ་»«སྣར་»ཏོ།།

༡༣༥༧ [༡]«སྣར་»དང་བྲལ། [༢]«པེ་»«སྣར་»དགའ། [༣]«པེ་»«སྣར་»ལ།

༡༣༥༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༢]«པེ་»«སྣར་»+ཀྱིས། [༣]«སྣར་»སྐྱབ། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསྲུང་། [༥]«སྣར་»གྱིས། [༦]«སྣར་»+མི། [༧]«སྣར་»རྟག [༨]«པེ་»རྟོགས། [༩]«པེ་»«སྣར་»བསྟན།

༡༣༥༩ [༡]«པེ་»བསྲན་ཐུབ་བསྟན། «སྣར་»སྲན་ཐུབ་བསྟན། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༣]«པེ་»-ནི།«སྣར་»རྣམས། [༤]«སྣར་»མོས། [༥]«པེ་»«སྣར་»འཇིག་པ་སྟེ། [༦]«སྣར་»གིས། [༧]«པེ་»«སྣར་»པོ། [༨]«སྣར་»བསྟན། [༩]«སྣར་»ཏོ།།

༡༣༦༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»-གསུམ་ནི། [༢]«པེ་»«སྣར་»བརྟེན།

༡༣༦༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༣]«པེ་»«སྣར་»བཅས། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༥]«པེ་»«སྣར་»-གཞི། [༦]«སྣར་»+གི། [༧]«སྣར་»-ལ། [༨]«པེ་»«སྣར་»རྟགས།

༡༣༦༢ [༡]«པེ་»-ངེ་། [༢]«པེ་»«སྣར་»པ། [༣]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ། [༤]«པེ་»«སྣར་»ཡིས།

༡༣༦༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༢]«སྣར་»སྟོན། [༣]«སྣར་»དེས། [༤]«སྣར་»-གྱུར་པའམ། དེས་ཚད་མར། [༥]«པེ་»«སྣར་»ན། [༦]«པེ་»«སྣར་»སྤོངས། [༧]«པེ་»«སྣར་»གིས། [༨]«སྣར་»ཀྱིས། [༩]«སྣར་»གྱིས།

༡༣༦༤ [༡]«སྣར་»ཚིགས། [༢]«པེ་»«སྣར་»སྟེ། [༣]«པེ་»«སྣར་»+པ། [༤]«པེ་»«སྣར་»-སོ་སོ། [༥]«པེ་»«སྣར་»དང་། [༦]«པེ་»«སྣར་»-ཀྱི།

༡༣༦༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༢]«པེ་»«སྣར་»+མ། [༣]«པེ་»«སྣར་»ནི། [༤]«པེ་»«སྣར་»-དེ། [༥]«སྣར་»གཉིས།

༡༣༦༦ [༡]«སྣར་»བསྟན། [༢]«པེ་»«སྣར་»-ཀྱི། [༣]«སྣར་»ཚིགས་དང་བས། [༤]«པེ་»«སྣར་»ཐོས། [༥]«པེ་»«སྣར་»གིས། [༦]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ། [༧]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༨]«སྣར་»བསྒོམ། [༩]«པེ་»«སྣར་»རྟེན། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»བསྒོམས།

༡༣༦༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ། [༢]«སྣར་»+མ། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༤]«པེ་»«སྣར་»པར། [༥]«པེ་»«སྣར་»པ་སྟེ།

༡༣༦༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»སྣས། [༢]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ། [༣]«པེ་»«སྣར་»པས། [༤][༥]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ། [༦]«པེ་»«སྣར་»-ཀྱི་ས། [༧]«སྣར་»བརྟེན། [༨][༩]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ།

༡༣༦༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»ན། [༢]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཆར། [༤]«སྣར་»ཀྱིས། [༥][༦]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ། [༧]«སྣར་»བརྩོམ། [༨][༩][༡༠]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ།

༡༣༧༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ། [༢]«པེ་»«སྣར་»ལྟ་ན། [༣]«པེ་»«སྣར་»འཇོག [༤]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ།

