本地分有心無心二地 Sacittikā and Acittikā Bhūmiḥ

【A1 本地分】【C1 結前生後】【C2 正解釋】【D1 問標五門】

Text:

0. sacittikā acittikā ca bhūmiḥ katamā / sā dvividhāpi pañcabhir ākārair veditavyā / bhūmiprajñāptivyavasthānato 'pi, cittabhrāntyabhrāntivyavasthānato 'pi, utpattyanutpattivyavasthānato 'pi, avasthāvyavasthānato 'pi, paramārthavyasthānato 'pi //

【D2 隨別釋】【E1 地施設建立】【F1 有心地】【G1 全分攝】

1. tatra bhūmiprajñāptivyavasthānataḥ: pañcavijñānasaṃprayuktā bhūmiḥ manobhūmiḥ savitarkā savicārā avitarkā vicāramātrā ca bhūmir ekāntena sacittikā /

【G2 一分攝】

avitarkāyām avicārāyāṃ bhūmau sa-samāpattyupapattikam āsaṃjñikaṃ nirodhasamāpattiṃ ca sthāpayitvā tadanyā sacittikaiva bhūmiḥ,

【F2 無心地】

sasamāpattyupapattikam āsaṃjñikaṃ nirodhasamāpattiś ca acittikā bhūmiḥ //

【E2 心亂不亂建立】【F1 釋名】【G1 亂心】

2. tatra cittabhrāntyabhrantivyavasthānataḥ: yac caturbhir viparyāsair viparyastaṃ cittaṃ, tad bhrāntam ity ucyate /

【G2 不亂心】

yat punaś caturbhir viparyāsair aviparyastaṃ, tad abhrāntaṃm ity ucyate /

【F2 辨地】【G1 無心地】【H1 標義】

tatra yad bhrāntaṃ cittaṃ, tad acittam ity ucyate, prakṛtibhraṣṭatayā [;]

【H2 引喻】

yathā hi loke bhavanti vaktāraḥ unmattaṃ kṣiptacittaṃ dṛṣṭvā "acitto 'yaṃ puruṣapudgalaḥ unmattaḥ kṣiptacitta" iti /

【H3 結成】

tad anena paryāyeṇa yad bhrāntaṃ cittaṃ, tad acittikā bhūmiḥ /

【G2 有心地】

yat punar abhrāntaṃ, tat sacittikā //

【E3 生不生建立】【F1 釋生等】【G1 標二種】

3. tatra utpattyanutpattitaḥ: aṣṭābhiḥ kāraṇaiḥ cittasya utpādo bhavaty anutpādo vā /

【G2 釋因緣】【H1 不生】

tadyathā indriyaparibhedāt, viṣayānābhāsagamanāt, manasikāravaikalyāt, apratilambhāt, virodhāt, prahāṇāt, nirodhāt, utpādāc ca /

【H2 生】

etadviparyayād utpādo draṣṭavyaḥ iyadbhir eva kāraṇaiḥ /

【F2 辨地別】【G1 有心地】

tatra ya utpādakāraṇaiś cittasyotpādaḥ, sā sacittikā bhūmiḥ /

【G2 無心地】

yaḥ punar anutpādakāraṇair anutpādaḥ, sā acittikā bhūmiḥ //

【E4 分位建立】【F1 有心地】

4. tatra avasthāvyavasthānataḥ: ṣaḍ avasthāḥ sthāpayitvā sacittikā bhūmir veditavyā /

【F2 無心地】【G1 列位】

ṣaḍ avasthāḥ katamā[ḥ /] tadyathā acittikamiddhāvasthā, acittikamūrcchāvasthā asaṃjñāsamāpattiḥ / āsaṃjñikaṃ, nirodhasamāpattiḥ, nirupadhiśeṣaś ca nirvāṇadhātuḥ /

【G2 結名】

yā[ḥ] punar etāḥ ṣaḍ avasthāḥ, iyam acitttikā bhūmiḥ //

【E5 第一義建立】【F1 標】

5. tatra paramārthavyavasthānataḥ: nirupadhiśeṣo nirvāṇadhātuḥ acittikā bhūmiḥ /

【F2 釋】【G1 顯正】

tat kasya hetoḥ / tatra hy ālayavijñānaṃ niruddhaṃ bhavati /

【G2 簡非】

tadanyāsv avasthāsu pravṛttivijñānaṃ niruddhaṃ bhavati, yena acittikā bhūmir ity ucyate; ālayavijñānaṃ tu na niruddhaṃ bhavati, ye[na pa]ramārthataḥ nācittikā bhūmir ity ucyate //

yogācārabhūmau sacittikā bhumiḥ acittikā ca samāptā //