༡༣༧༡ [༡]«སྣར་»-ནི། [༢]«པེ་»«སྣར་»གི། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༤]«པེ་»«སྣར་»བརྩེ། [༥]«སྣར་»གྲུབ༑ [༦]«སྣར་»བརྩེ། [༧]«སྣར་»བརྩེ།

༡༣༧༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༢][༣]«པེ་»«སྣར་»-གཞི། [༤]«པེ་»«སྣར་»-གཞི་ནི། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཉམས༑ [༦]«པེ་»«སྣར་»-ལ། «ཅོ་»+ལ།

༡༣༧༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཏེ། [༢]«པེ་»«སྣར་»+རོ། [༣]«པེ་»«སྣར་»བའི། [༤]«པེ་»«སྣར་»ཆེ། [༥]«པེ་»«སྣར་»སྒྱུབ། [༦]«པེ་»«སྣར་»ཆེ། [༧]«པེ་»«སྣར་»མཐའ། [༨]«སྣར་»+པར། [༩]«པེ་»«སྣར་»དཔའི། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»བར། [༡༡]«སྣར་»བསྒྱུར།

༡༣༧༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»རྩོམ། [༢]«པེ་»«སྣར་»-དེས།

༡༣༧༥ [༡]«སྣར་»-ཀུན་ནས། [༢]«པེ་»«སྣར་»སྐྱེ། [༣]«པེ་»«སྣར་»དང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༦]«པེ་»«སྣར་»མདོ། [༧]«པེ་»«སྣར་»ལམ་གྱི། [༨]«པེ་»«སྣར་»བྱ།

༡༣༧༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ཉེ་བར། [༢]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ། [༣]«པེ་»ན་བསྒོམས། «སྣར་»ནས་བསྒོམ། [༤]«སྣར་»བ། [༥]«པེ་»«སྣར་»-དང་། [༦]«པེ་»«སྣར་»གི། [༧]«པེ་»«སྣར་»རྒྱུ།

༡༣༧༧ [༡]«པེ་»གིས། [༢]«པེ་»«སྣར་»-པ། [༣]«སྣར་»པའི། [༤]«པེ་»«སྣར་»-ཀྱི། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཡོངས། [༦]«པེ་»«སྣར་»དཔའ། [༧]«པེ་»«སྣར་»པ། [༨]«པེ་»«སྣར་»+ནི།

༡༣༧༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»པའི། [༢]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ། [༣]«པེ་»«སྣར་»པའི། [༤]«པེ་»«སྣར་»-དག[༥]«པེ་»«སྣར་»+པ། [༦]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༧]«པེ་»«སྣར་»པའི། [༨]«པེ་»«སྣར་»རྟེན། [༩]«པེ་»«སྣར་»པས། [༡༠]«སྣར་»+མ། [༡༡]«པེ་»«སྣར་»-པའི་ས།

༡༣༧༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཉམས། [༤]«པེ་»«སྣར་»མདུན། [༥]«པེ་»«སྣར་»བཞི། [༦]«པེ་»«སྣར་»-རྣམས། [༧]«སྣར་»བརྩེ། [༨]«པེ་»«སྣར་»-བྱ། [༩]«སྣར་»རྣམས།

༡༣༨༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»+བརྟེན་པའི། [༢]«པེ་»«སྣར་»-དང་། [༣]«པེ་»«སྣར་»པའི། [༤]«སྣར་»སྒྲགས། [༥]«པེ་»«སྣར་»-ཏུ། [༦]«པེ་»«སྣར་»སྟེན་སྤངས། [༧]«སྣར་»དེ་ནི།

༡༣༨༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»-རྣམ། [༢]«པེ་»«སྣར་»འདུས་བྱས། [༣]«པེ་»«སྣར་»+དུ། [༤]«པེ་»པ་གང་།«སྣར་»པ་ཡང་། [༥][༦]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༧]«པེ་»«སྣར་»རྟོག [༨]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ།

༡༣༨༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»པ། [༢]«སྣར་»ས། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ཡང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»-རྒྱུ། [༥]«པེ་»«སྣར་»+ནོ།།

༡༣༨༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༢]«སྣར་»ན། [༣]«པེ་»«སྣར་»བགྲང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༥]«པེ་»«སྣར་»-ན། [༦]«སྣར་»འདིས། [༧]«པེ་»«སྣར་»དུ་འཇིག

༡༣༨༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»འཇིག [༢]«པེ་»«སྣར་»འགྲུབ། [༣]«སྣར་»ཀྱི། [༤]«པེ་»«སྣར་»དེ། [༥]«པེ་»«སྣར་»-པ། [༦]«པེ་»«སྣར་»-མ། [༧]«པེ་»«སྣར་»གི། [༨]«པེ་»«སྣར་»-ཡང་། [༩]«པེ་»«སྣར་»+ཡང་།

༡༣༨༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»འཇུག་ཏུ། [༢]«སྣར་»ཆོས། [༣]«པེ་»«སྣར་»-མ། [༤]«པེ་»«སྣར་»+ནི། [༥]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༦]«སྣར་»པའི། [༧]«པེ་»«སྣར་»-སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར༑ [༨]«པེ་»«སྣར་»སྟེ། [༩]«པེ་»«སྣར་»བྱུང་།

༡༣༨༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»+དེ། [༢]«པེ་»«སྣར་»+དེ། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ཡང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»-ན། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༦]«པེ་»«སྣར་»+ཡིན་པ། [༧]«སྣར་»སྒྲུབས། [༨]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ།

༡༣༨༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»པས། [༢]«པེ་»«སྣར་»བར། [༣]«པེ་»«སྣར་»-དང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»མོའི། [༥]«པེ་»«སྣར་»-སྐབས།

༡༣༨༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༢]«པེ་»«སྣར་»པ་ཕྱི་མའི། [༣]«པེ་»«སྣར་»+དེའི། [༤]«སྣར་»ལས། [༥]«པེ་»«སྣར་»-ཀྱི། [༦]«པེ་»«སྣར་»-པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ནི་རྒྱས། [༧]«སྣར་»གྱིས། [༨]«པེ་»«སྣར་»པོ། [༩]«པེ་»པར་ནི། «སྣར་»པ་ནི། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»བ།

༡༣༨༩ [༡]«སྣར་»དོན། [༢]«པེ་»«སྣར་»-བཞིན་དུ། [༣]«པེ་»«སྣར་»ནི། [༤]«པེ་»«སྣར་»བ། [༥]«པེ་»«སྣར་»-ལ། [༦]«པེ་»«སྣར་»+མི། [༧]«སྣར་»-ལ། [༨]«སྣར་»-བ། [༩]«པེ་»«སྣར་»དགའ། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»-གིས།

༡༣༩༠ [༡]«སྣར་»གྱིས། [༢]«པེ་»«སྣར་»པའི། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ཀྱང་། [༤]«སྣར་»གཞོན། [༥]«པེ་»«སྣར་»བརྒལ། [༦]«པེ་»«སྣར་»རྩ། [༧]«པེ་»གི་ཐད་ཀར། «སྣར་»ནི་ཐད་དཀར། [༨]«པེ་»«སྣར་»ལོང་གི། [༩]«པེ་»+ན། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»-བ། [༡༡]«པེ་»«སྣར་»-མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག [༡༢]«པེ་»«སྣར་»པར།

༡༣༩༡ [༡]«པེ་»བླངས་པར། «སྣར་»བླངས་པ། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྒྲུབས། [༣]«པེ་»«སྣར་»པ། [༤]«པེ་»«སྣར་»-ལ།

༡༣༩༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»མར། [༢]«པེ་»«སྣར་»-ལས་ཀྱི། [༣]«སྣར་»ན། [༤]«པེ་»«སྣར་»མི། [༥]«པེ་»«སྣར་»འཇིག [༦]«སྣར་»+དང་། [༧]«པེ་»«སྣར་»བྱུང་། [༨]«སྣར་»-ནི། [༩]«པེ་»འཇུག

༡༣༩༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»བརྟག [༢]«པེ་»«སྣར་»ར།། [༣]«པེ་»«སྣར་»-པ། [༤]«སྣར་»+དུ། [༥]«སྣར་»-ཡང་། [༦]«པེ་»«སྣར་»-དག [༧]«པེ་»«སྣར་»ཅིག [༨]«པེ་»«སྣར་»དྲི།

༡༣༩༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»འགྲོ། [༢]«པེ་»«སྣར་»-ནམ། [༣]«པེ་»«སྣར་»དང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»བྱ་སྟེ། [༥]«སྣར་»+མ། [༦]«པེ་»«སྣར་»པ། [༧]«པེ་»«སྣར་»མོས། [༨]«པེ་»«སྣར་»+ཀྱང་། [༩]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»པའི། [༡༡]«པེ་»བརྟགས།

༡༣༩༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»གཅིག [༢]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསྐྱེད། [༤]«པེ་»«སྣར་»གོམ། [༥]«པེ་»བརྟགས། [༦]«པེ་»«སྣར་»-གང་གི་ཕྱིར་གང་ཟག [༧]«པེ་»«སྣར་»-སྨྲ་བ།

༡༣༩༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༢]«པེ་»«སྣར་»-སུ། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ཏུ། [༤]«པེ་»«སྣར་»-མི། [༥]«པེ་»«སྣར་»+མི། [༦]«སྣར་»སྐྱེ་བའོ། [༧]«པེ་»«སྣར་»-པ། [༨]«པེ་»«སྣར་»+ལ།

༡༣༩༧ [༡]«སྣར་»གིས། [༢]«སྣར་»དག [༣]«པེ་»«སྣར་»རྣམས། [༤]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༥]«པེ་»སྟན། [༦]«པེ་»«སྣར་»པས། [༧]«པེ་»«སྣར་»-དམིགས་ཕྱིར་རོ། [༨]«པེ་»གི། «སྣར་»གིས། [༩]«པེ་»«སྣར་»པ། 

༡༣༩༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཉིད་ཀྱི། [༣]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ། [༤]«པེ་»«སྣར་»ན། [༥]«པེ་»«སྣར་»གི།

༡༣༩༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»པ། [༢]«པེ་»-ཡང་། [༣]«སྣར་»རྟོག [༤]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༥]«སྣར་»ནི། [༦]«པེ་»«སྣར་»+ཅན། [༧]«པེ་»«སྣར་»+དེ། [༨]«སྣར་»གིས།

༡༤༠༠ [༡]«སྣར་»-པ། [༢]«སྣར་»གིས། [༣]«སྣར་»པར། [༤]«སྣར་»བཞེས། [༥]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༦]«པེ་»«སྣར་»རིམས། [༧][༨]«སྣར་»ཀྱིས། [༩]«པེ་»«སྣར་»བརྟགས།

༡༤༠༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»དེ། [༢]«པེ་»བཅོད། [༣]«པེ་»«སྣར་»-དག [༤]«པེ་»«སྣར་»པའོ། [༥]«པེ་»«སྣར་»+པར།

༡༤༠༢ [༡]«སྣར་»ཅིག [༢]«སྣར་»-སྔར། [༣]«པེ་»«སྣར་»གཟུང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»གྱི། [༥]«པེ་»«སྣར་»-པ།

༡༤༠༣ [༡]«སྣར་»།། །། [༢]«སྣར་»+པ། [༣]«སྣར་»གྱིས། [༤]«པེ་»«སྣར་»-ཀྱི། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཆེ་བའོ།

༡༤༠༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ལ། [༢]«པེ་»«སྣར་»-སེམས། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསོད།

༡༤༠༥ [༡]«སྣར་»ཡིད། [༢]«པེ་»«སྣར་»གཟོད། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༤]«སྣར་»ན། [༥]«པེ་»«སྣར་»+ནི། [༦]«པེ་»«སྣར་»དེ། [༧]«པེ་»«སྣར་»+ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ།། [༨]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༩]«པེ་»«སྣར་»ཉམས།

༡༤༠༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»བྱ་སྟེ། [༢]«པེ་»«སྣར་»གཤེས། [༣]«པེ་»«སྣར་»འཐོབ།

༡༤༠༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»པར། [༢]«སྣར་»དང་། [༣]«སྣར་»རིགས།

༡༤༠༨ [༡]«སྣར་»བྱི། [༢]«སྣར་»སླུ། [༣]«པེ་»བཟོད། «སྣར་»གཟོད། [༤]«པེ་»«སྣར་»བཟོ། [༥]«པེ་»«སྣར་»+པ། [༦]«པེ་»བསླབས། [༧]«སྣར་»+ཏེ།

༡༤༠༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»སྤང་བ། [༢]«སྣར་»ཀྱི། [༣]«པེ་»«སྣར་»པ། [༤]«པེ་»«སྣར་»+པ། [༥]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ།

༡༤༡༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ། [༢]«སྣར་»+ནི། [༣]«པེ་»«སྣར་»མིན། [༤]«པེ་»«སྣར་»ལྟར། [༥]«པེ་»«སྣར་»རྟོགས། [༦]«པེ་»ཀྱིས། [༧]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༨]«སྣར་»བསྐལ།

༡༤༡༡ [༡]«པེ་»-བ། [༢]«པེ་»«སྣར་»བཅས། [༣]«པེ་»འཆོད། «སྣར་»ཆོས། [༤]«པེ་»«སྣར་»དཔའི། [༥]«པེ་»«སྣར་»-ཁོང་།

༡༤༡༢ [༡]«སྣར་»བསྒོ། [༢]«པེ་»«སྣར་»-ལུང་བསྟན་པས། [༣]«པེ་»«སྣར་»-ཐ། [༤]«སྣར་»+ངེ་། [༥]«པེ་»«སྣར་»འགྲུབ། [༦]«སྣར་»ཐོབ།

༡༤༡༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»འགྲུབ། [༢]«སྣར་»བྱེ། [༣]«པེ་»«སྣར་»སྒོམ། [༤]«པེ་»«སྣར་»གིས། [༥]«པེ་»«སྣར་»པ། [༦]«པེ་»«སྣར་»བ། [༧]«པེ་»«སྣར་»བསྟན།

༡༤༡༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»པ། [༢]«སྣར་»འདི། [༣]«སྣར་»དབྱེད་པའི། [༤]«སྣར་»བཅོད། [༥]«སྣར་»རྟག[༦]«པེ་»«སྣར་»བཞིན། [༧]«པེ་»གི།

༡༤༡༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»-ཉིད། [༢]«པེ་»«སྣར་»-སྒྲུབ་པའི།

༡༤༡༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»-པར། [༢]«པེ་»«སྣར་»བློ། [༣]«སྣར་»ཡིད། [༤]«པེ་»«སྣར་»-པ། [༥]«སྣར་»བསྟན། [༦]«པེ་»«སྣར་»-དུ།

༡༤༡༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»-དུ། [༢]«པེ་»«སྣར་»-དང་། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསམས། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསྒོམས༑ [༥]«པེ་»«སྣར་»རྟོགས།

༡༤༡༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»པའོ། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཟས། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསྒོམས། [༤]«སྣར་»+དུ།

༡༤༡༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»ལ། [༢]«པེ་»«སྣར་»-ཉིད་མཚན་མ། [༣]«པེ་»«སྣར་»བསྒོམས། [༤]«པེ་»«སྣར་»-མཚན་མ། [༥]«པེ་»«སྣར་»གསལ། [༦]«པེ་»«སྣར་»དེས། [༧]«པེ་»«སྣར་»བསྒྱུར།

༡༤༢༠ [༡]«པེ་»«སྣར་»-རྣམ་པ། [༢]«སྣར་»གྱིས། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཞེས། [༤]«སྣར་»རིགས།

༡༤༢༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»འཐོབ། [༢]«པེ་»སྡུས་པ་བསྐྱེད། «སྣར་»སྡུད་པ་བསྐྱེད། [༣]«པེ་»«སྣར་»འཕྲིན། [༤]«པེ་»«སྣར་»དང་། [༥]«པེ་»«སྣར་»རྒུབ། [༦]«པེ་»«སྣར་»+འདི། [༧]«པེ་»«སྣར་»+དང་།

༡༤༢༢ [༡]«པེ་»«སྣར་»འཕྲིན། [༢]«པེ་»«སྣར་»པ། [༣]«པེ་»«སྣར་»དེ་ལ། [༤]«སྣར་»-ནི། [༥]«ཅོ་»+པ༑ [༦]«པེ་»«སྣར་»-ལ། [༧][༨]«པེ་»«སྣར་»-ས།

༡༤༢༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»མཆོག [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༣]«པེ་»«སྣར་»-པ། [༤]«པེ་»«སྣར་»པའོ། [༥]«སྣར་»གི། [༦]«པེ་»«སྣར་»འཁོན།

༡༤༢༤ [༡]«སྣར་»-ཉིད། [༢]«པེ་»«སྣར་»པ། [༣]«པེ་»«སྣར་»-རོ། [༤]«པེ་»«སྣར་»ནི། [༥]«པེ་»«སྣར་»པོ།

༡༤༢༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»པས། [༢]«པེ་»«སྣར་»-མ། [༣]«སྣར་»འདུག [༤]«པེ་»«སྣར་»དཔའི།

༡༤༢༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»བ། [༢]«སྣར་»རྣམས། [༣]«པེ་»«སྣར་»རྟོགས། [༤]«པེ་»«སྣར་»ཅན། [༥]«སྣར་»གང་། [༦]«པེ་»«སྣར་»རྟོགས། [༧]«པེ་»«སྣར་»དང་། [༨]«སྣར་»-དང་། [༩]«པེ་»«སྣར་»བརྟགས། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»རྟོགས། [༡༡]«པེ་»«སྣར་»རིགས། [༡༢]«པེ་»+པ།

༡༤༢༧ [༡]«པེ་»འདིར་ནི། «སྣར་»འདིས་ནི། [༢]«པེ་»«སྣར་»གསལ། [༣]«སྣར་»གྱིས། [༤]«སྣར་»-ན། [༥]«པེ་»«སྣར་»+པ། [༦]«པེ་»«སྣར་»+བློ།

༡༤༢༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»-རྒྱལ། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༣]«སྣར་»+རོ། [༤]«སྣར་»བསྟན། [༥]«སྣར་»-དག [༦]«པེ་»«སྣར་»རིགས།

༡༤༢༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»གྱི། [༢]«སྣར་»+མ། [༣]«པེ་»«སྣར་»དཔའི། [༤]«པེ་»བསྟན། [༥]«པེ་»བསལ་བར༑ «སྣར་»གསལ་བར། [༦]«སྣར་»+པ། [༧]«པེ་»«སྣར་»སྡུག [༨]«སྣར་»གཉིས། [༩]«པེ་»«སྣར་»ལས།

༡༤༣༠ [༡]«སྣར་»-ཀྱི། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༣]«པེ་»ཀྱིས། [༤]«པེ་»གི། [༥]«པེ་»«སྣར་»པའི། [༦]«སྣར་»གྱིས།

༡༤༣༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»བསམ། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྲུང་། [༣]«པེ་»«སྣར་»གཟུངས་རྣམས། [༤]«པེ་»«སྣར་»གིས། [༥]«སྣར་»-ནི། [༦]«པེ་»«སྣར་»-ལ། [༧]«པེ་»«སྣར་»དཔའ།

༡༤༣༢ [༡]«སྣར་»གཟོ། [༢]«པེ་»«སྣར་»སོར། [༣]«པེ་»«སྣར་»དང་། [༤]«པེ་»«སྣར་»ཅིག [༥]«སྣར་»རྣམ།

༡༤༣༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»+དེ། [༢]«པེ་»«སྣར་»གིས། [༣]«པེ་»གཏང་།

༡༤༣༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»-དང་། [༢]«པེ་»«སྣར་»ན། [༣]«པེ་»«སྣར་»དང་དེ། [༤]«པེ་»«སྣར་»བསླབ། [༥]«པེ་»«སྣར་»བརྟེན། [༦]«པེ་»«སྣར་»པོ།

༡༤༣༥ [༡]«སྣར་»གཉི་ག [༢]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༣]«པེ་»ཞེས་བྱ། «སྣར་»ཞེས་བྱ་བ།

༡༤༣༦ [༡]«སྣར་»མ། [༢]«པེ་»«སྣར་»རྟོག [༣]«པེ་»«སྣར་»རྟོགས། [༤]«པེ་»བསྒོམས། «སྣར་»བསྒོམ༑ [༥]«པེ་»«སྣར་»ལྷན། [༦]«པེ་»འགྲུབ། [༧]«པེ་»«སྣར་»-ལ། [༨]«སྣར་»རྟོགས། [༩]«པེ་»«སྣར་»-རྟོག་པར། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»-ཀྱི།

༡༤༣༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»ལས། [༢]«པེ་»«སྣར་»-དག [༣]«པེ་»«སྣར་»-ལ། [༤]«སྣར་»དཀྲིར། [༥]«སྣར་»ཀྱིས། [༦]«པེ་»«སྣར་»-བསམ་མེད། [༧]«པེ་»ངན་རྟོན་རྣམ་རྟོག «སྣར་»ངན་རྟེགས་རྣམ་རྟོགས།

༡༤༣༨ [༡]«པེ་»«སྣར་»དཔས། [༢]«པེ་»«སྣར་»རྟག [༣]«པེ་»«སྣར་»ཡིད་དག་པར། [༤]«པེ་»«སྣར་»པའི། [༥]«པེ་»«སྣར་»-སྟོབས། [༦]«པེ་»«སྣར་»-བ། [༧]«སྣར་»བརྩེ། [༨]«སྣར་»བསྡུག [༩]«སྣར་»ཕྲལ།

༡༤༣༩ [༡]«པེ་»མཐོབ། [༢]«པེ་»«སྣར་»-ས། [༣]«པེ་»«སྣར་»-མ། [༤]«སྣར་»ཚིགས། [༥]«སྣར་»བརྩོམ༑

༡༤༤༠ [༡]«སྣར་»བརྩོམ། [༢]«པེ་»«སྣར་»+དེ་ལྟར། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༤]«པེ་»«སྣར་»སྲེག་པས། [༥]«སྣར་»ཀྱིས། [༦]«པེ་»«སྣར་»ནི། [༧]«སྣར་»ཀྱི། [༨]«པེ་»«སྣར་»སྒྲུབ། [༩]«སྣར་»བརྟེན། [༡༠]«སྣར་»ཅིག

༡༤༤༡ [༡]«པེ་»རྩོལ་བའི། «སྣར་»བརྩོལ་བའི། [༢]«པེ་»«སྣར་»རྩོལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། [༣]«པེ་»ཀྱི། [༤]«པེ་»པར་རིག «སྣར་»པར་རིགས། [༥]«པེ་»གཉིས་ཀྱིས། [༦]«པེ་»རྟགས། [༧]«སྣར་»ཕྱིར། [༨]«པེ་»«སྣར་»-དཔག་ཏུ། [༩]«སྣར་»ཕྱིར། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»-དག [༡༡]«པེ་»«སྣར་»+དེ།

༡༤༤༢ [༡]«སྣར་»-ལ། [༢]«པེ་»«སྣར་»བསྟན། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༤]«པེ་»-པ།

༡༤༤༣ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཏོ།། [༢]«པེ་»«སྣར་»རིགས། [༣]«པེ་»«སྣར་»-དང་། [༤]«པེ་»ཀྱི་སྟོན།«སྣར་»ཀྱིས་བསྟོན། [༥]«པེ་»«སྣར་»སྒྱུར། [༦]«པེ་»«སྣར་»བ། [༧]«པེ་»རློབ། «སྣར་»བརླབ། [༨]«པེ་»«སྣར་»པ།

༡༤༤༤ [༡]«པེ་»«སྣར་»རྗེས། [༢]«པེ་»«སྣར་»སྐྱེ། [༣]«པེ་»«སྣར་»དྲི། [༤]«སྣར་»བསྟོན། [༥]«སྣར་»བལྟོས༑ [༦]«པེ་»«སྣར་»-ཡང་།

༡༤༤༥ [༡]«པེ་»«སྣར་»བརྟེན། [༢]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༣]«པེ་»«སྣར་»རྟེན། [༤]«པེ་»«སྣར་»བྱ་བའོ། [༥]«སྣར་»-པ། [༦]«པེ་»«སྣར་»གིས། [༧]«སྣར་»ཅིག [༨]«སྣར་»གྱིས།

༡༤༤༦ [༡]«པེ་»«སྣར་»སྒྱུར། [༢]«སྣར་»རྙེས། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༤]«སྣར་»བསླུ། [༥]«སྣར་»པའི། [༦]«པེ་»«སྣར་»བཅད། [༧]«སྣར་»པར། [༨]«སྣར་»-ནི།

༡༤༤༧ [༡]«པེ་»«སྣར་»པ། [༢]«པེ་»«སྣར་»རྫི། [༣]«སྣར་»+འཚལ། [༤]«སྣར་»གིས། [༥]«སྣར་»གྱིས།[༦]«པེ་»«སྣར་»-བྲེད་པ། [༧]«པེ་»«སྣར་»རྫི། [༨]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༩]«པེ་»རྣམ། «སྣར་»རྣམས༑ [༡༠]«པེ་»«སྣར་»འདིས། [༡༡][༡༢]«པེ་»«སྣར་»+པ། [༡༣]«སྣར་»སྲུང་།

༡༤༤༨ [༡]«སྣར་»པར། [༢]«པེ་»«སྣར་»མིན། [༣]«སྣར་»སྤྱད། [༤]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཏེ༑ [༦]«སྣར་»གིས།

༡༤༤༩ [༡]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༢]«པེ་»«སྣར་»པར། [༣]«པེ་»«སྣར་»ལས། [༤]«སྣར་»གྱིས། [༥]«པེ་»«སྣར་»ཀྱི། [༦]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༧]«པེ་»«སྣར་»-པ། [༨]«སྣར་»-མེད་པ།

༡༤༥༠ [༡]«སྣར་»འབྲངས་པ། [༢]«པེ་»«སྣར་»གིས། [༣]«པེ་»«སྣར་»གྱིས། [༤]«པེ་»«སྣར་»-མེད་པ་པ། [༥]«པེ་»«སྣར་»+ཉིད། [༦]«པེ་»«སྣར་»-དྲུག [༧]«སྣར་»སྤྲོ། [༨]«པེ་»«སྣར་»ཀྱིས། [༩]«པེ་»«སྣར་»པ་བརྗོད་དོ། [༡༠]«པེ་»«སྣར་»-ནི། [༡༡]«སྣར་»མ།

༡༤༥༡ [༡]«པེ་»«སྣར་»བའི། [༢]«པེ་»«སྣར་»སྤྲོད། [༣]«པེ་»«སྣར་»-རྣམས། [༤]«སྣར་»གྱིས། [༥]«སྣར་»།། །། [༦]«པེ་»«སྣར་»པོའི།

༡༤༥༢ [༡]«པེ་»ཐུགས། [༢]«པེ་»«སྣར་»པོའི། [༣]«པེ་»«སྣར་»ཤོ། [༤]«སྣར་»+མང་གཱ་ལམ།། །།

